Rzeczniczka Praw Dziecka interweniuje w sprawie wykorzystywani dzieci do żebractwa w Warszawie

Wykorzystywanie dzieci do żebractwa ponownie znalazło się w centrum działań Rzeczniczki Praw Dziecka. Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Komendy Stołecznej Policji (KSP) o stanowisko w sprawie ochrony małoletnich w rejonie Dworca Centralnego w Warszawie. Problem budzi poważne obawy o zdrowie psychofizyczne dzieci oraz możliwe powiązania z handlem ludźmi.

Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak 3 lutego 2026 roku skierowała pismo do Komendanta Stołecznego Policji, prosząc o stanowisko w sprawie przeciwdziałania wykorzystywaniu małoletnich do żebractwa. Dokument nawiązuje do wcześniejszego wystąpienia z 3 listopada 2025 roku, na które – jak podkreślono – nie udzielono odpowiedzi.

Sprawa dotyczy sytuacji obserwowanych w rejonie Dworca Centralnego w Warszawie, gdzie – według zgłoszeń – regularnie pojawiają się kobiety żebrzące z dziećmi.

Rzeczniczka zwróciła uwagę na niepokojące sygnały dotyczące zachowania najmłodszych.

Jak podkreśliła Monika Horna-Cieślak:

Z perspektywy medycznej takie objawy mogą wskazywać na zaniedbania opiekuńcze, przemęczenie lub inne zagrożenia rozwojowe.

Biuro Rzecznika Praw Dziecka podkreśla, że wykorzystywanie dzieci do żebractwa często wiąże się z przestępstwami takimi jak handel ludźmi. Problem jest analizowany nie tylko pod kątem bezpieczeństwa społecznego, lecz także wpływu na rozwój psychiczny i emocjonalny dzieci.

RPD wskazuje, że zjawisko wymaga zdecydowanych działań międzyinstytucjonalnych oraz współpracy służb, aby zapewnić dzieciom bezpieczne warunki życia.

Biuro RPD interweniowało w tej sprawie już wcześniej. W styczniu 2025 roku skierowano pismo do ówczesnego Komendanta Stołecznego Policji z prośbą o dane dotyczące skali wykorzystywania dzieci do żebractwa.

Zapytano między innymi:

czy Policja posiada procedury reagowania na przypadki żebractwa dzieci,

ile interwencji przeprowadzono w 2024 roku,

jakie były rezultaty działań służb.

W odpowiedzi z 27 stycznia 2025 roku Komenda Stołeczna Policji poinformowała, że prowadzi stałe działania mające chronić małoletnich. Podkreślono, że problem wykorzystywania dzieci do żebractwa znajduje się w szczególnym zainteresowaniu kierownictwa KSP.

Policja stosuje środki prawne wobec osób odpowiedzialnych za żebractwo dzieci. Funkcjonariusze:

nakładają mandaty,

kierują wnioski o ukaranie do sądu,

zgłaszają sprawy do sądów rodzinnych.

Dotyczy to sytuacji, gdy ujawnione zostaną osoby skłaniające małoletnich do żebrania.

Rzeczniczka Praw Dziecka zadeklarowała gotowość do współpracy z Policją i innymi instytucjami. Podkreślono, że walka z wykorzystywaniem dzieci do żebractwa wymaga działań systemowych, obejmujących zarówno pomoc społeczną, jak i działania służb mundurowych.

Celem jest zapewnienie dzieciom warunków rozwoju wolnych od przemocy, wyzysku i zagrożeń zdrowotnych.

W kontekście tej sprawy nie sposób pominąć także kwestii zdrowia fizycznego najmłodszych. Dzieci wykorzystywane do żebractwa przez wiele godzin przebywają na zewnątrz, również zimą, w niskich temperaturach, na wietrze i mrozie, zamiast w ciepłym, bezpiecznym domu.

Długotrwałe narażenie na zimno, brak odpowiedniej opieki i regularnych posiłków to realne zagrożenie dla ich zdrowia, które dodatkowo wzmacnia pytanie o to, gdzie kończy się „widok znany z ulicy”, a zaczyna systemowe zaniedbanie wymagające natychmiastowej reakcji.