Seks i endometrioza. Dr Daniel Kurczyński: Moim celem jest to, żeby wreszcie przestało boleć

Zdecydowana większość pacjentek trafiających do mojego gabinetu wskazuje na problemy związane z życiem intymnym. Zdarza się, że kobiety cierpiące z powodu endometriozy rezygnują z aktywności seksualnej bo stała się ona dla nich synonimem bólu, stresu i lęku. Co może zmienić przeprowadzenie zabiegu operacyjnego? Bardzo wiele, ale trzeba każdą sytuację traktować bardzo indywidualnie i poświęcić czas na wyjaśnienie problemu – podkreśla dr Daniel Kurczyński, specjalista z zakresu ginekologii i ginekologii onkologicznej, kierownik Bloku Operacyjnego Katowickiego Centrum Onkologii.

Jak wiele pacjentek zgłasza problemy z życiem intymnym będąc przed leczeniem endometriozy?

Aż się prosi, żeby niejako odwrócić to pytanie. Już tłumaczę: wśród obowiązkowych punktów zbieranego przeze mnie wywiadu lekarskiego z pacjentką jest pytanie o dyspareunię czyli medyczne określenie bólu odczuwanego przed, w trakcie lub po stosunku seksualnym. Stopień nasilenia objawów pacjentka ocenia od zera, co oznacza brak bólu, aż do dziesięciu (największy, ból jaki może sobie wyobrazić). Po lekcji teorii, wracamy do praktyki: przytłaczająca liczba kobiet cierpiących na endometriozę podaje ból przy współżyciu. Co więcej, te, które nie podają żadnych dolegliwości w tej sferze należą do mniejszości. Jak duża jest ta mniejszość? Z moich obserwacji wynika, że odsetek kobiet, które nie zgłaszają żadnych dolegliwości bólowych przy współżyciu jest równy odsetkowi kobiet, które kompletnie zaprzestały współżycia z powodu nasilonych dolegliwości bólowych czyli 10/10 w skali bólu. Można pomyśleć, że to nie jest duży problem, ale proszę sobie wyobrazić kobietę, która ma nieco ponad dwadzieścia lat, nie współżyje, gdyż wywołuje to u niej tak nasilony ból, że może prowadzić nawet do utraty przytomności.

Kiedy po operacji endometriozy można wrócić do życia seksualnego? Czy ten seks będzie inny, ale wcale nie gorszy/lepszy?

Trudno podać standardowy czas po operacji, po którym można wrócić do życia seksualnego, ponieważ zależy to od zakresu zabiegu operacyjnego. Najczęściej daję pacjentkom „zielone światło” miesiąc po zabiegu. Tak, po operacji seks będzie inny, oczywiście głównym celem jest to, żeby wreszcie przestało boleć. Jednak to nie jest takie łatwe i jednowymiarowe. Wyróżniamy kilka rodzajów dyspareunii, nie wszystkie jestem w stanie wyleczyć operacyjnie. Moim ulubionym przykładem „z gabinetu” jest wytłumaczenie pacjentce jak i jej partnerowi mechanizmu powstawania bólu przy współżyciu. W tym celu podaję przykład: gdy człowiek, przechodząc tuż obok stołu, kopnie przez przypadek w nogę od tegoż stołu to... pojawia się ból. Czy dzieje się tak codziennie? Nie, staramy się uważać i unikać takich sytuacji. Gdy uderzymy – odruchowo zamykamy oczy w obawie, że „zaraz będzie bolało”. Podobny mechanizm występuje u pacjentek z endometriozą, gdy w czasie inicjacji seksualnej odczuwały ból i nawet teraz, gdy są już dojrzałe, świadome, a nawet mają postawioną diagnozę (często po ośmiu czy nawet dwunastu latach) nadal w sytuacji intymnej odczuwają stres, lęk, a nie przyjemność. Tego operacją nie mogę naprawić. Na co operacja może pomóc? Na pewno na ból w trakcie lub po współżyciu. Co ciekawe, na skutek operacji zmienia się także rodzaj orgazmów! Pacjentki bardzo często boją się, że po usunięciu macicy przestaną odczuwać satysfakcję ze współżycia, natomiast gdy zapytamy kobiety już po takiej operacji to mówią, że mają „inne” orgazmy. Pozwolę sobie tutaj zacytować jedną z pań: „takie bardziej łechtaczkowe”. Bez obaw, po operacji usunięcia macicy można mieć przyjemność ze współżycia.

Na co należy zwracać uwagę? Czy są np. zalecane formy antykoncepcji dla takich pacjentek?

Pacjentki z endometriozą zarówno przed jak i po operacji są w trakcie terapii hormonalnej. Taka terapia hamuje owulację, więc działa antykoncepcyjnie.

Patrząc nieco szerzej: wysiłek fizyczny po operacji endometriozy: wskazany czy nie?

Oczywiście, że wskazany. Jak najbardziej zalecany! Najwcześniej miesiąc po operacji. Czy widzę jakieś ograniczenia? Nie, aczkolwiek ze sportami ekstremalnymi byłbym ostrożny. Musi być to aktywność, która danej kobiecie najlepiej odpowiada.

Dr Daniel Kurczyński specjalizuje się w chirurgii małoinwazyjnej (laparoskopowym i robotycznym leczeniu schorzeń ginekologicznych takich jak endometrioza, rak trzonu macicy, mięśniaki macicy, defekt blizny po cięciu cesarskim czy guzy jajnika), ponadto swoje zainteresowania rozwija w kierunku neuropelweologii. Posiada najwyższy cerftyfikat ESGE potwierdzający umiejętności wykonywania operacji laparoskopowych oraz certyfikat uprawniający do operacji robotycznych da Vinci.