Nowe stawki za kontrole sanitarne żywności – Ministerstwo Zdrowia proponuje aktualizację opłat

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) w ramach urzędowych kontroli żywności. Nowe przepisy mają zastąpić obowiązujące od 2017 roku rozporządzenie i dostosować wysokość opłat do aktualnych kosztów realizacji kontroli.

Projektowane rozporządzenie reguluje wysokość opłat, jakie przedsiębiorcy będą zobowiązani uiścić w przypadku wykrycia nieprawidłowości w ramach kontroli żywności, jak również za ponowne kontrole oraz kontrole graniczne. Dotyczy to m.in. producentów, importerów i dystrybutorów środków spożywczych oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Opłaty mają pokrywać koszty:

• oceny spełnienia wymogów prawa żywnościowego,
• pobierania i transportu próbek do laboratoriów,
• badań laboratoryjnych,
• wystawiania certyfikatów, świadectw, zaświadczeń i dokumentów eksportowych,
• kontroli granicznych środków spożywczych i opakowań żywności.

Ostatnia aktualizacja stawek miała miejsce w 2019 roku. Od tego czasu, jak podkreśla resort zdrowia, znacząco wzrosły wszystkie koszty związane z działaniami kontrolnymi, w tym:

• roboczogodzina pracy inspektorów,
• ceny odczynników laboratoryjnych,
• koszty transportu i przesyłek,
• koszty materiałów zużywalnych.

Wzrost ten potwierdzają dane Głównego Urzędu Statystycznego. Ministerstwo argumentuje, że utrzymanie dotychczasowych opłat powodowałoby niedofinansowanie inspekcji sanitarnej, a tym samym obniżałoby skuteczność nadzoru nad bezpieczeństwem żywności.

W nowym rozporządzeniu określono szczegółowe stawki opłat m.in. za:

• czynności kontrolne rozliczane według czasu trwania kontroli,
• dojazd inspektorów do miejsca przeprowadzania kontroli,
• ocenę oznakowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych,
• pobranie próbek: proste (bez dzielenia, mieszania) i złożone (z użyciem sterylnego sprzętu, wymagające stworzenia próbki reprezentatywnej),
• przewóz próbek do laboratoriów,
• wydanie certyfikatów zdrowotnych, CHED (Common Health Entry Document) lub dokumentów eksportowych,
• każdy dodatkowy egzemplarz lub duplikat tych dokumentów.

W załączniku do rozporządzenia zawarto również ujednolicony wykaz badań laboratoryjnych wraz z przypisanymi im stawkami opłat. W przypadku, gdy badanie nie zostało ujęte w wykazie, opłata będzie ustalana na podstawie badania o podobnym charakterze.

Rozporządzenie odnosi się także do kontroli żywności sprowadzanej spoza UE. Ustalono stawki m.in. za:

• kontrolę dokumentacji towaru,
• oględziny w zależności od masy przesyłki,
• kontrolę środka transportu i warunków przewozu (np. monitorowanie temperatury),
• badania laboratoryjne próbek produktów spożywczych lub opakowań.

Proponowane zmiany wpłyną na wszystkie podmioty działające na rynku spożywczym, w tym mikro-, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa. Dotyczy to w szczególności tych firm, które importują żywność z krajów trzecich lub u których podczas kontroli stwierdzono niezgodności z przepisami.

Opłaty mają być wnoszone na konto odpowiedniej stacji sanitarno-epidemiologicznej (lub Wojskowej Inspekcji Sanitarnej), a uzyskane środki trafią do budżetu państwa. Nowe przepisy będą miały zastosowanie wyłącznie do spraw wszczętych po wejściu w życie rozporządzenia. Dla postępowań już trwających nadal obowiązywać będą stare stawki.

Rozporządzenie ma wejść w życie 14 dni po jego ogłoszeniu.