Raport: Suwerenność lekowa państwa - rola, stan i rekomendacje

Odbudowanie produkcji leków w Polsce to nie tylko wzrost PKB i nowe miejsca pracy, ale też podniesienie poziomu bezpieczeństwa państwa – wynika z raportu „Suwerenność lekowa państwa – rola, stan i rekomendacje” przygotowanego przez Fundację Republikańską. Jak wskazano należy rozpocząć prace nad rozwiązaniami wspomagającymi rozwój krajowego przemysłu farmaceutycznego, m.in. prawnie uregulować koncepcję Refundacyjnego Trybu Rozwojowego (RTR) Plus.

Wydarzenia związane z trwającą pandemią koronawirusa skłoniły do nowego spojrzenia na wiele obszarów gospodarki, m.in. przemysł farmaceutyczny, którego możliwości produkcyjne rozpatrywane są coraz częściej w kategoriach zasobów strategicznych państwa, podobnie jak dostęp do surowców energetycznych czy własna żywność.

- Głosy o potrzebie skrócenia łańcuchów dostaw i powrotu do produkcji, które zapewniają bezpieczeństwo, są coraz powszechniejsze. Dotyczy to w pierwszym rzędzie produkcji leków, wyposażenia i urządzeń medycznych – pisze we wstępie do raportu Prezes Fundacji Republikańskiej Marek Wróbel.

- Obok zapewnienia bezpieczeństwa lekowego państwa, ważny jest także aspekt gospodarczy. Większa produkcja leków na terenie Polski to wzrost PKB, większe zatrudnienie, ale również innowacje, w tym zwiększenie środków na badania i rozwój, zatrzymanie w kraju absolwentów wyższych uczelni oraz przyciągnięcie zagranicznych inwestycji. To jeden z pomysłów na czasy odmrażania, odbudowy i przebudowy gospodarki – podkreśla Wróbel.

Rozwiązaniem, które ma zapewnić zwiększenie produkcji leków w Polsce jest Refundacyjny Tryb Rozwojowy (RTR). Raport, którego partnerem jest Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego, skupia się na prezentacji dotychczasowych koncepcji polskiego rządu związanych z RTR, jego kontekście międzynarodowym oraz analizie wpływu branży farmaceutycznej na gospodarkę i bezpieczeństwo państwa.

Pomysł wprowadzenia RTR pojawił się w polskim rządzie już w 2015 roku. Autorem koncepcji, zakładającej premiowanie firm farmaceutycznych za ich wkład w szeroko rozumiany rozwój polskiej gospodarki, był Mateusz Morawiecki – ówczesny minister rozwoju. Powstało wiele dokumentów wspierających powstanie Refundacyjnego Trybu Rozwojowego – są to m.in. Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR) oraz Polityka Lekowa Państwa. W styczniu 2020 roku Jadwiga Emilewicz, minister rozwoju, obiecała, że prace nad RTR ruszą ponownie w lutym, jednak dotychczas żadna forma RTR nie została wdrożona.

Dostęp do leków

- Ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli ma dostępność leków, często zachwiana przez globalizację i monopolizację produkcji leków, epidemie i pandemie – obniżające poziom zdrowia publicznego oraz gwałtownie zwiększające popyt na produkty lecznicze – a także zorganizowane grupy przestępcze, które nielegalnie je eksportują– dowodzą autorzy raportu, Krzysztof Góra i Karol Jagliński. 

Według nich, potrzebę prac nad RTR potwierdzają dane makroekonomiczne. Jak wskazują, innowacje wdraża blisko dwa razy więcej firm sektora lekowego niż średnio w całym przemyśle, w farmacji zatrudnionych jest prawie 4 proc. wszystkich pracowników B+R, a branża ta generuje około 10 proc. wszystkich nakładów na badania i rozwój. Ponadto wydajność pracowników sektora farmaceutycznego w porównaniu do całego przemysłu jest wyższa o około 60 proc., a ich zarobki niemal o połowę. Jak przekonują, polska farmacja może odegrać ważną rolę zarówno w kraju, jak i w Europie.

- Złożoność rynku farmaceutycznego powoduje jednak, że jego rozwój zależy nie tylko od przedsiębiorstw. Niezbędna jest współpraca z administracją państwową – dodają.

RTR+

Według ekspertów Fundacji Republikańskiej odpowiedzią na opóźniające się prace nad dużym Refundacyjnym Trybem Rozwojowym jest RTR+. Zawiera on trzy legislacyjne propozycje, a mianowicie:

- Rozwój branży farmaceutycznej oraz zapewnienie bezpieczeństwa lekowego powinny być priorytetami w działalności państwa. Propozycja RTR+ jest obustronną szansą, wsparciem, które trzeba prawnie uregulować – zaznaczają Krzysztof Góra i Karol Jagliński.

Źródło: Fundacja Republikańska