Co dalej z alkotubkami. Ministerstwo Zdrowia o ochronie dzieci przed alkoholem

Posłowie dopominają się o szybkie działania, a Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że nadal pracuje nad przepisami, które mają zablokować sprzedaż alkoholu saszetkach i tubkach przypominające musy dla dzieci. Od ponad pół roku projekt zmian jest na etapie konsultacji społecznych.

Od tego właściwie zaczęła się w Polsce gorąca dyskusja na temat dostępności alkoholu. We wrześniu 2024 roku w sieci zaczęły być umieszczane zdjęcia wykonane przed klientów sklepów. Widać było na nich tzw. alkotubki. To opakowania, w jakich z reguły sprzedaje się musy dla dzieci, ale tym razem w środku znajdował się alkohol. Było to tak bardzo mylące, że czasami sprzedawcy układali alkotubki obok produktów dla najmłodszych.

Gdy sprawa stała się głośna, premier Donald Tusk na portalu X zapowiedział poszukiwanie metody, która ma „zablokować proceder związany z alkoholowymi saszetkami". Proceder krytykowali także inni politycy, jak marszałek Sejmu, Szymon Hołownia. Producent alkotubek szybko zdecydował się wycofać całą partię produktu ze sklepów i wstrzymać produkcję.

Pierwsze działania podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Na podstawie rozporządzenia od 30 stycznia tego roku zakazało wprowadzania do obrotu napojów spirytusowych w opakowaniach typu pouch, a napoje spirytusowe o pojemności do 200 ml mogą być sprzedawane wyłącznie w butelkach lub puszkach.

To jednak nie kończy sprawy, bo jeszcze jesienią 2024 r. podjęcie działań zapowiedziało Ministerstwo Zdrowia. Chodzi o zmiany w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Resort chciał np. wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu w innej postaci niż płynna (np. kryształki, żele, pasty) a sprzedawca, gdy ma wątpliwości co do pełnoletności klienta, musiałby obowiązkowo żądać dokumentu potwierdzającego wiek.

I to także nie koniec, bo MZ nalega na zakaz promocji piwa, w tym przez upusty, rabaty, pakiety i programy lojalnościowe, gry losowe, nagrody. Czyli np. nie byłoby już promocji w dyskontach na tzw. wielosztuki.

Ministerstwo naciska też na podniesienie kar za nielegalną reklamę i promocję napojów alkoholowych – najniższa ma wynosić 20 tys. zł, a maksymalna aż 750 tys. zł. Obecnie to przedział od 10 tys. do 500 tys. zł.

Tymczasem, jeszcze w sierpniu grupa posłów Polski 2050 zapytała MZ, co się dzieje z tymi przepisami. Punktują, że choć projekt ustawy na stronie prac legislacyjnych rządu pojawił się 12 marca 2025 roku, a 9 czerwca zakończyły się konsultacje społeczne, to „od tamtej pory minęły dwa miesiące, projekt zaś wciąż czeka na opiniowanie”.

Mamy odpowiedź na to pismo.

Wiceministra zdrowia wylicza także, że wśród proponowanych rozwiązań mogłoby być np. „wskazaniu, iż reklama i promocja napojów alkoholowych jest zakazana także w przypadku sprzedaży lub oznaczeń produktów alkoholowych imitujących produkty spożywcze powszechnie dostępne dla dzieci”

Tymczasem w Polsce trwa gorąca dyskusja o alkoholu. Zakaz reklamy ma zarówno obrońców, jak i przeciwników. Jak podaje PAP, w zgłoszonych do nowelizacji prawa uwagach psycholog, psychoterapeuta, seksuolog i psychoonkolog (dane nie są ujawnione) ocenia, że zakaz reklamy i promocji powinien dotyczyć wszystkich napojów alkoholowych. Podobnie uważa Federacja Przedsiębiorców Polskich, ale zaznacza, że wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy alkoholu, w tym piwa, byłoby najskuteczniejszym rozwiązaniem ograniczającym powszechną dostępność alkoholu.

O całkowitym zakazie reklamy alkoholu mówi także Fundacja Forum Konsumentów, która zwraca uwagę na to, że najczęściej łamane są zakazy dotyczące łączenia spożywania alkoholu z atrakcyjnością seksualną, sprawnością fizyczną, relaksem i wypoczynkiem, a także kierowaniem pojazdami.

Dodajmy, że posłowie Lewicy przedstawili własne rozwiązania, a polegają na pełnym zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa, zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, w zakładach leczniczych oraz w godzinach nocnych w całym kraju w godz. 22 – 6.

Posłowie Polski 2050 w swojej propozycji optują za bezwzględnym zakazem, reklamy alkoholu, rozszerzeniem uprawnień dla gmin do wprowadzania godzinowego zakazu sprzedaży alkoholu oraz podniesienia opłat za uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w handlu detalicznym.