Rehabilitacja kardiologiczna po zawale - dieta, aktywność, wsparcie, leki. Wartościowa forma terapii dla pacjentów po incydencie sercowo-naczyniowym. Jak się zapisać? Odpowiednie terminy i korzyści.

Choroby układu krążenia otwierają listę przyczyn umieralności w Polsce. Co roku 80 tysięcy Polaków przechodzi zawał serca. Po takim zdarzeniu, jak podkreślają kardiolodzy, konieczna jest rehabilitacja kardiologiczna. Jak się zapisać, komu przysługuje i po co brać w niej udział?

Częścią programu KOS-Zawał, czyli Koordynowanej Opieki Specjalistycznej nad pacjentem po zawale dla pacjentów po tzw. incydencie sercowo-naczyniowym, przewidziana jest rehabilitacja kardiologiczna. Jednak osoby, które nie biorą udziału w tym programie, o ten rodzaj wspomagania w powrocie do zdrowia muszą zadbać sami. Specjalny program wsparcia po zawale opracowali kardiolodzy. Opiera się na czterech filarach:

zbilansowanej diecie (opartej głównie na warzywach, z dużą ilością błonnika, strączkach, białym mięsie i rybach, z symboliczną ilością czerwonego mięsa, jeśli bez niego ktoś nie wyobraża sobie życia)

regularnej aktywności fizycznej (minimum 150 minut tygodniowo, może to być nordic walking, ćwiczenia cardio, szybki spacer, pływanie itp.),

wsparciu psychologicznym (zapewnionym przez psychologa oraz najbliższych oraz medytacja i techniki zarządzania stresem)

regularnym stosowaniu leków (najczęściej koniecznych w leczeniu chorób dodatkowych, np. nadciśnienia, cukrzycy)

Połączenie tych potwierdzonych metod skutecznie zmniejsza ryzyko ponownego wystąpienia zawału lub udaru. U osób, które są zagrożone wystąpieniem chorób sercowo-naczyniowych, może być świetnym sposobem zapobiegawczym.  

Rehabilitacja kardiologiczna przynosi wiele korzyści zdrowotnych, jednak wciąż nie jest ona dostępna dla wszystkich pacjentów po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych. Kompleksową rehabilitację kardiologiczną przechodzi jedynie 25% pacjentów, a jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest brak świadomości, że rehabilitacja kardiologiczna to konieczność, która powinna rozpocząć się jak najszybciej u pacjentów z przebytymi incydentami sercowo-naczyniowymi.

Rehabilitacja powinna się rozpocząć nie później niż w ciągu 30 dni po wypisie ze szpitala, w przypadku niepowikłanej angioplastyki lub zawału, nie później niż w ciągu 42 dni jeśli zawał był powikłany oraz do 52 dni w przypadku zabiegów kardiochirurgicznych.

Pacjent może uzyskać skierowanie na rehabilitację w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia wystawione przez lekarza:  z Oddziału Kardiochirurgicznego, Kardiologicznego, Chorób Wewnętrznych, Poradni Kardiologicznej lub z Poradni Rehabilitacyjnej mającej umowę z NFZ. Rehabilitacja kardiologiczna może być realizowana w formie stacjonarnej, ambulatoryjnej lub jako telerehabilitacja hybrydowa, która składa się z dwóch etapów. Po tygodniu pobytu w szpitalu lub oddziale dziennym można przejść na formę zdalną.

Alternatywną drogą jest zakwalifikowanie pacjenta do programu KOS-zawał. Pacjenci włączeni do tego programu mają łatwiejszy dostęp do specjalistów. Niestety według kardiologa prof. dr hab. n. med. Piotra Jankowskiego, kierownika Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii CMKP w Warszawie, zdarza się, że lekarz chciałby skierować pacjenta do programu rehabilitacji, ale pacjent nie jest do tego przekonany. Przyczyną takiej postawy najczęściej jest dezinformacja, której źródłem jest m.in. internet. Dlatego edukacja i dostęp do publikacji oraz materiałów przygotowanych przez specjalistów ochrony zdrowia stają się niezwykle ważne.