Nowe zalecenia Ministerstwa Zdrowia dotyczące raka tarczycy

Ministerstwo Zdrowia opublikowało nowe zalecenia dotyczące organizacji opieki onkologicznej i postępowania klinicznego w raku tarczycy, wydane na podstawie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej.

26 stycznia 2026 r. Ministerstwo Zdrowia wydało obwieszczenie w sprawie kluczowych zaleceń dotyczących organizacji i postępowania klinicznego w raku tarczycy. Dokument został opracowany na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej. Jego celem jest ujednolicenie standardów diagnostyki, leczenia i opieki nad pacjentami w całym systemie ochrony zdrowia.

Podstawą postępowania u pacjenta z podejrzeniem raka tarczycy jest ustalenie rozpoznania patomorfologicznego. Powinno ono zostać wykonane na podstawie materiału biopsyjnego lub pooperacyjnego, zgodnie z obowiązującymi standardami i wytycznymi dla pracowni patomorfologicznych. To zalecenie ma wysoką siłę – 2A.

Równolegle zaleca się przeprowadzenie wywiadu rodzinnego oraz rozważenie oceny ryzyka, co ma znaczenie zwłaszcza w kontekście nowotworów o podłożu genetycznym.

Zgodnie z obwieszczeniem wszystkie decyzje terapeutyczne dotyczące pacjentów z rakiem tarczycy powinny być podejmowane przez zespół wielodyscyplinarny. Obejmuje on m.in. chirurgów, onkologów, endokrynologów, patomorfologów i radiologów. Zalecenie to również uzyskało siłę 2A, co podkreśla jego kluczowe znaczenie w nowoczesnej onkologii.

Zakres resekcji tarczycy oraz ewentualnych węzłów chłonnych powinien być uzależniony od typu histologicznego i stopnia zaawansowania nowotworu. Dokument dopuszcza leczenie oszczędzające jako jedną z opcji terapeutycznych u pacjentów ze zróżnicowanym rakiem tarczycy w stadium cT1N0. To zalecenie ma siłę 2A.

U pacjentów z przerzutami ograniczonymi do węzłów chłonnych szyi zaleca się wykonanie dyssekcji szyi, niezależnie od stopnia zaawansowania guza pierwotnego. Zakres zabiegu powinien być każdorazowo dostosowany do stanu klinicznego chorego. Również w tym przypadku zalecono postępowanie o sile 2A.

W przypadku raka anaplastycznego tarczycy zalecenia wskazują na konieczność niezwłocznego wykonania badań obrazowych jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Ich celem jest ocena możliwości przeprowadzenia operacji o charakterze radykalnym (R0) lub makroskopowo radykalnym (R1). To zalecenie także otrzymało siłę 2A.

U pacjentów z nierezekcyjnym lub przerzutowym rakiem tarczycy, opornym na leczenie jodem promieniotwórczym, zaleca się stosowanie leczenia celowanego inhibitorami kinaz tyrozynowych w kolejnych liniach terapii. Dobór leczenia powinien zależeć od typu raka tarczycy oraz obecności określonych celów molekularnych. To jedyne zalecenie, które otrzymało najwyższą siłę – 1, I.

Po leczeniu operacyjnym konieczna jest pooperacyjna ocena ryzyka nawrotu, oparta na aktualnej klasyfikacji TNM, klasyfikacji ATA oraz dynamicznej stratyfikacji ryzyka. U pacjentów ze zróżnicowanym rakiem tarczycy o wysokim lub pośrednim ryzyku nawrotu zaleca się leczenie jodem promieniotwórczym I-131. Siła zalecenia wynosi 2A.

Zalecenia Ministerstwa Zdrowia podkreślają konieczność zapewnienia pacjentom dostępu do wczesnej rehabilitacji oraz specjalistycznej pomocy psychologicznej. W uzasadnionych przypadkach wskazana jest także konsultacja psychiatryczna, co ma istotne znaczenie dla jakości życia pacjentów po leczeniu onkologicznym.

Po zakończeniu leczenia raka tarczycy należy opracować plan opieki nad pacjentem, który jasno określa zadania endokrynologa, onkologa oraz lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Celem takiego planu jest monitorowanie powikłań leczenia oraz wczesne wykrywanie ewentualnej wznowy choroby. To zalecenie otrzymało siłę 1, II.