Reklama

Raport o stanie profilaktyki onkologicznej: Ponad 60% Polaków nie chodzi na badania kontrolne

Anna Borkowska Polityka Zdrowotna

03/04/2025 15:00

Zdrowe życie, Raport stanie profilaktyki onkologicznej Ponad Polaków chodzi badania kontrolne - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Raport o stanie profilaktyki onkologicznej w Polsce
Międzynarodowa współpraca w poprawie profilaktyki onkologicznej w Polsce
Profilaktyka nowotworowa w Polsce: Wyzwania i potrzeba zmian
Rak płuca: Największe zagrożenie zdrowia publicznego
Edukacja zdrowotna i profilaktyka – klucz do sukcesu

Zgodnie z danymi All.Can Polska, liczba zachorowań rośnie, a walka z rakiem wciąż napotyka liczne przeszkody.

Raport o stanie profilaktyki onkologicznej w Polsce

Zgodnie z najnowszym raportem KRN, w 2022 roku w Polsce zarejestrowano 181 tys. nowych zachorowań na nowotwory oraz 96 tys. zgonów z tego powodu. Nowotwory złośliwe stanowią poważne zagrożenie zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, a ich wpływ na zdrowie publiczne rośnie z każdym rokiem. Dodatkowo, aż 62% Polaków nigdy nie wykonało żadnego badania profilaktycznego.

Raport „Profilaktyczne Programy Onkologiczne realizowane w Polsce w latach 2022-2024” przygotowany przez All.Can Polska, we współpracy z ekspertami, analizuje obecny stan profilaktyki onkologicznej w kraju. Dokument zawiera rekomendacje, które mają na celu objęcie 90% populacji Polaków programami przesiewowymi w kierunku najczęściej występujących nowotworów. Jest to zgodne z zaleceniami Rady Unii Europejskiej z grudnia 2022 roku, które podkreślają znaczenie wczesnego wykrywania nowotworów. Raport omawia również programy profilaktyczne realizowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia oraz samorządy terytorialne.

Reklama

Zobacz także:

Niektóre nowotwory mogą się nie rozwinąć dzięki aspirynie

Międzynarodowa współpraca w poprawie profilaktyki onkologicznej w Polsce

Projekt dotyczący poprawy profilaktyki onkologicznej w Polsce realizowany jest wspólnie z Hiszpanią, Belgią, Rumunią i Szwecją. Raport na temat sytuacji w Polsce został opracowany przez ekspertów, w tym prof. Joannę Chorostowską-Wynimko, prof. Joannę Didkowską, dr Małgorzatę Gałązkę-Sobotkę, Aleksandrę Rudnicką i prof. Marcina Checha.

- Profilaktyka jest jednym z priorytetów Polskiej Prezydencji w Radzie UE i musimy podjąć działania, by zmienić niezadowalającą sytuację w obszarze profilaktyki wielu chorób, w tym onkologicznych. Konieczna jest edukacja, koordynacja i monitorowanie. Nie badamy się jako społeczeństwo, 46% Polaków nie potrafi wymienić nazw badań profilaktycznych, ok 1/3 osób nie wie, że badania dostępne są bezpłatnie. Brakuje ogólnokrajowej instytucji odpowiadającej za profilaktykę, działania są rozproszone i przez to nieskuteczne. Dlatego potrzebna jest koordynacja działań oraz edukacja, szeroka, zróżnicowana w zależności od grupy docelowej. oraz aktywne zapraszanie na badania! – mówi Aleksandra Rudnicka, przewodnicząca Prezydium All.Can Polska.

Reklama

Zobacz także:

Niejednoznaczne objawy, opóźniona diagnoza: nowotwory dziecięce wciąż nie są rozpoznawane na czas

Profilaktyka nowotworowa w Polsce: Wyzwania i potrzeba zmian

W Polsce ponad 60% ludzi nie korzysta z badań kontrolnych, co jest alarmującym wynikiem, jak zauważa prof. Joanna Didkowska, specjalistka z Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.

- Ponad 60% Polaków nie chodzi na badania kontrolne. Do tego należy zwracać uwagę na ich jakość, bo wykonanie cytologii w gabinecie prywatnym niestety nie gwarantuje, że badanie zostało wykonane i ocenione prawidłowo. Doświadczenia wielu krajów, np. Finlandii w zakresie raka szyjki macicy czy Republiki Czeskiej w zakresie raka jelita grubego pozostają standardem do naśladowania. Odpowiednia edukacja zdrowotna i wyrobienie nawyku dbania o swoje zdrowie są, w moim przekonaniu, filarami, które mogą zapewnić odpowiednie uczestnictwo, gwarantujące efekt populacyjny. Raport kładzie nacisk na budowę spójnej platformy, dzięki której możliwa byłaby zarówno rzetelna ocena rzeczywistego udziału w badaniach przesiewowych, jak i populacyjna ocena ich skuteczności. Wydaje mi się, że bez zmian legislacyjnych umożliwiających łączenie danych z różnych instytucji, zadanie to będzie prawie niewykonalne. – pisze w raporcie prof. Joanna Didkowska.

Reklama

Zobacz także:

1100 diagnoz rocznie - dziecięce nowotwory w Polsce

Rak płuca: Największe zagrożenie zdrowia publicznego

Rak płuca to jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych w Polsce. W 2022 roku zarejestrowano ponad 20 tysięcy nowych przypadków tej choroby, z czego aż 85% diagnozowanych jest w zaawansowanym stadium. Taki stan rzeczy skutkuje roczną liczbą około 21 tysięcy zgonów. Eksperci wskazują na potrzebę wdrożenia badań przesiewowych, które pozwolą obniżyć śmiertelność w grupach wysokiego ryzyka. Projekt europejski “SOLACE” ma na celu skuteczne wdrożenie takiego skriningu, a Polska jest jednym z liderów w tym zakresie.

Reklama

Edukacja zdrowotna i profilaktyka – klucz do sukcesu

Ważnym elementem poprawy efektywności badań przesiewowych w Polsce jest edukacja zdrowotna. Jak podkreślają eksperci, brak świadomości wśród obywateli o dostępnych badaniach sprawia, że ich zgłaszalność jest niska.

Dr Małgorzata Gałązka-Sobotka z Uczelni Łazarskiego zauważa, że system oparty na Indywidualnym Planie Profilaktyki umieszczonym w Indywidualnym Koncie Pacjenta (IKP) mógłby skutecznie przypominać o terminach badań i wskazywać odpowiednie miejsca do ich wykonania.