Raport IQVIA Institute. Które systemy ochrony zdrowia najlepiej wykorzystują potencjał biosymilarów w Europie?

Raport „Biosimilar Sustainability Scorecards for Europe 2026” przygotowany przez IQVIA Institute analizuje rozwój rynku biosymilarów w Europie i jego wpływ na systemy ochrony zdrowia. Dokument pokazuje, że leki biologiczne biorównoważne wygenerowały już około 75 mld euro oszczędności, jednocześnie zwiększając dostęp pacjentów do terapii. Jednocześnie raport wskazuje, że przyszłość rynku biologików i biosymilarów w Europie zależy od równowagi między polityką cenową, konkurencją i stabilnością dostaw.

Biosimilary w Europie – wyniki raportu IQVIA Institute

Najnowszy raport „Biosimilar Sustainability Scorecards for Europe 2026” opracowany przez IQVIA Institute analizuje, jak europejskie systemy ochrony zdrowia wykorzystują potencjał biosymilarów. Badanie obejmuje 16 wskaźników w 8 obszarach, m.in. politykę cenową, systemy zachęt, mechanizmy zakupowe, praktyki kliniczne oraz strukturę rynku.

Autorzy podkreślają, że „biosimilars have generated ~€75 billion in savings”, co pokazuje ich ogromne znaczenie dla finansów publicznych i pacjentów.

W wielu krajach wdrożenie biosymilarów w Europie doprowadziło do spadku cen nawet o 50%, a w niektórych terapiach liczba leczonych pacjentów wzrosła o ponad 200%. Dzięki temu systemy zdrowotne mogły rozszerzyć dostęp do kosztownych terapii biologicznych.

Raport wskazuje jednak, że efekty nie są równomierne w całej Europie i zależą od lokalnych regulacji oraz organizacji systemu ochrony zdrowia.

Różnice między krajami Europy

Istotne różnice w rozwoju rynku biosymilarów Europe 2026 wynikają przede wszystkim z polityki cenowej, mechanizmów przetargowych oraz systemów zachęt dla lekarzy.

Polska uzyskała ocenę 3,1/5, co oznacza umiarkowaną trwałość rynku. Dla porównania Słowenia osiągnęła 3,6, a Rumunia 3,2, co oznacza skuteczniejsze przełożenie dostępności leków na realną liczbę leczonych pacjentów.

W Polsce nadal ograniczeniem pozostaje koncentracja leczenia w programach lekowych oraz restrykcyjne kryteria włączenia pacjentów.

Raport IQVIA Institute zwraca uwagę, że agresywne mechanizmy, takie jak głębokie obniżki cen, ceny referencyjne czy systemy clawback, mogą ograniczać konkurencję.

Takie podejście może prowadzić do spadku liczby producentów i osłabienia stabilności rynku biologików i biosymilarów w Europie, mimo że jego celem jest kontrola kosztów.

Przyszłość biosymilarów w Europie

Według raportu, w latach 2025–2032 aż 24 kluczowe leki biologiczne stracą ochronę patentową, co otworzy nowe możliwości dla rynku. Dodatkowo ponad 100 biologików ma w najbliższych latach utracić ochronę patentową, co może znacząco zwiększyć dostępność terapii.

Jednocześnie eksperci podkreślają, że utrzymanie korzyści zależy od stabilnych i dobrze zaprojektowanych polityk zdrowotnych.

Raport przypomina również historyczną rolę producentów, wskazując, że firma Sandoz była pionierem rynku, wprowadzając pierwszy lek biologiczny biorównoważny 20 lat temu.

To wydarzenie zapoczątkowało rozwój segmentu, który dziś stanowi kluczowy element nowoczesnych terapii i wspiera efektywność systemów ochrony zdrowia w Europie.