Aleksandra Gładyś o nowej minister zdrowia

Aleksandra Gładyś, młoda lekarka walcząca o prawa kobiet w medycynie daje Katarzynie Sójce kredyt zaufania i zapala zielone światło. Wierzy, że częściej będziemy mówić o tym, że młode medyczki to osoby niezwykle wartościowe, które potrzebują równych szans, a nie złotych rad.

Aleksandra Gładyś, lekarka i doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Znalazła się na liście "25 under 25" Magazynu Forbes, który wyróżnia najbardziej ambitnych młodych ludzi w Polsce. Doceniono jej działania na rzecz kobiet w ochronie zdrowia. W Fundacji Polki w medycynie zajmuje się projektami badawczymi.

Anna Ginał: Katarzyna Sójka będzie teraz pełniła funkcję ministra zdrowia. Jak Pani przyjęła tę nominację?

Aleksandra Gładyś: Oczekuję przede wszystkim dialogu z medykami. To jest kluczowe. Daję kredyt zaufania i zapalam zielone światło. Wierzę, że częściej będziemy mówić o tym, że młode medyczki to osoby niezwykle wartościowe, które potrzebują równych szans, a nie złotych rad. Gdy ja byłam studentką, nikt mi tego nie mówił.

Oglądała Pani serial „Lekarze”? Jest tam scena, w której ordynator żartobliwie rzuca takie powiedzenie: „kobieta chirurg to ani chirurg, ani baba”.

Nie oglądałam, ale te słowa słyszałam wielokrotnie. To absurdalne stwierdzenie. Zapewne śledząc serial już bym się zagotowała i nie miałabym ochoty oglądać dalej.

Ze świata filmowego wróćmy do codziennego życia. Czy to prawda, że młode lekarki wciąż słyszą tzw. złote rady dotyczące swojej przyszłości w stylu „dla kobiety dobra jest specjalizacja z pediatrii i jak najmniej dyżurów, żeby mogła zajmować się domem”.

Tak. Niestety, często te słowa padają również z ust innych kobiet. Chodzi o specjalizacje, w których nie dyżuruje się tak dużo i jest czas na oddawanie się obowiązkom domowym. Magdalenę Jutrzenkę czyli znaną w sieci Lekarkę na roślinach, pytano o to, kto zajmuje się jej synkiem, gdy ona ma dyżur. Czy mężczyznom idącym na dyżur także zadaje się to pytanie? Raczej nie.

Co można zrobić, aby placówki medyczne były przestrzeniami równych szans? Czy to jest możliwe?

Przede wszystkim edukować. Biorę pod uwagę fakt, że takie dyskryminujące stwierdzenia nie muszą brać się ze złej woli, ale są uwarunkowane poprzez kulturę, wychowanie, aspekty społeczne. Niewątpliwie kluczowe jest wzmacnianie młodych medyczek w tym, że są mają swoją wartość, są świetne w swoich dziedzinach i nikt nie może tego kwestionować z uwagi na ich płeć. Brakuje też odwagi by sytuacjom dyskryminacji otwarcie się przeciwstawiać. Już na studiach stykamy się z tym, że asystent prowadzący zajęcia jest niemal bogiem, wyrocznią. Wchodzimy w świat mocno zhierarchizowany i mentalnie w nim pozostajemy. Potem w pracy mamy system ordynatorski, bardzo trudno o partnerstwo. W czasie naszej edukacji wielokrotnie obserwowałyśmy, że choć wśród studentów kierunków medycznych przeważają kobiety, to o wiele rzadziej widzi się później kierowniczki klinik, katedr, oddziałów. Proszę pamiętać, że jeśli chodzi o liczbę studentek wśród osób studiujących na dziewięciu poddanych naszej analizie kierunkach medycznych: lekarskim, lekarsko-dentystycznym, pielęgniarstwie, położnictwie, ratownictwie medycznym, farmacji, fizjoterapii, analityce medycznej i elektroradiologii na przestrzeni ostatnich lat, tylko na jednym kobiety nie stanowiły większości: jest to ratownictwo medyczne. Największy odsetek kobiet możemy zaobserwować na położnictwie: około 99%.

Jest też zjawisko podwójnej dyskryminacji.

Tak, dotyczy głównie pielęgniarek. Teraz się to zmienia, zawód pielęgniarki staje się coraz lepiej zauważany i doceniany, ale wciąż jeszcze mamy do czynienia ze „starymi nawykami”, że pielęgniarka ma wykonywać polecenia lekarza i siedzieć cicho bo przecież jest „tylko” pielęgniarką.

Czy to stąd właśnie pomysł na działalność w ramach „Polek w medycynie”?

Oczywiście. Niezmiennie uważam, że równe szanse i różnorodność w miejscu pracy są korzystne dla medyków i pacjentów, choć wiele pracy przed nami, żeby tę równość osiągnąć. W Fundacji Polki w medycynie zajmuję się projektami badawczymi, tak też zaczęła się moja przygoda z fundacją: od badania dyskryminacji kobiet w ochronie zdrowia, które zrealizowałyśmy z portalem Remedium.

Autorka: Anna Ginał