Retencja pracowników w ochronie zdrowia. Jak zatrzymać specjalistów w swojej organizacji?

Zdolność zatrzymania pracowników w organizacji jest wyzwaniem wielu branż. Nie inaczej jest w przypadku sektora ochrony zdrowia, borykającego się ponadto z niedoborem specjalistów. Utrzymaniu wysokiego poziomu retencji nie ułatwia także średnia wieku zatrudnionych w sektorze profesjonalistów medycznych.

Niedobór pracowników ochrony zdrowia stanowi coraz większy problem nie tylko w Polsce, ale także na świecie. Globalnie, braki w zakresie personelu medycznego szacuje się na poziomie 5,9 mln w przypadku pielęgniarek oraz 4,3 mln w przypadku lekarzy. Zgodnie z danymi za rok 2023, amerykański sektor ochrony zdrowia został wskazany obok sektora usług hotelarsko-gastronomicznych oraz handlu detalicznego, sektorem gdzie odpływ personelu jest jednym z wyższych. 

Retencją określa się zdolność zatrzymania pracowników w organizacji. Im dłużej pracownik pozostaje częścią danego podmiotu, tym retencję uznaję się za wyższą. Retencja jest zatem przeciwieństwem rotacji. W przypadku dużej rotacji zatrudnionych retencja jest niska. 

Trudno o wskazanie jednego, właściwego poziomu retencji, który dana jednostka mogłaby przyjąć jako punkt odniesienia. Dlatego tak ważny jest indywidualny
i regularny pomiar, który będzie odnosił się pożądanej struktury zatrudnienia czy potrzeb organizacji. 

Wskaźnik retencji pracowników zawsze oblicza się w odniesieniu do konkretnego okresu. Okres pomiaru może być dowolny. Zwyczajowo jest nim jednak ostatnie 12 miesięcy. Najprostszym sposobem na obliczenie wskaźnika retencji jest podzielenie aktualnie zatrudnionych przez liczbę pracowników odnotowaną na początku pomiaru, mnożąc wartość x 100%.

Co ważne, w obliczeniach nie uwzględnia się nowych pracowników zatrudnionych w ciągu roku. W przypadku podmiotów leczniczych wskaźnik ten można obliczać nie tylko w odniesieniu do całej organizacji, ale i jej poszczególnych struktur, jak również konkretnych grup specjalistów – lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, farmaceutów. Wskaźnik retencji warto mierzyć regularnie. Konsekwentnie realizowany pomiar wskaźnika pozwala dostrzec trendy dotyczące zatrudnienia w organizacji oraz na czas podjąć niezbędne działania mające na celu m.in. zatrzymanie kluczowych specjalistów. 

W sektorze ochrony zdrowia tempo rotacji znacząco przyspieszyła pandemia COVID-19, w wyniku której w samych Stanach Zjednoczonych z pracy odeszło 18 proc. pracowników branży. Przewiduje się, iż w ciągu dekady na całym świecie, na emeryturę odejdzie 17 proc. pielęgniarek. A to właśnie ta grupa zawodowa rotuje się najczęściej. 

Liczne badania wykazały związek pomiędzy rotacją personelu medycznego a długością pobytu pacjentów w szpitalu, jakością opieki czy wynikami leczenia. Rotacja wpływa także na zapewnienie ciągłości opieki oraz samo postrzeganie danej placówki medycznej przez pacjentów. Wysokie wskaźniki rotacji pracowników przyczyniają się także do zmniejszenia produktywności pozostałego personelu. Odpływ zatrudnionych może obniżać morale załogi, prowadząc do rotacji również wśród reszty specjalistów.

Utrzymujący się wysoki wskaźnik retencji oznacza, że pracownicy nie poszukują nowego zatrudnienia, są zadowoleni z warunków pracy, jakie oferuje im pracodawca i dana organizacja oraz, iż wiążą oni swoją przyszłość zawodową właśnie z nią. 

Jako kluczowe czynniki przyczyniające się do utrzymania wysokiej retencji pracowników w organizacji wymienia się m.in. 

•  atrakcyjne warunki zatrudnienia rozumiane jako  odpowiedni poziom wynagrodzeń oraz benefity pozapłacowe
• możliwość rozwoju zawodowego i awansu; poczucie docenienia
• dobrą atmosferę pracy wraz z tworzoną pozytywną kulturą organizacyjną
• dobre relacje z przełożonymi i współpracownikami.

Biorąc pod uwagę, jak szczególnym jest sektor opieki zdrowotnej, zatrudniający stoją przed wyzwaniem wdrażania przemyślanych strategii pozwalających zatrzymać swoich pracowników. Istotnym elementem tych działań powinny być również skoordynowane i odpowiedzialne reakcje rządzących oraz organizacji zrzeszających profesjonalistów medycznych. 

Autorka: Anna Grela-Borsa