Opłata cukrowa na cenzurowanym: eksperci i pacjenci domagają się zmian w sposobie wydatkowania miliardów złotych

Jak wykorzystywane są setki milionów złotych z opłaty cukrowej? Zdaniem ekspertów i organizacji pacjenckich, środki te wciąż zbyt często „rozmywają się” w systemie ochrony zdrowia, zamiast realnie wspierać profilaktykę i leczenie cukrzycy. Niedawny raport NIK oraz stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków i Forum Ekspertów ds. Cukrzycy pokazują, że choć mechanizm opłaty cukrowej ma potencjał, wymaga pilnych reform i większej przejrzystości.

Przypomnijmy, burzliwa debata na temat opłaty cukrowej i jej wykorzystania zdominowała niedawne posiedzenie sejmowej Podkomisji Stałej ds. Zdrowia Publicznego. W obradach udział wzięli posłowie, przedstawiciele Narodowego Funduszu Zdrowia, Ministerstwa Zdrowia, Najwyższej Izby Kontroli oraz organizacji zajmujących się zdrowiem publicznym. Jak wskazywali eksperci, cukrzyca typu II dotyczy już ponad 3 mln Polaków, a w przyszłości liczba ta może wzrosnąć nawet do 5 mln. Dlatego szczególną uwagę poświęcono finansowaniu działań profilaktycznych, diagnostyce i dostępowi do nowoczesnych metod leczenia. W centrum uwagi znalazła się opłata cukrowa – jej realny wpływ na zdrowie publiczne oraz niepokojące wnioski z raportu NIK na temat niewłaściwego zarządzania zgromadzonymi środkami.

Więcej nt. przeczytasz tutaj:

Polskie Stowarzyszenie Diabetyków (PSD) oraz Forum Ekspertów ds. Cukrzycy opublikowały wspólne stanowisko w sprawie wydatkowania środków z opłaty cukrowej w 2024 roku. Dokument ten powstał w odpowiedzi na sprawozdanie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), które – jak wskazują autorzy – po raz kolejny nie zostało upublicznione w sposób przejrzysty. Organizacje musiały ubiegać się o jego udostępnienie w trybie dostępu do informacji publicznej. Ich zdaniem, taka sytuacja nie powinna mieć miejsca w przypadku tak istotnych danych dotyczących finansowania zdrowia publicznego.

W kontekście niedawnej kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK), która ujawniła liczne nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami z opłaty cukrowej, głos pacjentów i ekspertów nabiera dodatkowego znaczenia.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez NFZ, w 2024 roku wpływy z tytułu opłaty cukrowej wyniosły dokładnie 1 440 489 692,77 zł. Po raz pierwszy w sprawozdaniu wskazano, jak środki te zostały rozdysponowane pomiędzy różne działania.

Mimo to eksperci nie mają wątpliwości, że zmiana ta to zaledwie początek koniecznych reform. W swoim stanowisku postulują szereg działań, które mają na celu poprawę efektywności i przejrzystości mechanizmu finansowania.

Jednym z kluczowych zarzutów formułowanych przez PSD i Forum Ekspertów ds. Cukrzycy jest niewłaściwe wykorzystanie wpływów z opłaty cukrowej jako substytutu środków ze składki zdrowotnej. Jak czytamy w stanowisku:

Autorzy stanowiska zwracają uwagę, że finansowanie np. pasków do glukometrów z opłaty cukrowej nie przynosi długofalowych korzyści systemowych. Ich zdaniem lepszym rozwiązaniem byłoby „rozszerzanie refundowanego dostępu do nowoczesnych metod monitorowania poziomu glikemii na kolejne grupy chorych”, co w dłuższej perspektywie pozwoli ograniczyć koszty związane z podstawową diagnostyką.

Eksperci apelują również o wprowadzenie mechanizmu planowania wydatków z wyprzedzeniem oraz o powołanie specjalnego zespołu roboczego przy Ministrze Zdrowia. Według nich, konieczne jest „regularne, możliwie precyzyjne planowanie wydatkowania środków z opłaty cukrowej w kolejnym roku”.

Co więcej, sugerują „znaczenie” środków z opłaty cukrowej, czyli takie ich przypisanie do konkretnych celów zdrowotnych, jak wczesne interwencje, profilaktyka chorób cywilizacyjnych, edukacja zdrowotna czy nowoczesne terapie.

W stanowisku podkreślono:

W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się pomysły rozszerzenia opłaty cukrowej – zarówno poprzez objęcie nią nowych produktów, jak i zwiększenie samej stawki. Jednak środowisko pacjenckie podkreśla, że zanim do tego dojdzie, należy odbudować zaufanie do już obowiązujących przepisów.

Jak zaznaczono w stanowisku:

W opinii PSD i Forum Ekspertów, zainicjowane prace nad nowelizacją ustawy o zdrowiu publicznym oraz ujawnienie wyników kontroli NIK mogą być początkiem pozytywnych zmian. Jak napisano w konkluzji:

Stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków i Forum Ekspertów ds. Cukrzycy to ważny głos w trwającej debacie o sensie i celowości opłaty cukrowej. Choć instrument ten ma ogromny potencjał w walce z chorobami cywilizacyjnymi, jego skuteczność zależy przede wszystkim od tego, czy pieniądze będą wydawane mądrze, przejrzyście i zgodnie z ustawowym przeznaczeniem.

[news: 1520014}