Prof. Tadeusz Juliszewski: "Powietrze zawsze będzie zawierało pyły – ważne, byśmy rozumieli, skąd pochodzą"

W dyskusjach o smogu często zapominamy, że pyły są naturalną częścią atmosfery – przypomina prof. Tadeusz Juliszewski z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Ekspert wyjaśnia, że nie każde zapylenie oznacza zagrożenie, a kluczem jest rozróżnienie między źródłami naturalnymi i tymi, które tworzy człowiek. Apeluje też o rzetelne informowanie społeczeństwa i walkę z dezinformacją zamiast z samym faktem istnienia pyłów w powietrzu.

Choć temat smogu budzi emocje, prof. Tadeusz Juliszewski przekonuje, że powietrze nigdy nie będzie całkowicie wolne od pyłów.

Jak dodaje, obecność cząstek w atmosferze to zjawisko naturalne, które istniało na długo przed działalnością człowieka i zawsze będzie nam towarzyszyć.

Według profesora, w powietrzu unoszą się zarówno pyły pochodzenia naturalnego, jak i te, które są efektem działalności człowieka. Do pierwszej grupy należą między innymi pyłki roślin, drobiny gleby, kurz pustynny czy pył kosmiczny. Druga grupa obejmuje emisje przemysłowe, transportowe czy grzewcze.

Profesor zwraca uwagę, że w debacie o smogu często dochodzi do uproszczeń. Wskazuje, że nie można utożsamiać wielkości emisji z faktycznym narażeniem człowieka.

Oznacza to, że nawet jeśli źródło generuje dużą ilość pyłów, nie musi to automatycznie oznaczać zagrożenia dla zdrowia. Znaczenie ma bowiem rozcieńczenie w atmosferze, skład chemiczny i czas ekspozycji.

Coraz częściej w przestrzeni publicznej pojawia się krytyka wobec ogrzewania drewnem i biomasą. Profesor Juliszewski uważa, że wiele z tych opinii opiera się na nieporozumieniach.

Ekspert przypomina, że urządzenia spełniające normy Ekoprojektu (Ekodesign) są dokładnie testowane i bezpieczne w użytkowaniu. Ich emisje kontrolują akredytowane instytuty badawcze, a wyniki potwierdzają zgodność z europejskimi normami. Problemem bywa natomiast niewłaściwe użytkowanie – np. spalanie mokrego drewna.

Nowoczesne rozwiązania techniczne pozwalają znacząco ograniczyć ilość cząstek emitowanych do atmosfery. Filtry, cyklony i płuczki skutecznie wychwytują pyły przemysłowe, a w domowych urządzeniach grzewczych dym jest w dużej mierze parą wodną.

Profesor apeluje o rozsądek i rzetelną edukację społeczną. Zamiast straszyć ludzi obecnością pyłów, powinniśmy koncentrować się na redukcji tych naprawdę szkodliwych.

Podkreśla też, że spalanie biomasy w nowoczesnych urządzeniach zgodnych z normami Ekoprojektu nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani środowiska.