Prof. Henryk Skarżyński o wyzwaniach zdrowotnych i profilaktyce - Nowe zagrożenia i sposoby zapobiegania.

Poniedziałkowa konferencja "One Health. Zdrowie Polaków”, która odbyła się w Senacie i na której eksperci medyczni zaprezentowali rekomendacje dotyczące zdrowia, była dla nas okazją, by zapytać o największe wyzwania zdrowotne Polaków.

Zapytaliśmy o to prof. Henryka Skarżyńskiego, dyrektora Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Światowego Centrum Słuchu w Kajetanach, przewodniczącego Rady Programowej Kongresu „Zdrowie Polaków”, konsultanta krajowego w dziedzinie otorynolaryngologii.

- Wyzwań jest bardzo wiele i one wiążą się nie tylko bezpośrednio z naszym zdrowiem czy z chorobą, czyli z procesem diagnozowania czy leczenia, ale wiążą się z tym, gdzie jesteśmy, jak żyjemy, jak śpimy, jak odpoczywamy, co jemy, co nas otacza, jak się odnosimy do tego – powiedział prof. Skarżyński.

Do problemów i procesów, jakie zachodzą w naszym środowisku, np. zanieczyszczenia powietrza czy wody, dołączają się nowe. Wielu ludzi widzi zagrożenie ze strony technologii albo procesów społecznych, zachodzących na świecie.

- Najważniejsze wyzwania to zagrożenie tym, co się wiąże z pokłosiem wojny, z tym, co może być bioterroryzmem, z tym, co może wytworzyć sztuczna inteligencja w negatywnym tego słowa znaczeniu. Chociaż ja od lat mówię o sztucznej inteligencji jako szansie na to, by przeanalizować więcej wyników pacjenta, szybciej przygotować go do zaawansowanej operacji i by przeprowadzić ją w krótszym czasie, co będzie oznaczało większe bezpieczeństwo i skuteczność w leczeniu – mówił prof. Skarżyński. - Rozmawialiśmy dziś o wszystkim co wiąże się z klimatem, z lekami, z edukacją i z otoczeniem, które jest nam potrzebne do życia. Cieszę się, że wypowiadały się osoby z różnych środowisk, że było wiele osób niezwiązanych bezpośrednio z medycyną, a mających ogromny wpływ na to, co się dzieje. Te osoby patrzą holistycznie na problemy człowieka przez pryzmat tego, gdzie i jak funkcjonuje, jak żyje - dodał prof. Skarżyński.

Prof. Skarżyński wyraża nadzieję, że nie wszystko stracone w kwestii środowiska i że teraz, gdy mamy wiedzę i dowody naukowe, jak bardzo natura wpływa na dobrostan fizyczny i psychiczny, znajdziemy rozwiązania, jak ją chronić przed degradacją. Zauważono bowiem, że w otoczeniu przyrody człowiek lepiej się regeneruje. Należy więc wykorzystywać środowisko naturalne do przeciwdziałania chorobom i zadbać o czystość wody, powietrza i gleby.

- Wprawdzie było takie zdanie, że planeta, nie takie kataklizmy, jakie nas dotykają, przetrwała w swojej historii. Być może, że tak będzie, tym niemniej dziś powinniśmy mieć na uwadze kolejne pokolenia i uwrażliwić pokolenie młodych na pewne zachowania i kształtować postawy prozdrowotne od najmłodszych lat – podkreślił prof. Skarżyński.

Jednym z wyzwań, przed jakim stajemy jako społeczeństwo jest rosnąca starzejąca się populacja. Struktura społeczna sprawia, że możemy stanąć przed dużym problemem lawinowo rosnącej ilości chorób otępiennych i innych, związanych np. z konsekwencjami otyłości, schorzeń sercowo-naczyniowych. Większości z nich można przeciwdziałać, wdrażając odpowiednią profilaktykę.

- Wyzwaniem jest też pokolenie seniorów, których będzie coraz więcej w naszym środowisku i jeżeli im zapewnimy szansę, by nie izolowali się, by sami się nie eliminowali, by nie uciekali gdzieś, przepraszam za wyrażenie, do kąta, to im będzie lepiej z nami, a nam z nimi, bo będziemy mogli dłużej korzystać z ich doświadczenia, z ich wiedzy, a jednocześnie będą się czuli nam potrzebni. To wszystko będzie miało wpływ na całość ochrony zdrowia i na cały system, który wiąże się zarówno z wykrywaniem, leczeniem, jak i z późniejszą rehabilitacją – podkreślał prof. Henryk Skarżyński. - Cieszy zapowiedź przedstawicieli Senatu, pani Marszałek, pani przewodniczącej senackiej Komisji Zdrowia, że przynajmniej część tego, co odnosiliśmy, znajdzie się w orbicie zainteresowania decydentów i ewentualnie procedowania legislacyjnego. To daje szansę, że to nie było tylko czcze gadanie i narzekanie. Chcieliśmy pokazać rzeczy trudne, czasami nawet bardzo trudne,  mając na uwadze perspektywę ich rozwiązania – dodał prof. Skarżyński.

- Podstawą jest edukacja społeczeństwa. Od początku od pierwszego Kongresu, jeszcze wcześniej od wielospecjalistycznego programu, gdzie włączały się kolejne grupy z kolejnych specjalności, mówiliśmy, że edukacja jest niezbędna. Nie ma takiego systemu w świecie, gdzie bez zrozumienia przez pacjenta, jak funkcjonuje i bez jego własnego dbania o zdrowie nie uda się utrzymać systemu tak, by wszystko było dostępne. Nie ma takiego i nie będzie takiego. Budowanie postaw prozdrowotnych to jest właśnie zarządzanie zdrowiem. Tak jedzmy, byśmy czegoś nie nadużywali, tak zachowujmy się, żeby to nie było dla nas szkodliwe. Oczywiście, wszystkiego nie wyeliminujemy, ale wiele możemy. Nie wszystko od nas zależy, ale jeżeli będziemy zwracali na to uwagę, to na forach samorządów lokalnych, wojewódzkich, powiatowych, ale i krajowych mamy szanse zrealizować wiele programów profilaktycznych. One już działają, wypełniają pewną lukę w całym systemie ochrony zdrowia w naszym kraju. Można powiedzieć, bez nich byłoby znacznie trudniej dla wielu specjalistów mieć dostęp do pacjenta, który przeszedł wczesną diagnostykę, dzięki zachowaniu pewnych zasad profilaktyki – powiedział prof. Skarżyński.