Rządowy plan naprawczy dla emerytur sprzed 2012 roku: kto zyska?

Rząd przygotował projekt ustawy, który może oznaczać wyższe świadczenia dla osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku. Chodzi głównie o kobiety urodzone w latach 1954–1959 i mężczyzn z roczników 1949–1952 oraz 1954. Nowe przepisy mają znieść mechanizm obniżania emerytur powszechnych o kwoty już wcześniej wypłaconych świadczeń.

Rządowy projekt ustawy dotyczy grupy osób, które przed 6 czerwca 2012 roku przeszły na tzw. wcześniejszą emeryturę, korzystając z przepisów przejściowych obowiązujących osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. Propozycja zakłada, że ich przyszłe emerytury powszechne nie będą pomniejszane o kwoty już wypłaconych wcześniejszych świadczeń.

Kto skorzysta na zmianach? Mężczyźni urodzeni w latach 1949–1952 oraz w 1954 roku, a także kobiety z roczników 1954–1959, którzy złożyli wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r.

Wszystko zaczęło się od reformy systemu emerytalnego z 1998 roku. Umożliwiła ona wcześniejsze przechodzenie na emeryturę osobom, które nie przystąpiły do OFE i spełniły odpowiednie warunki do końca 2008 roku. Emerytura wcześniejsza była jednak swego rodzaju przywilejem, którego celem było złagodzenie skutków przejścia ze starego systemu do nowego.

Problem pojawił się później – osoby, które pobierały wcześniejsze emerytury, jednocześnie miały waloryzowane składki i kapitał początkowy. W efekcie, ich emerytura powszechna była wyliczana tak, jakby nie otrzymywali wcześniej żadnych świadczeń. ZUS nie odejmował kwot już wypłaconych, co powodowało nieproporcjonalny wzrost końcowego świadczenia.

By to zatrzymać, w 2013 roku wprowadzono art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Od tego momentu wysokość emerytury powszechnej zaczęto pomniejszać o sumę pobranych wcześniejszych emerytur.

Nowy projekt ma cofnąć skutki tej zmiany dla osób, które złożyły wniosek przed 6 czerwca 2012 r. W ich przypadku mechanizm pomniejszania świadczeń nie będzie stosowany.

Ma to na celu przywrócenie równowagi i sprawiedliwości w systemie – jak tłumaczą autorzy projektu. Nie zmienia to jednak ogólnego założenia, że wcześniejsze emerytury miały charakter przejściowy i wygasający.

Projekt ustawy trafi teraz do dalszych prac legislacyjnych. Jeśli zmiany wejdą w życie, mogą przynieść realne korzyści dla tysięcy osób, które przez ostatnie lata otrzymywały niższe emerytury z powodu wcześniejszego skorzystania ze świadczeń.

Dla wielu seniorów może to oznaczać poprawę sytuacji finansowej i symboliczne zadośćuczynienie za niesprawiedliwość w przepisach sprzed ponad dekady.