Saszetki nikotynowe jako element nikotynowej terapii zastępczej? Saszetka to nie snus

Analiza dostępnych badań naukowych dotyczących saszetek nikotynowych jednoznacznie wskazuje, że produkty te mogą stanowić wartościowy element uzupełniający gamę nikotynowej terapii zastępczej (NRT – Nicotine Replacement Therapy). Wyniki eksperymentalnych prac badawczych przeprowadzonych na przestrzeni ostatnich lat dostarczają danych, pozwalających na sformułowanie kilku kluczowych wniosków, które powinny stanowić fundament w dyskusji nad ich regulacją i włączeniem do oficjalnych programów wspierających rzucanie palenia - czytamy w opinii farmaceuty, Dawida Panka z Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum.

Prace eksperymentalne (Azzopardi et al., 2022; Renard et al., 2025; Thornley et al., 2009) wykazały, że saszetki nikotynowe zapewniają biodostępność nikotyny zbliżoną lub wyższą do klasycznych form NRT – pastylek czy gum nikotynowych. Jednocześnie odnotowano istotne przewagi w subiektywnej ocenie satysfakcji użytkowników, co jest kluczowym czynnikiem warunkującym skuteczność terapii i chęć utrzymania abstynencji od wyrobów tytoniowych.

Badania chemiczne (Azzopardi et al., 2022; Mallock et al., 2024) potwierdzają, że saszetki nikotynowe zawierają śladowe ilości szkodliwych i potencjalnie szkodliwych związków (HPHC), na poziomie porównywalnym z innymi produktami NRT i istotnie niższym niż w przypadku produktów tytoniowych (snus, papierosy). Wykryte nitrozoaminy (TSNA) występowały w produktach niskiej jakości i nie są cechą wszystkich wyrobów tego typu, co wskazuje na konieczność regulacji jakości produkcji, a nie samego mechanizmu działania produktu.

Publikacje (Chapman et al., 2022; Liu et al., 2022; McEwan et al., 2022) pokazują, że saszetki nikotynowe charakteryzują się wolniejszym czasem osiągania maksymalnego stężenia nikotyny we krwi (Tmax) w porównaniu do papierosów, co może przekładać się na ich niższy potencjał uzależniający. Taki profil farmakokinetyczny uznaje się za korzystny w kontekście redukcji szkód (THR – Tobacco Harm Reduction) i wspierania stopniowego wychodzenia z nałogu.

We wszystkich analizowanych badaniach (Thornley et al., 2009; McEwan et al., 2022; Renard et al., 2025) saszetki nikotynowe były dobrze tolerowane przez użytkowników. Obserwowane działania niepożądane miały charakter łagodny i były porównywalne lub mniej nasilone niż w przypadku innych produktów NRT – najczęściej odnotowywano ból głowy lub miejscowe podrażnienia błony śluzowej.

Podkreślenia wymaga jednak problem wskazywany w przeglądach literaturowych (Jackson et al., 2023; Mallock et al., 2024) dotyczący nieprecyzyjnego oznaczania zawartości nikotyny w produktach dostępnych na rynku oraz potencjalnego ryzyka stosowania ich przez osoby młode. W opinii eksperckiej należy jasno wskazać, że omawiane problemy nie wynikają z samego mechanizmu działania saszetek nikotynowych, ale ze zbyt słabych regulacji prawnych i braku kontroli jakości dostępnych produktów.

Saszetki nikotynowe dostępne są w różnych smakach, podobnie jak produkty nikotynowej terapii zastępczej, takie jak gumy do żucia czy pastylki. Smakowe warianty mają na celu zwiększenie akceptowalności i komfortu stosowania produktu, co może sprzyjać jego regularnemu używaniu. Choć atrakcyjność smakowa może budzić obawy o potencjalne przyciąganie młodszych użytkowników, nie jest ona cechą unikalną wyłącznie dla saszetek – od dawna wykorzystuje się ją w legalnych i uznanych formach wsparcia dla osób uzależnionych od nikotyny. Marka Nicorette, posiada w swojej gamie produktów zarówno pastylki jak i gumy do żucia o różnych smakach mięty pod nazwami freshmint gum i Icy white gum, a także smak owocowy. W kontekście regulacyjnym warto więc dążyć do spójnego podejścia wobec wszystkich produktów nikotynowych, niezależnie od ich formy.

Autor: Dawid Panek, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum