Rodzice wrzucają na grupy zdjęcie do przerobienia za pomocą AI, ale nie wiedzą, że to zdjęcie później służy do pornografii

Coraz młodsze dzieci w Polsce i na świecie mają kontakt z treściami pornograficznymi i seksualizującymi. Badania pokazują, że pierwszy kontakt z takimi materiałami pojawia się już w wieku 11–13 lat, a w niektórych przypadkach ilość odwiedzin takich stron rośnie nawet o 1800% rocznie. Zagrożenia w sieci wobec dzieci nie kończą się na pornografii i toksycznych algorytmach. Coraz częściej problemem staje się nieświadome udostępnianie wizerunku najmłodszych – zarówno przez rodziców, jak i przez szkoły. Do tego dochodzi niekontrolowane wykorzystywanie sztucznej inteligencji, która coraz śmielej przetwarza zdjęcia dzieci bez ich zgody.

Platformy społecznościowe i serwisy wideo stosują algorytmy, które rekomendują treści najbardziej angażujące, niezależnie od tego, kto je ogląda.

Problem polega na tym, że systemy te nie są neutralne. Nieświadomie prowadzą do seksualizacji dzieci i młodzieży, promując treści przemocowe lub antyspołeczne.

Badania w Wielkiej Brytanii wykazały, że 8 z 10 największych dystrybutorów treści pornograficznych dla dzieci to platformy społecznościowe, a w Polsce pierwsze kontakty dzieci z pornografią online zdarzają się już w wieku 11 lat.

Według raportu NECMEC z 2024 roku, treści pornograficzne tworzone przy użyciu sztucznej inteligencji z udziałem dzieci wzrosły w ciągu roku o 380%. – „To nie jest już problem marginalny. Mamy do czynienia z prawdziwą epidemią, która dotyka najmłodszych użytkowników internetu” – podkreśla ekspertka ds. bezpieczeństwa dzieci online.

Pornografia to tylko jeden z elementów „ekosystemu krzywdzenia dzieci”. Dzieci narażone są również na kontakt ze sprawcami oraz na utrwalanie niebezpiecznych wzorców zachowań.

Specjaliści wskazują trzy kierunki działań:

1. Systemowe zabezpieczenia – platformy cyfrowe muszą wprowadzić standardy ochrony dzieci.

2. Egzekwowanie prawa – np. poprzez stosowanie artykułu 28 aktu o usługach cyfrowych (DSA), nakładającego obowiązek ochrony dzieci.

3. Edukacja i świadomość – zajęcia w szkołach uczące, jak bezpiecznie korzystać z internetu.

To nie jest problem dzieci ani rodziców, lecz środowiska cyfrowego, które tworzymy. Platformy powinny odpowiadać za to, jakie treści trafiają do najmłodszych.

Niepokojące są również kampanie online, które choć skierowane do dorosłych, trafiają do dzieci. To rodzi pytania o skuteczność takich działań i odpowiedzialność wydawania publicznych środków.

Rosnące zagrożenia w sieci wymagają zdecydowanych działań. Algorytmy rekomendacyjne, brak weryfikacji wieku użytkowników i coraz bardziej realistyczne treści tworzone przy użyciu sztucznej inteligencji sprawiają, że ochrona dzieci w internecie jest priorytetem.

Nie możemy ignorować danych z Polski i zagranicy. Systemowe zmiany, edukacja i odpowiedzialność platform cyfrowych są konieczne, jeśli chcemy zapewnić dzieciom bezpieczny dostęp do internetu.

Zagrożenia w sieci wobec dzieci nie kończą się na pornografii i toksycznych algorytmach. Coraz częściej problemem staje się nieświadome udostępnianie wizerunku najmłodszych – zarówno przez rodziców, jak i przez szkoły. Do tego dochodzi niekontrolowane wykorzystywanie sztucznej inteligencji, która coraz śmielej przetwarza zdjęcia dzieci bez ich zgody.

Ta wypowiedź celnie pokazuje, że problem ochrony wizerunku dzieci nie dotyczy już tylko przestrzeni cyfrowej, lecz realnej codzienności – od zdjęcia klasowego po szkolny profil na Facebooku.

Zjawisko „szarentingu”, czyli publikowania przez rodziców zdjęć dzieci w sieci, staje się coraz poważniejszym problemem.

Odpowiadając na ten apel, przewodnicząca komisji sejmowej zapowiedziała, że 20 listopada odbędzie się posiedzenie poświęcone właśnie wizerunkowi dziecka i szarentingowi.

Eksperci alarmują, że coraz częściej dzieci korzystają z aplikacji opartych na sztucznej inteligencji, tzw. AI companions. Te wirtualne „towarzysze” potrafią prowadzić rozmowy o odżywianiu, relacjach czy seksie – często w sposób niebezpieczny i manipulacyjny.

Hiszpańskie badania nad TikTokiem potwierdziły, że platforma sprzyja seksualizacji dziewcząt. – „Wizerunek dziewczynki jest tam oceniany przez pryzmat wyglądu i atrakcyjności, a nie wartości czy kompetencji. To czyste uprzedmiotowienie” – dodała Hernández.

Problemem, na który zwrócono szczególną uwagę, jest bezsilność państwa wobec gigantów technologicznych.

Eksperci podkreślili, że Polska powinna wreszcie wdrożyć artykuł 28 Aktu o Usługach Cyfrowych (DSA), który zobowiązuje platformy do realnej ochrony małoletnich.

W Sejmie podczas obrad zespołu do spraw Dzieci i Młodzieży padł również cytat z amerykańskiego psychiatry Nicholasa Kardarasa, autora książki Dzieci ekranu:

To zestawienie – drastyczne, ale prawdziwe – uświadamia, że uzależnienie od ekranów nie jest metaforą, lecz realnym zagrożeniem neurologicznym.

Eksperci są zgodni: Polska nie potrzebuje już kolejnych raportów, tylko konkretnych działań.

Z kolei Krzysztof Mikulski, przedstawiciel środowiska branżowego, zaproponował stworzenie jednej, celowanej ustawy o ochronie dzieci w środowisku cyfrowym.