Refundacja: czy apteki powinny zapłacić za nie swój błąd?

W obwieszczeniu z listą refundacyjną z 21 grudnia 2017 r. (obowiązującą od stycznia tego roku) znalazły się kody EAN produktów, wobec których nie obowiązują już decyzje w przedmiocie objęcia ich refundacją. Jak powinno się postąpić w sytuacji, gdy apteka sprzeda taki lek - tłumaczy mecenas Marcin Pieklak z Domański Zakrzewski Palinka. 

Na problem ten zwróciła uwagę m.in. Naczelna Izba Aptekarska, firmy dostarczające oprogramowanie dla aptek, jak i niektóre oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia. Problem dotyczy 10. pozycji na wykazie, dla których okres objęcia refundacją wygasł z końcem 2017 roku.

Lista to podstawa

- Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy refundacyjnej, Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza w drodze obwieszczenia wykazy produktów refundowanych, w stosunku do których wydano ostateczne decyzje administracyjne o objęciu refundacją albo ostateczne decyzje zmieniające, o których mowa w art. 16 ustawy - przypomina mecenas Pieklak.

Znajdowanie się danej pozycji (kodu EAN produktu) w wykazie pełni zatem funkcję gwarancyjną dla apteki, że NFZ zapłaci za wydane leki. Treść decyzji administracyjnych o objęciu refundacją nie jest dostępna dla aptek, nie mają też możliwości weryfikacji nagłych zmian w decyzjach. - Wreszcie, z przyczyn logistycznych nieracjonalne byłoby opieranie sprzedaży leków refundowanych przez apteki na podstawie olbrzymiej liczby jednostkowych decyzji. W związku z tym ustawa refundacyjna uczyniła Ministra Zdrowia organem odpowiedzialnym za sporządzenie wykazu, który ma służyć m.in. aptekom - przypomina Marcin Pieklak. 

Dodaje, że wyrażona w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej przesądza o możliwości oczekiwania prawidłowej realizacji obowiązków przez organy władzy publicznej. - Celem istnienia wykazu w stosunku do aptek jest przekazanie aptekom jasnego i czytelnego komunikatu w kwestii tego, które produkty objęte są refundacją. Znajdowanie się kodu EAN produktu w wykazie jest podstawą sprzedaży produktu po obniżonej cenie i zgodnie z zasadą zaufania publicznego powinno zdejmować z aptek obowiązek weryfikacji ważności obowiązywania decyzji - podkreśla mecenas Pieklak.

Dodaje on jednak, że każdemu może zdarzyć się błąd, a teraz ważne jest to by odpowiedzialność za tę sytuację nie spadła na apteki. 

Firmy IT wprowadzają środki zaradcze

- Wprawdzie firmy dostarczające oprogramowanie informatyczne aptekom dostrzegły problem i wprowadzają środki zaradcze wobec zaistniałej sytuacji m.in. w postaci blokowania w systemach możliwości sprzedaży kredytowej produktów dotkniętych przedmiotowym problemem, jednakże w sytuacji, gdy informacja taka doszła do aptek dopiero po pewnym czasie, nie ma podstaw by odmówić aptece w takim wypadku zwrotu różnicy między ceną detaliczną a odpłatnością pobraną od pacjenta - uważa Pieklak

Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ opublikował w ub. tygodniu na Portalu Świadczeniodawcy komunikat zwracający uwagę na problem i apelujący o sprawdzanie okresu ważności decyzji w kolumnach nr 6 i 7 wykazu.

- Jednakże uzasadnione wydaje się przekonanie, że wewnętrzne niesprzeczności w wykazie nie mogą być poczytywane na niekorzyść apteki - stwierdza Pieklak. Dodaje, że Minister Zdrowia ma bowiem prawo wpisać na listę refundacyjną tylko te produkty, które objęte są refundacją, a niedokonanie weryfikacji ważności decyzji nie powinno przynosić niekorzystnych skutków aptece, która nie jest zobowiązana do dokonywania takiej weryfikacji. W piśmie z 24 stycznia br. Naczelna Izba Aptekarska zwróciła się do MZ o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Potrzebne sprostowanie omyłki przez MZ?

Problem mogłoby rozwiązać sprostowanie przez MZ oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 17 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych. - Takie sprostowanie jednoznacznie rozjaśniłoby wątpliwości odnoszące się do braku refundacji leków umieszczonych prawdopodobnie omyłkowo w wykazie. Nie powinno to mieć jednakże wpływu na dokonanie ze strony NFZ zwrotu dla aptek, które w dobrej wierze sprzedały opakowania leków w sposób kredytowy jeszcze przed powzięciem informacji o zaszłej pomyłce - wyjaśnia Pieklak.

Mając na względzie zasadę zaufania do organów władzy publicznej i gwarancyjną funkcję wykazu należy ocenić, że w sytuacji gdy produkt widnieje na liście wykazu produktów objętych refundacją i apteka nie otrzymała uprzednio informacji o braku refundacji, to nie ma podstaw do nieprzyznania takiej działającej w dobrej wierze aptece refundacji.

AK