RTR: Uniezależnić się od chińskich leków. Kiedy poznamy efekty prac?

Polscy producenci leków zwrócili się do premiera o uzupełnienie „tarczy antykryzysowej” o rozwiązania wspierające i zabezpieczające produkcję substancji czynnych niezbędnych do wytwarzania leków i produktów leczniczych na terenie Polski. Idea uniezależnienia rodzimego rynku leków od rynków azjatyckich znana jest polskim ustawodawcom od lat. Na jakim etapie prac wdrożenia Refundacyjnego Trybu Rozwojowego są Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Rozwoju?

Przypomnijmy, że Refundacyjny Tryb Rozwojowy to rozwiązanie, które ma być odpowiedzią na „pogarszające się warunki działania branży farmaceutycznej”, takie jak zakłócenia dostaw leków, rosnące ceny półproduktów do produkcji leków i wyrobów medycznych, czy ponawiające się sytuacje zanieczyszczeń tych substancji, z czym m.in. resort mierzył się w okresie wakacyjnym ubiegłego roku (czytaj: 

). Wówczas wrogiem numer jeden były tzw. mafie lekowe. Mimo licznych sukcesów na tym podłożu to wciąż (przed epidemią) na liście leków zagrożonych dostępnością znajdowało się kilkaset pozycji substancji czynnych. Wobec tego kolejnym krokiem wydaje się być zabezpieczenie produkcji krajowej.

Rozwojowy Tryb Refundacyjny z założenia ma wspierać aktywności firm wpływających na rozwój przemysłu farmaceutycznego w Polsce – poprzez m.in. stworzenie specjalnego systemu grantowego, ulg podatkowych, czy specjalnych względów przy procesie decyzyjnym ws. refundacji, co miałoby zachęcić firmy farmaceutyczne i biotechnologiczne do inwestycji w rozwój tej gałęzi przemysłu oraz kadr na terenie Polski.

Ostatnie wydarzenia związane z pandemią koronawirusa ponownie wzbudziły obawy dot. zabezpieczenia płynności w dostępie do leków dla pacjentów. Choć resort zdrowia oraz część producentów zapewniają, że na ten moment

, to nikt nie jest w stanie przewidzieć kiedy „żółta kontrolka” zabarwi się na krwistą czerwień.  Wiele czynników wzbudza obawy producentów i pacjentów. Szczególnie ci drudzy, po ubiegłorocznych doświadczeniach, w pierwszym tygodniu doniesień o panującej epidemii w Europie rozpoczęli szturm na apteki w celu wykupienia  leków „na zapas”. W ubiegłym roku problematyczne okazały się standardy higieny pracy w chińskich laboratoriach, czy zamknięcie laboratoriów w Indiach. Obecne obawy wzbudza wstrzymanie pracy obywateli Państwa Środka czy ograniczenie przepustowości na granicach krajów UE.

 

Prace nad usamodzielnieniem rynku produkcji leków dłużą się już od kilku lat. Ministerstwo Rozwoju pod wodzą Jadwigi Emilewicz poinformowało o pracach nad 

. Wówczas ruszyły równolegle prace resortów zdrowia i rozwoju, a pół roku później wprowadzenie RTR  uwzględniał, przyjęty przez rząd, dokument „Polityka Lekowa Państwa na lata 2018-2022.”

 

Z kolei maju 2019 r. Jadwiga Emilewicz poinformowała o tym, że „rząd jest zdeterminowany by wprowadzić RTR jeszcze w ubiegłej kadencji Parlamentu”. Kilka miesięcy później resort publikuje

Już miesiąc później minister w wypowiedzi dla „DGP” poinformowała, że wdrożenie RTR w ubiegłej kadencji nie jest jednak możliwe. Prace nad RTR miały zostać ponownie uruchomione w lutym.

 

Sprawdziliśmy na jakim etapie prac jest rząd

Jak informuje Politykę Zdrowotną resort zdrowia, ministerstwo podchodzi do tematu indywidualnie. W odpowiedzi na zadane przez nas pytanie, na jakim etapie i czy w ogóle prowadzone są prace nad wprowadzeniem RTR, stwierdzono, że „w Ministerstwie Zdrowia nie toczą się w chwili obecnej prace nad systemowymi rozwiązaniami”. - Podjęliśmy się jednak indywidualnych spotkań z producentami leków na ternie Polski i odpowiadamy na ich indywidualne potrzeby. Wszystkie te działania nakierowane są na zwiększenie produkcji leków na ternie Polski – czytamy w odpowiedzi MZ.

Ministerstwo Rozwoju podkreśla, że „RTR”, a „RTR Plus” to dwie zupełnie inne inicjatywy.

- Do chwili obecnej rozmowy dotyczyły RTR (mechanizmu zaproponowanego przez MR). RTR Plus jest nową inicjatywą opracowaną przez Krajowych Producentów Leków. Aktualnie prowadzone są analizy zaproponowanych  rozwiązań - poinformowało Politykę Zdrowotną Ministerstwo Rozwoju

Resort podkreśla jednocześnie, że „w obecnej sytuacji zapewnienie bezpieczeństwa lekowego jest priorytetem rządu.”  - Bezpieczeństwo lekowe ma szczególne znaczenie w przypadku sytuacji nadzwyczajnych – o charakterze epidemiologicznym, ekonomicznym czy środowiskowym. Dlatego też niezmiernie ważne jest uniezależnienie się od substancji czynnych pochodzących z krajów azjatyckich – zauważa MR. 

Choć resort rozwoju „ma świadomość tego, że konieczne jest podjęcie działań, które mają na celu przywrócenie produkcji API do Europy oraz wypracowanie skutecznego mechanizmu zachęt dla przemysłu farmaceutycznego” to obecnie wszystkie działania resortu „skupiają się na zabezpieczeniu jak najlepszej reakcji na rozpowszechnianie się koronawirusa”.

Resort zapewnia jednocześnie, że z początkiem marca odbyły się warsztaty z branżą farmaceutyczną o rozwiązaniach dot. RTR, a gdy sytuacja epidemiczna się ustabilizuje to „rozmowy z branżą o RTR będą kontynuowane.”

JK