Prezydencki projekt ustawy o szczególnej opiece geriatrycznej po pierwszym czytaniu

Na posiedzeniu sejmowej komisji zdrowia odbyło się w środę pierwsze czytanie prezydenckiego projektu ustawy o szczególnej opiece geriatrycznej. Dyskusję zdominowały kwestie polityczne, co wiceminister zdrowia Waldemar Kraska przypisał zbliżającym się wyborom parlamentarnym.

Głównym celem przedłożonej przez prezydenta Andrzeja Dudę inicjatywy ustawodawczej jest – jak uzasadniała sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Małgorzata Paprocka - zapewnienie szczególnej opieki geriatrycznej osobom, które ukończyły 75 lat.

Planowane rozwiązania mają przemodelować opiekę w stronę podejścia środowiskowego, w którym świadczenia medyczne realizowane są w pobliżu miejsca zamieszkania seniora.

Małgorzata Paprocka wyjaśniała, że w ocenie prezydenta obecny stan wymaga uzupełnienia. Propozycja – jak wskazała - odnosi się do stanu faktycznego i prognoz, które wskazują na dalsze starzenie się społeczeństwa. Dzięki nowym podmiotom leczniczym "centrum zdrowia 75 plus" możliwe ma być zapewnianie kompleksowego podejścia do diagnozowania i leczenia pacjenta.

Wiceminister zdrowia Waldemar Kraska poinformował, że na tę chwilę nie ma jeszcze stanowiska rządu do projektu, które jest opracowywane i przedstawił opinię resortu.

Akcentował, że wobec rosnącej liczby osób starszych ministrowi zdrowia przyświeca cel zwiększanie liczby lat przeżytych przez Polaków w zdrowiu, a także zmniejszenie społecznych nierówności w dostępie do systemu zdrowa.

"Projekt wydaje się odpowiadać na zapotrzebowanie, jeśli chodzi o osoby najstarsze, poprzez ukierunkowanie na zapewnienie opieki osobom, które ukończyły 75 lat" – powiedział wiceszef MZ.

Szybki wzrost liczby najstarszych seniorów determinuje – jak kontynuował - poszerzenie oferty usług kierowanych do tej grupy i wprowadzenie odpowiednich mechanizmów koordynacyjnych.

"Ważne, że proponowane rozwiązania będą stanowić uzupełnienie dotychczasowych usług. Celem ustawy nie jest reorganizacji systemu opieki geriatrycznej, ale wkomponowanie w dotychczasowe ramy nowych propozycji dla jasno sprecyzowanych grup pacjentów" - zaznaczył.

W wypowiedziach posłów, szczególnie opozycji, pojawiały się m.in. stwierdzenia o brakach i zaniedbaniach oraz odniesienia do raportu NIK o opiece geriatrycznej.

Michał Szczerba (KO) wskazał, że "należy zdiagnozować, dlaczego powstał projekt". "Gdyby system działał, ustawa nie byłaby potrzebna" – mówił. Przekonywał, że projekt jest swoistym wotum nieufności wobec ministrów zdrowia Konstantego Radziwiłła, Łukasza Szumowskiego i Adama Niedzielskiego.

Po ponad dwugodzinnej dyskusji wiceminister Kraska odpowiadając posłom stwierdził, że ubolewa, iż po raz kolejny na komisji nie omawia się przedmiotu ustawy, tylko mówi o polityce.

"Pewnie to już okres wyborczy i, niestety, tak już do wyborów będzie" - ocenił. Wskazywał jednocześnie m.in. na wzrost nakładów na geriatrię, zwiększenie liczby lekarzy geriatrów i preferencje dla osób wybierających specjalizację z geriatrii, a także, że opieka koordynowana uwzględnia pacjentów geriatrycznych.

W projekcie szczegółowo wskazano cele tworzonej szczególnej opieki geriatrycznej. Wymieniono wśród nich m.in. zachowanie możliwie największej sprawności funkcjonalnej i samodzielności seniorów; zapewnienie określonych w ustawie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zagwarantowanie działań profilaktycznych i promocji zdrowia, a także zapewnienie wsparcia psychologicznego pacjentom centrum.

Wskazane w projekcie ustawy cele mają być osiągnięte dzięki stworzeniu systemowych rozwiązań tworzących szczególną opiekę geriatryczną, w której skład będą wchodziły: szpitalne oddziały geriatryczne, wskazane w wojewódzkim planie działania szczególnej opieki geriatrycznej; nowo tworzone placówki - centra zdrowia 75 plus - oraz podstawowa opieka zdrowotna.

Podstawą działania placówek szczególnej opieki geriatrycznej, działających na terenie województwa, będzie plan sporządzany przez wojewodę i zatwierdzany przez ministra zdrowia.

W celu zapewnienia odpowiedniej jakości udzielnych świadczeń, w projekcie określono minimalne standardy łącznej liczby łóżek w oddziałach geriatrycznych i standardy dotyczące minimalnej i maksymalnej liczby osób zamieszkujących obszar działania centrum.

W przepisach dostosowujących projekt wprowadza rozwiązania umożliwiające w okresie 5 lat od wejścia w życie ustawy, stosowanie niższej normy łącznej liczby łóżek w oddziałach geriatrycznych ujętych w wojewódzkim planie, niż określona w projekcie, a zatrudnianie edukatorów zdrowotnych, którzy nie spełniają wymogu ukończenia szkolenia, określonego w projekcie ustawy w okresie 3 lat.

Ponadto w projekcie wskazano ostateczny termin na utworzenie centrum przez powiaty, w przypadku, gdy wynika to z wojewódzkiego planu, albo do zawarcia porozumienia z innym powiatem na utworzenie centrum, na nie później niż 5 lat od wejścia w życie ustawy.

Proponuje się, żeby ustawa, co do zasady, weszła w życie 1 stycznia 2024 r. 

Autor: Katarzyna Lechowicz-Dyl