Nowy senacki zespół chce poprawić skuteczność leczenia chorób przewlekłych

W Senacie powstał Parlamentarny Zespół ds. Adherencji. Jego zadaniem będzie wypracowanie rekomendacji, które pozwolą na skuteczniejsze leczenie chorób przewlekłych, czyli cukrzycy, nadciśnienia czy chorób układu krążenia. Obecne ponad połowa polskich gospodarstw zmaga się z tymi schorzeniami.

Adherencja to termin medyczny, który odnosi się do przestrzegania przez pacjenta zaleceń terapeutycznych, czyli regularnego przyjmowania leków, stosowania się do zaleceń dietetycznych, aktywności fizycznej oraz monitorowania parametrów zdrowotnych, np. ciśnienia krwi. W przypadku chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy choroby układu krążenia, ma ona kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia.

Niestety, brak adherencji jest powszechnym problemem. Pacjenci często zapominają o przyjmowaniu leków, pomijają dawki lub rezygnują z terapii bez konsultacji z lekarzem. Skutki mogą być poważne - od zaostrzenia objawów, przez hospitalizacje, aż po przedwczesną śmierć.

Z myślą o poprawie sytuacji pacjentów, w Senacie RP rozpoczął działalność Parlamentarny Zespół ds. Adherencji. Inauguracyjne posiedzenie odbyło się 2 lipca 2025 roku. Jego pracami będzie kierować senator Beata Małecka-Libera, przewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia. Celem zespołu jest opracowanie rekomendacji legislacyjnych i organizacyjnych, które mają zwiększyć poziom adherencji wśród pacjentów, szczególnie tych z chorobami cywilizacyjnymi.

W skład zespołu weszli eksperci z dziedzin takich jak kardiologia, diabetologia, psychiatria, farmacja oraz przedstawiciele organizacji pacjentów i Naczelnej Izby Aptekarskiej. Wspólnie będą pracować nad propozycjami, które mają usprawnić system opieki zdrowotnej i lepiej wspierać pacjentów w codziennym przestrzeganiu terapii.

Warto dodać, że Parlamentarny Zespół ds. Adherencji to element szerszych działań prowadzonych w ramach Roku Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, ogłoszonego przez Senat RP.

Jednym z kluczowych kierunków działania zespołu ma być zwiększenie roli farmaceutów w monitorowaniu adherencji. Obecnie ich kontakt z pacjentami bywa ograniczony do wydania leku i krótkiej rozmowy. Zespół ma rozważyć, czy warto rozszerzyć ich kompetencje o np. przypominanie o dawkowaniu czy monitorowanie skuteczności terapii.

Kolejnym pomysłem jest wprowadzenie do elektronicznej dokumentacji medycznej funkcji informujących lekarza o tym, że pacjent nie realizuje zaleceń terapeutycznych – np. nie wykupuje leków. To mogłoby umożliwić wcześniejszą reakcję i wsparcie dla pacjenta.

Członkowie zespołu zauważają również konieczność lepszego kształcenia kadr medycznych w zakresie adherencji. Lekarze, pielęgniarki i farmaceuci powinni wiedzieć, jak wspierać pacjentów w przestrzeganiu zaleceń, a także jak rozmawiać z nimi o barierach, które utrudniają terapię.

Ważnym obszarem będzie również włączenie zagadnień adherencji do tzw. opieki koordynowanej, zwłaszcza w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ). Chodzi o to, by pacjent czuł się zaopiekowany nie tylko przez lekarza prowadzącego, ale także przez cały zespół medyczny.

Z danych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wynika, że aż 50% mężczyzn i 60% kobiet po 65. roku życia w Polsce cierpi na więcej niż jedną chorobę przewlekłą. To jeden z najwyższych wskaźników w Unii Europejskiej. W obliczu starzejącego się społeczeństwa, problem adherencji staje się coraz bardziej palący i wymaga konkretnych działań.