Reklama

O młodych bez młodych? Akcja Uczniowska: „Zakaz social mediów dla dzieci poniżej 15 lat – tak, ale nie bez nas i nie bez edukacji”

27/02/2026 16:00

Na zdjęciu (od lewej): Anna Sobala-Zbroszczyk, Julia Kajdy, Paweł Mrozek, Aleksandra Szczygieł oraz Hanna Kurylowicz./ fot. K.Ł

Spis treści

„Nie chcemy być pionkami w politycznej grze” – młodzi stawiają warunki
Social media - szybka dopamina, ukryta presja i narastająca cyberprzemoc
Ochrona zdrowia psychicznego i apel: nie ma skutecznego zakazu bez odpowiedniej edukacji
Pilotaż zamiast pośpiechu – lekcja z Danii i Australii
O młodych – ale już nigdy bez młodych

Dziś rano tj. 27 lutego 2026 na briefingu prasowym Akcji Uczniowskiej pod budynkiem Ministerstwa Edukacji Narodowej padło jasne przesłanie: decyzje „o młodych bez młodych” skończyły się. Przedstawiciele młodzieży poparli projekt ustawy zakazującej dostępu do mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15. roku życia, ale postawili twardy warunek – realny dialog, rzetelna edukacja zdrowotna i pilotaż rozwiązań, a nie kolejna polityczna deklaracja zakazów bez skutków. Tego samego dnia Minister Edukacji Barbara Nowacka spotkała się z Ministrem Cyfryzacji Krzysztofem Gawkowskim. Obok polityków, choć nie na tym samym spotkaniu, głos zabrały organizacje pozarządowe – Akcja Uczniowska i Fundacja Impuls, a także psycholożka, uczniowie i dyrektorka liceum Anna Sobala-Zbroszczyk.

„Nie chcemy być pionkami w politycznej grze” – młodzi stawiają warunki

Paweł Mrozek, założyciel Akcji Uczniowskiej nie ukrywał sceptycyzmu, ale i nadziei:

– Gdy usłyszeliśmy o współpracy Barbary Nowackiej i Romana Giertycha w sprawie ochrony dzieci i młodzieży, początkowo uznaliśmy to za kolejny internetowy żart. Okazało się jednak, że niemożliwe stało się możliwe. […] Mamy jednak nadzieję, że nie jest to wyłącznie chwyt PR-owy ani populistyczne hasło bez realnych skutków. Widzieliśmy już podobne zapowiedzi, choćby marszałka Szymona Hołowni, który w kampanii prezydenckiej obiecywał szybki zakaz używania telefonów w szkołach, by po kilku miesiącach wycofywać się z tej idei.

Reklama

– W debacie publicznej jest zbyt wiele prostych haseł o ‘ochronie dzieci’, które kończą się na konferencji prasowej, bez realnych zmian, a my nie chcemy być pionkami. […] Dziś czekamy na konkretne rozwiązania, nie na puste slogany. - dodała stanowczo Hanna Kuryłowicz, uczennica liceum.

Social media - szybka dopamina, ukryta presja i narastająca cyberprzemoc

Karolina Stanek z Akcji Uczniowskiej przedstawiła twarde dane i przykłady:

–Wyobraźmy sobie 10-, 11- czy 12-latka, który codziennie scrolluje TikToka lub Instagrama. Algorytmy tych platform, projektowane pod maksymalizację zysków, podsuwają treści bez realnych filtrów: hejt, cyberprzemoc, materiały promujące zaburzenia odżywiania, autodestrukcję, treści seksualne, dezinformację i manipulacje. […] Z raportu NASK ‘Nastolatki 3.0’ wynika, że na jednego nastolatka w Polsce przypada średnio sześć kont w mediach społecznościowych. Przeciętny nastolatek spędza tam 3 godziny i 23 minuty dziennie. […] 40–50% uczniów zetknęło się w sieci z treściami dotyczącymi samookaleczeń.

Reklama

Antonina Cep również z Akcji Uczniowskiej wskazała mechanizm uzależnienia:

–Rozwijający się mózg nastolatka jest szczególnie podatny na dopaminowe ‘nagrody’. Skutkiem są lęk, izolacja, problemy w relacjach offline i trudności w odróżnianiu świata wirtualnego od realnego. Rodzice próbują stosować blokady, ale dzieci je omijają. Młodzi ludzie […] zawsze znajdą sposoby na obejście ograniczeń – od VPN-ów po fałszywe dane osobowe.

Podobne głosy padły również na dzisiejszym briefingu ze strony Aleksandry Szczygieł, wiceprezeski Fundacji Impuls, która mówiła o tym jak edukacja zdrowotna przyczynia się do rozwijania samoświadomości i pewności siebie u młodych ludzi. Wskazała na potrzebę budowania świadomej dbałości o własne zdrowie psychiczne i umiejętności radzenia sobie ze stresem w momencie, w którym młodzi ludzie przeżywają pierwsze doświadczenia zawodowe, które często bywają wyzwaniem. Julii Kajdy, psychoedukatorka z Fundacji Impuls, uzupełniła tą myśl o aspekt ogólnego rozwoju kompetencji społecznych u młodych osób, poczuciu bezpieczeństwa i umiejętności budowania relacji zawodowych jak i prywatnych. Obie przedstawicielki fundacji opisywały pozytywny wpływ edukacji zdrowotnej na przeciwdziałanie cyberprzemocy i rozwijaniu umiejętności radzenia sobie w kryzysie.

Reklama

Ochrona zdrowia psychicznego i apel: nie ma skutecznego zakazu bez odpowiedniej edukacji

Od początku lutego Akcja Uczniowska razem z siedmioma innymi organizacjami prowadzi kampanię „15 POWODÓW”, która właśnie dziś zyskała nowy wymiar. Młodzi nie ograniczają się do postulatu zakazu – żądają pakietu.

– Zakaz musi iść w parze z edukacją. Nie można ograniczać bez uczenia. Długoterminowo oznacza to mniej problemów w szkołach, zdrowsze społeczeństwo i większą świadomość. - podkreślił Igor Grochal.

Paweł Mrozek zaapelował o obowiązkową edukację zdrowotną:

– Historia pokazuje, że pochopne decyzje kończą się fiaskiem. Najlepszym przykładem jest edukacja zdrowotna, temat potrzebny, ale wdrażany chaotycznie, politycznie i bez dialogu społecznego, co doprowadziło do zablokowania dobrych zmian. Nie możemy powtórzyć tego błędu. Przy tej okazji warto również zaapelować o obowiązkową edukację zdrowotną.

Reklama

Pilotaż zamiast pośpiechu – lekcja z Danii i Australii

Młodzi nie chcą powtórki z chaotycznych wdrożeń. Domagają się testowania rozwiązań:

– Unikajmy pośpiechu i testujmy rozwiązania – podkreśla Mrozek. – Prawo wdrażane ‘na szybko’ młodzi po prostu obejdą. Australia dała platformom czas na adaptację […]. W Polsce warto zacząć od pilotażu, na wzór Danii, testując bezpieczne narzędzia weryfikacji wieku, bez przekazywania danych osobowych.

O młodych – ale już nigdy bez młodych

Briefing pokazał coś nowego w polskiej debacie publicznej: młodzież nie tylko protestuje – proponuje konkretne rozwiązania. Popiera zakaz dla dzieci poniżej 15 lat, ale jednocześnie domaga się, by tym razem proces legislacyjny wyglądał inaczej.

Reklama

– Jako młode pokolenie deklarujemy pełną otwartość na rozmowy, konsultacje i wspólne procedowanie tego tematu: z rządem, ekspertami, nauczycielami i rodzicami – mówi Hanna Kuryłowicz. – Ale nie w pośpiechu i nie pod presją medialnych nagłówków. Potrzebujemy rozsądku i czasu.

Pełna ocena projektu ma nastąpić po publikacji szczegółowych założeń – zapowiadanych na przełom lutego i marca. Do tego czasu Akcja Uczniowska będzie pilnować, by hasło „o młodych bez młodych” przestało być rzeczywistością.