Polska coraz bliżej liderów w dostępie do innowacyjnych terapii

Polska jako jedyny kraj Grupy Wyszehradzkiej notuje systematyczny wzrost w dostępie do nowoczesnych terapii i diagnostyki – wynika z najnowszych danych Access GAP 2025. Choć wyzwań wciąż nie brakuje, zwłaszcza w obszarze chorób przewlekłych, to poprawa pozycji Polski na tle regionu jest wyraźna.

Z wynikiem 61 punktów w 100-stopniowej skali Polska zajmuje obecnie 2. miejsce wśród krajów Grupy Wyszehradzkiej (V4), wyprzedzając Węgry i Słowację, ustępując jedynie Czechom. To wzrost o 3 punkty w porównaniu do poprzedniego roku i aż o 19 punktów względem 2022 r. W przeciwieństwie do pozostałych państw V4, które zanotowały regres, Polska kontynuuje zmniejszanie luki w dostępie do nowoczesnych terapii.

Choć średni wynik dla terapii onkologicznych nieco spadł - z 67 do 64,8 pkt - Polska utrzymuje najwyższy rezultat w regionie. Zauważalne są spadki w dostępności terapii dla raka płuca, piersi i jajnika, jednak istotna poprawa w leczeniu raka prostaty (awans o 4 pkt) pozwala zachować pozycję lidera. Polska wykazuje też mniejsze ograniczenia refundacyjne niż pozostałe kraje V4.

W obszarze chorób rzadkich Polska osiągnęła rekordowy wynik 72 pkt, poprawiając się o 8 punktów rok do roku. Szczególnie spektakularny postęp zanotowano w leczeniu SMA - aż 91,8 pkt, co oznacza niemal pełne pokrycie potrzeb terapeutycznych. Znaczącą poprawę widać też w dostępności terapii dla białaczki, mukowiscydozy i chłoniaka.

Pomimo postępów, dostęp do nowoczesnych terapii dla chorób przewlekłych pozostaje najsłabszym ogniwem – średni wynik wynosi 47,7 pkt. Największe problemy dotyczą leczenia cukrzycy i niektórych schorzeń neurologicznych, jak choroba Parkinsona, gdzie luka dostępowa utrzymuje się na niskim poziomie. Mimo wszystko odnotowano też sukcesy, np. w terapii astmy i stwardnienia rozsianego, gdzie wyniki wyraźnie się poprawiły.

Średni czas oczekiwania na refundację leku w Polsce wynosi obecnie 1176 dni (ponad 3,2 roku), co plasuje nas powyżej średniej dla regionu. Najkrócej czekają pacjenci w Czechach (2,3 roku), najdłużej – na Węgrzech (3,3 roku). Skrócenie tego okresu to jedno z głównych wyzwań, zwłaszcza w obszarze chorób przewlekłych.

Poprawa wskaźników dostępności terapii i diagnostyki przekłada się nie tylko na jakość życia pacjentów, ale także na wymierne korzyści ekonomiczne. Wczesna diagnoza i leczenie pozwalają ograniczyć hospitalizacje, zmniejszyć absencję zawodową i obciążenie systemu opieki społecznej. Zgodnie z analizami PAN, 1% wzrostu oczekiwanej długości życia może zwiększyć PKB nawet o 6%.

Opublikowane dane Access GAP 2025 zbiegają się w czasie z polską prezydencją w Radzie UE, która uczyniła zdrowie jednym z głównych filarów europejskiego bezpieczeństwa. Doświadczenia z pandemii COVID-19 pokazały, jak kluczowe znaczenie ma dostęp do nowoczesnej opieki medycznej i stabilne łańcuchy dostaw leków. W obliczu starzejących się społeczeństw i rosnących zagrożeń cywilizacyjnych, inwestycje w zdrowie stają się strategicznym priorytetem.