Polacy żyją dłużej w zdrowiu niż rok temu. GUS ujawnia duże różnice między regionami

Najnowsze dane GUS pokazują, że trwanie życia w zdrowiu w Polsce w 2024 roku ponownie wzrosło – do 61,62 roku dla mężczyzn i 65,32 roku dla kobiet. To ważny wskaźnik, bo zwiększające się Healthy Life Years (HLY) oznaczają, że Polacy spędzają coraz większą część życia bez niepełnosprawności. Statystyki pokazują również wyraźne różnice regionalne w trwaniu życia w zdrowiu, szczególnie między Polską zachodnią a wschodnią.

Wskaźnik Healthy Life Years (HLY) określa, ile lat życia przeciętna osoba może przeżyć bez ograniczeń sprawności. Oblicza się go na podstawie tablic trwania życia oraz danych o samoocenie niepełnosprawności, zbieranych w ramach badania EU-SILC. Jak podkreślono w źródłowym materiale, „współczynniki niepełnosprawności szacowane są na podstawie informacji o stopniu ograniczenia sprawności”, które są zbierane co roku od 2005 r.

HLY to dziś jeden z kluczowych wskaźników oceny zdrowia populacji w Europie.

Z danych GUS wynika, że w 2024 roku trwanie życia w zdrowiu w momencie urodzenia wyniosło:

• 61,62 roku dla mężczyzn

• 65,32 roku dla kobiet

To oznacza wzrost odpowiednio o 0,3 roku dla mężczyzn oraz 0,7 roku dla kobiet w porównaniu z 2023 r.

Eksperci podkreślają, że jeśli HLY rośnie szybciej niż przeciętne trwanie życia, oznacza to, że społeczeństwo cieszy się coraz dłuższym okresem życia w dobrym zdrowiu.

W 2024 roku różnica w trwaniu życia w zdrowiu pomiędzy płciami wyniosła 3,7 roku na korzyść kobiet. Z każdym kolejnym rokiem życia ta różnica maleje – dla osób w wieku 50 lat to już tylko 2,1 roku, a w wieku 65 lat zaledwie 0,8 roku.

Co ciekawe, choć kobiety żyją przeciętnie dłużej, to mężczyźni większą część swojego życia spędzają bez niepełnosprawności.

Między 2009 a 2024 rokiem wskaźnik HLY0 utrzymywał się na stabilnym poziomie względem średniego trwania życia. U mężczyzn stanowił od 79,9% do 82,3%, a u kobiet od 76,2% do 79,3%.

Oznacza to, że mimo krótszego trwania życia, mężczyźni spędzają proporcjonalnie większą część swojego życia w zdrowiu.

W Polsce występują duże różnice w HLY między województwami. W 2024 roku rozpiętość dla mężczyzn wyniosła 3,4 roku, a dla kobiet 2,8 roku.

Najdłuższe trwanie życia w zdrowiu – mężczyźni:

• woj. wielkopolskie – 63,50 roku

• woj. lubuskie – 63,12 roku

• woj. zachodniopomorskie – 63,11 roku

Najkrótsze trwanie życia w zdrowiu – mężczyźni:

• woj. lubelskie – 60,10 roku

• woj. podlaskie – 60,50 roku

• woj. łódzkie – 60,52 roku

Najdłuższe trwanie życia w zdrowiu – kobiety:

• woj. wielkopolskie – 66,36 roku

• woj. lubuskie – 66,21 roku

• woj. zachodniopomorskie – 66,19 roku

Najkrótsze trwanie życia w zdrowiu – kobiety:

• woj. lubelskie – 63,57 roku

• woj. łódzkie – 63,62 roku

• woj. podlaskie – 63,93 roku

W 2024 roku wskaźnik HLY wzrósł u mężczyzn we wszystkich województwach. Największe wzrosty zanotowały:

• woj. podlaskie – o 1,1 roku

• woj. lubelskie – o 0,8 roku

  Reklama

• woj. podkarpackie – o 0,7 roku

U kobiet wskaźnik wzrósł w prawie całej Polsce, z wyjątkiem woj. dolnośląskiego i opolskiego, gdzie odnotowano niewielki spadek o 0,1 roku.

Mapa danych GUS pokazuje wyraźny podział: Polska zachodnia i północno-zachodnia ma wyraźnie wyższe HLY niż regiony wschodnie.

Analiza pokazuje, że:

• w woj. łódzkim (dla obu płci) jednocześnie niskie jest trwanie życia i trwanie życia w zdrowiu,

• w woj. opolskim, mazowieckim, małopolskim i pomorskim oba parametry są powyżej średniej krajowej,

  Reklama

• w woj. zachodniopomorskim i lubuskim mimo niższego trwania życia, zdrowe lata są na wysokim poziomie,

• w woj. podlaskim, podkarpackim i lubelskim jest odwrotnie – długie życie, ale krótsze życie w zdrowiu.

Opracowanie własne na podstawie danych GUS.