Nowe wytyczne WHO w sprawie chorób przenoszonych drogą płciową

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała pierwszy w historii skonsolidowany podręcznik operacyjny dotyczący zakażeń przenoszonych drogą płciową (STI), który ma wzmocnić globalną odpowiedź na rosnącą liczbę zakażeń. Dokument powstał w reakcji na ponad milion nowych uleczalnych zakażeń STI dziennie oraz około 8 milionów przypadków kiły w 2022 roku, w tym 700 tysięcy przypadków kiły wrodzonej. Nowe wytyczne mają pomóc krajom integrować profilaktykę, diagnostykę i leczenie STI w ramach podstawowej opieki zdrowotnej i powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.

WHO po raz pierwszy zebrała wszystkie normatywne i operacyjne wytyczne dotyczące zapobiegania, diagnostyki, leczenia i nadzoru nad chorobami przenoszonymi drogą płciową opublikowane w latach 2016–2025 w jednym, kompleksowym dokumencie.

Podręcznik jest skierowany do kierowników programów zdrowotnych, decydentów, klinicystów, organizacji społecznych i partnerów systemowych. Ma przełożyć wieloletnie rekomendacje na konkretne działania możliwe do wdrożenia w różnych systemach ochrony zdrowia.

Jak podkreśliła dr Tereza Kasajewa, Dyrektor Departamentu WHO ds. HIV, Gruźlicy, WZW i Chorób Przenoszonych Drogą Płciową:

Jednym z kluczowych elementów dokumentu jest wprowadzenie tzw. kaskady profilaktyki i opieki nad STI. To ustrukturyzowane podejście pokazuje, w którym momencie pacjenci „wypadają” z systemu – od profilaktyki podstawowej, przez testowanie, leczenie, aż po zarządzanie partnerskie.

Nowe ramy mają pomóc krajom identyfikować luki w systemie i poprawiać skuteczność działań. Szczególny nacisk położono na integrację usług STI z podstawową opieką zdrowotną (POZ), programami HIV, zdrowiem reprodukcyjnym, opieką nad młodzieżą oraz zdrowiem matek i dzieci.

Podręcznik odnosi się również do narastającego problemu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, zwłaszcza w przypadku bakterii Neisseria gonorrhoeae. Dokument wpisuje się w globalny plan działania WHO, którego celem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się lekooporności.

Zarządzanie antybiotykoterapią oraz monitorowanie skuteczności leczenia mają stać się stałym elementem krajowych strategii walki z STI.

W podręczniku uwzględniono także nowe interwencje profilaktyczne. Chodzi m.in. o profilaktykę poekspozycyjną doksycykliną oraz szczepienia przeciw MPox dla populacji o podwyższonym ryzyku zakażenia.

WHO wskazuje, że wdrażanie nowych narzędzi musi iść w parze z odpowiednim finansowaniem. Wiele krajów przechodzi obecnie od wsparcia zewnętrznych darczyńców do mobilizowania środków krajowych, co wymaga stabilnych modeli finansowania usług STI.

Choroby przenoszone drogą płciową pozostają jednymi z najczęstszych zakażeń na świecie. Mimo to dostęp do testowania i leczenia nadal jest nierówny, a wiele osób nie korzysta z usług zdrowotnych na czas.

Nowy skonsolidowany podręcznik operacyjny WHO dotyczący STI ma pomóc przejść od rozproszonych działań do zintegrowanych, skoncentrowanych na pacjencie usług w ramach systemu ochrony zdrowia. Celem jest zapewnienie równego dostępu do profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorób przenoszonych drogą płciową dla wszystkich grup społecznych.