Nowy europejski projekt w walce z demencją. WUM wśród uczestników

12 lutego 2025 roku ruszył projekt JADE Health, który ma na celu walkę z demencją i innymi zaburzeniami neurologicznymi. Inicjatywa Unii Europejskiej łączy 15 państw członkowskich, Ukrainę i Norwegię, a jednym z partnerów jest Warszawski Uniwersytet Medyczny (WUM).

Demencja to złożona grupa zaburzeń, które wpływają na zdolność myślenia, zapamiętywania i podejmowania decyzji. Objawy mogą być różne, ale najczęściej obejmują pogorszenie pamięci, problemy z orientacją w czasie i przestrzeni oraz trudności w wykonywaniu codziennych czynności. Demencja pojawia się zazwyczaj u osób starszych, a jej nasilenie wzrasta wraz z wiekiem.

W Polsce na demencję cierpi około 400 tysięcy osób, a liczba ta rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa. Co trzeci senior powyżej 80. roku życia, zmaga się z otępieniem. Na świecie, co 3 sekundy ktoś zapada na demencję, co stanowi ogromne wyzwanie dla systemów opieki zdrowotnej. W Polsce około 20% osób dorosłych ma problemy z pamięcią, co również stawia wyzwania w zakresie diagnozy i leczenia tych zaburzeń.

Demencja jest jedną z głównych przyczyn śmierci – według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zajmuje siódme miejsce wśród wiodących przyczyn zgonów. Ponadto, jest jednym z głównych powodów niepełnosprawności i utraty niezależności wśród osób starszych.

Choć nie ma jednej skutecznej metody leczenia, dostępne są terapie mające na celu spowolnienie postępu choroby oraz poprawę jakości życia pacjentów. Współczesna medycyna stawia także na profilaktykę, w tym utrzymanie aktywności fizycznej, społeczne zaangażowanie oraz odpowiednią dietę.

W trosce o przyszłość osób zmagających się z demencją, Unia Europejska uruchomiła projekt edukacyjny i profilaktyczny, który obejmuje aż 15 krajów członkowskich, w tym Polskę. 

Projekt JADE Health, mający na celu edukację i profilaktykę demencji, dysponuje budżetem w wysokości 5,625 mln euro, z czego prawie 4,5 mln pochodzi z Programu UE dla Zdrowia na lata 2021-2027. Polska jest jednym z uczestników tego przedsięwzięcia. Największą część funduszy, bo ponad 256 tys. euro, otrzymał Warszawski Uniwersytet Medyczny (WUM), który będzie miał istotny wkład w realizację celów projektu. W projekcie bierze również udział Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, który uzyskał wsparcie w wysokości ponad 91 tys. euro.

Projekt JADE zakłada wprowadzenie różnych programów, które będą wspierać konsultacje i planowanie opieki nad osobami z demencją. Jednym z pomysłów w ramach projektu jest wykorzystanie „robotów opiekuńczych”, które mają pomagać w zarządzaniu aktywnością oraz wspierać zdrowe starzenie się.

W ramach inicjatywy planowane jest przeprowadzenie 44 pilotażowych projektów, które mają sprawdzić skuteczność nowych rozwiązań w praktyce.