Rekordowe fale upałów w Europie. WHO apeluje o pilne działania

Eksperci WHO ostrzegają, że śmiertelność z powodu upałów w europejskim regionie wzrosła o 30 proc. w ciągu ostatnich 20 lat. Rekordowe fale gorąca coraz częściej prowadzą do udarów cieplnych, chorób serca i problemów z oddychaniem, a także pogarszają zdrowie psychiczne. Lekarze apelują o natychmiastowe działania i przypominają, że udar cieplny to najgroźniejsze powikłanie wysokich temperatur – może zakończyć się śmiercią w ciągu kilku minut.

Paneuropejska Komisja ds. Klimatu i Zdrowia przy WHO ostrzega, że w ostatnich dwóch dekadach liczba zgonów związanych z ekstremalnymi temperaturami w europejskim regionie WHO wzrosła aż o 30 proc. W liście otwartym do rządów i decydentów podkreślono, że fale upałów przestały być sezonową niedogodnością – stały się realnym zagrożeniem zdrowia publicznego.

Eksperci WHO przypominają, że upały mogą powodować udary mózgu, zawały serca i niewydolność oddechową. Często jednak nie pojawiają się one w aktach zgonów jako główna przyczyna śmierci. Szczególnie narażone są osoby starsze, niepełnosprawne, kobiety w ciąży, dzieci oraz pracownicy wykonujący swoje obowiązki na zewnątrz.

W latach 2022–2023 odnotowano w Europie ponad 100 tys. zgonów związanych z wysokimi temperaturami. Prognozy wskazują, że w kolejnych latach liczba ofiar będzie jeszcze większa. Czerwiec 2025 r. już został uznany za najcieplejszy miesiąc w historii pomiarów w Europie Zachodniej, a sezon letni dopiero się rozpoczął.

Zmiana klimatu sprzyja również rozprzestrzenianiu się chorób, które wcześniej w Europie były rzadkością. Przykładem jest gwałtowny, bo aż 368-procentowy wzrost lokalnych przypadków dengi w UE i EOG w latach 2022–2024.

Podczas fal upałów rośnie liczba hospitalizacji, szczególnie z powodu chorób serca, płuc i nerek. Pogarsza się też zdrowie psychiczne – nasilają się problemy ze snem, rośnie poziom lęku i spada wydolność poznawcza.

Dr Michał Sutkowski, prezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, ostrzega, że udar cieplny jest najgorszą i najniebezpieczniejszą rzeczą, jaka może się wydarzyć podczas upału. Jak wyjaśnia, dochodzi do niego w wyniku długotrwałej ekspozycji ciała na wysoką temperaturę w połączeniu z dużą wilgotnością i słabym ruchem powietrza.

W skrajnych przypadkach dochodzi do zaburzeń świadomości, utraty przytomności, a następnie do zatrzymania oddechu i krążenia. 

O tym, jak się chronić przed upałami, przeczytasz tutaj

Eksperci WHO apelują o natychmiastowe wdrażanie planów działań prozdrowotnych w odpowiedzi na fale upałów. Podkreślają, że walka z kryzysem klimatycznym jest jednocześnie działaniem na rzecz zdrowia. Ograniczanie emisji i powiększanie zielonych terenów w miastach może znacząco zmniejszyć liczbę zgonów i poprawić jakość życia.

Źródło: PAP/MH