Numer 999 zostaje, nowe zasady w dyspozytorniach, 15 minut na przejęcie pacjenta do szpitala. Zmiany w ratownictwie

Ministerstwo Zdrowia planuje nowelizację ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Ma ona wprowadzić m.in. zmiany na SOR-ach, w pogotowiu i dyspozytorniach. Resort chciałby, by posłowie zajęli się nią jeszcze w styczniu.

Wiceminister zdrowia Marek Kos zaprezentował sejmowej Komisji Zdrowia planowane zmiany w systemie Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM) i funkcjonowaniu szpitalnych oddziałów ratunkowych. Główne założenia obejmują m.in. wprowadzenie nowych jednostek zespołów ratownictwa medycznego. Chodzi o motocyklowe jednostki ratunkowe. Dotychczas stanowiły one składową wybranych ZRM wyposażonych w ambulanse, teraz będą odrębnym rodzajem zespołów i oddzielnym produktem do kontraktowania. Jednak przewidziano ich wykorzystanie w trudnodostępnych miejscach, jedynie w dzień - w nocy nie mogłyby pracować. Kolejne ograniczenie to możliwość działania w sezonie letnim, czyli od maja do września. Jednostka motocyklowa ma przypadać na 400 tys. mieszkańców województwa.

Minister wskazał, że zespoły ratownictwa medycznego zostaną podzielone na dwu- i trzyosobowe, co umożliwi zróżnicowanie finansowania. Zespoły trzyosobowe będą dedykowane terenowym obszarom, szczególnie tam, gdzie brakuje odpowiedniego sprzętu. Wyjazd trzyosobowego zespołu z lekarzem jest o wiele droższy niż wyjazd dwuosobowego zespołu.

Liczba SOR-ów będzie planowana w oparciu o wskaźniki demograficzne i czas dojazdu zespołu PRM (maksymalnie 45 minut). Jeden SOR ma zabezpieczać obszar zamieszkały przez maksymalnie 200 tys. osób. Utrzymano możliwość bezpośredniego połączenia z numerem 999, aby skrócić czas obsługi zgłoszeń. Dane wskazują, że czas obsługi zgłoszeń alarmowych przez numer 112 jest ponad dwukrotnie dłuższy niż w przypadku numeru 999. Szpitale będą zobowiązane do przyjęcia pacjenta w stanie nagłym w ciągu maksymalnie 15 minut od jego przybycia.

Nowelizacja wprowadza możliwość utworzenia dodatkowych dyspozytorni w województwach z największą liczbą mieszkańców (mazowieckie, śląskie, małopolskie, wielkopolskie) oraz wprowadzenie dyspozytorni specjalnego rodzaju (Centrum Operacyjne Lotniczego Pogotowia Ratunkowego z nowymi zasadami zatrudnienia). Obniżenie wymagań doświadczenia zawodowego dla psychologów i kandydatów na dyspozytorów medycznych w celu zwiększenia dostępności kadry. Minister motywował to brakiem chętnych do pracy na tak trudnym stanowisku. Osoby już zatrudnione na stanowiskach dyspozytora medycznego i wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego zostaną zwolnione z obowiązku ukończenia kursów kwalifikacyjnych. Wymóg ten będzie dotyczył jedynie osób zatrudnianych od 1 stycznia 2024 roku.

Nowelizacja zakłada także zmianę definicji lekarza systemu. Zostanie ona uzupełniona o specjalistów intensywnej terapii, co zdaniem projektodawców jest szczególnie istotne w jednostkach PRM. Definicja pielęgniarki systemu zostanie dostosowana do aktualnych przepisów dotyczących specjalizacji i kursów kwalifikacyjnych w pielęgniarstwie. Osoby udzielające świadczeń zdrowotnych w PRM będą zobowiązane do ukończenia kursów z zakresu postępowania w stanach nagłych, z wyjątkiem lekarzy specjalistów w wybranych dziedzinach oraz pielęgniarek z odpowiednimi kwalifikacjami lub w trakcie specjalizacji.

To, co wywołało wiele wątpliwości to wprowadzenie możliwości podawania leków przepisanych przez lekarza w sytuacjach nagłych przez świadków zdarzenia, np. adrenaliny. Posłowie Komisji Zdrowia mieli jednak wątpliwości co tego punktu. Zwłoki osób zmarłych w specjalistycznym transporcie sanitarnym mają być przewożone do zakładów medycyny sądowej lub prosektoriów wskazanych przez dyspozytora medycznego lub wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego. Jak wskazywali ratownicy medyczni i politycy ten zapis ułatwi pracę i usunie konieczność wyłączenia ZRM na długi czas właśnie z powodu obowiązujących obecnie przepisów.

Nowela wprowadzi ustanowienie jednolitych zasad przyznawania dodatków za pracę w niedziele, święta oraz dni wolne od pracy (w wysokości 45% i 65% wynagrodzenia podstawowego) dla wszystkich członków zespołów ratownictwa medycznego , niezależnie od miejsca stacjonowania. Obecnie dodatki przysługują tylko zespołom stacjonującym przy szpitalach, co powoduje nierówności. W nowelizacji znajdzie się przepis jasno określający, że ratownik medyczny może wykonywać zawód w podmiocie leczniczym jako przedsiębiorca niebędący podmiotem leczniczym, na podstawie umowy cywilnoprawnej. Rozwiązanie to eliminuje wątpliwości interpretacyjne, które dotychczas występowały wśród pracodawców.