Co nowego w refundacji leków

Polski Radar Refundacyjny umożliwia śledzenie bieżącej sytuacji refundacyjnej oraz porównanie zmian w kolejnych obwieszczeniach Ministerstwa Zdrowia. Pozwala wyszukać nowości na listach refundacyjnych i wskazuje, w których obszarach terapeutycznych mamy zauważalny postęp, a gdzie pacjenci wciąż czekają na nowe terapie.

Aktualne informacje, jakie innowacyjne leki są finansowane w Polsce można znaleźć na stronie internetowej Polskiego Radaru Refundacyjnego. To na bieżąco aktualizowane narzędzie, które umożliwia śledzenie zmian w obwieszczeniach refundacyjnych publikowanych co dwa miesiące przez Ministerstwo Zdrowia. Zawiera dane od 2015 roku, a wyniki i analizy są aktualizowane są po każdym obwieszczeniu. Powstał z myślą o interesariuszach systemu, w tym także o pacjentach, aby ułatwić im dostęp do informacji oraz analiz na temat bieżącej sytuacji w dostępie do innowacyjnych leków. Obecnie łączna liczba technologii lekowych refundowanych w Polsce w prezentowanych obszarach terapeutycznych wynosi 162, co stanowi 26% spośród wszystkich zarejestrowanych w tym czasie technologii.

Co z tymi technologiami lekowymi?

Danych Radarowi dostarcza platforma Access GAP. To interaktywna platforma internetowa prezentująca dane dotyczące dostępu do innowacyjnych leków i rozwiązań diagnostycznych w 12 jednostkach chorobowych w krajach Grupy Wyszehradzkiej (Czechy, Polska, Słowacja i Węgry). W ramach Access GAP wybrane jednostki chorobowe poddawane są ocenie ośmiu wskaźników, obejmujących różne aspekty dostępu pacjentów do leczenia, w tym m.in.: dostęp do nowoczesnej diagnostyki i refundację innowacyjnych terapii. Analizowane są rak płuca, rak piersi, rak prostaty, rak jajnika, mukowiscydoza, ostra białaczka szpikowa, chłoniaki, SMA, cukrzyca i stwardnienie rozsiane. W tym roku dołączyła do nich astma i choroba Parkinsona. 

Analiza innowacyjności leczenia

W ubiegłym roku Polska zanotowała najsłabszy wynik ze wszystkich krajów Grupy Wyszehradzkiej. W tym roku ogólny wskaźnik Access GAP dla naszego kraju poprawił się (z 42 na 53 pkt. w 100 punktowej skali). Liderem są Czechy, stawkę zamykają Węgry. Coraz więcej terapii jest refundowanych, ale wyzwaniem pozostaje czas, jaki upływa od momentu rejestracji do refundacji. W Polsce jest on wciąż zbyt długi – na ratujące życie i zdrowie innowacyjne terapie polscy pacjenci czekają nawet latami – takie wnioski płyną z analizy Access GAP. Średni czas oczekiwania na terapię stosowaną w cukrzycy wynosi 1906 dni, w astmie waha się od 662 do 1678 dni, w SMA – 836 dni. Najdłużej na dostęp do leków czekają pacjenci chorzy na cukrzycę oraz na chorobę Parkinsona.

Onkologia, choroby rzadkie i choroby przewlekłe – polskim priorytetem

Aktualizacja danych na platformie Access GAP potwierdza regularne zwiększanie dostępu do innowacyjnych terapii w Polsce. W tegorocznym zestawieniu Polska poprawiła swój wynik o 11 punktów, uzyskując 53 punkty w 100-stopniowej skali. Czechy zanotowały wynik – 67, Słowacja – 55, a Węgry – 47 pkt. Polska poprawiła swój wynik względem ubiegłego roku we wszystkich trzech badanych obszarach terapeutycznych – w onkologii, chorobach rzadkich i chorobach przewlekłych. Luka w dostępie do innowacyjnych leków najbardziej zmalała w mukowiscydozie (wzrost wskaźnika
z 33 do 57 pkt.), ostrej białaczce szpikowej (wzrost z 34 do 50 pkt.) oraz w SMA (wzrost z 31 do 71 pkt.).

Dlaczego stawiamy na innowacje?

Innowacyjne leki w ciągu ostatnich 30 lat zmieniły oblicze medycyny, sprawiając, że wiele chorób, dotychczas śmiertelnych, stało się przewlekłymi, a nawet wyleczalnymi. Schorzenia przewlekłe o dużym stopniu powikłań są, dzięki nowoczesnym terapiom, mniej dokuczliwymi dla pacjenta. Szerzej dostępne technologie lekowe zmniejszają ryzyko powikłań, a w konsekwencji również obniżają koszty hospitalizacji pacjentów.

Ilu jest beneficjentów terapii?

Wyniki głównego wskaźnika GAP w 12 analizowanych jednostkach chorobowych wskazują na wyraźne ograniczenia w dostępie do nowych terapii i dowodzą dużych różnic między krajami (różnica między wynikami wynosi nawet 20 pkt.). Najbardziej niepokojące ustalenia wynikają ze wskaźnika, który pokazuje, jaka część pacjentów jest beneficjentem terapii. Według najnowszych danych dostęp do innowacyjnych leków w badanych obszarach terapeutycznych w Polsce wynosi tylko ok. 19 pkt. i jest to najniższy wskaźnik w Grupie Wyszehradzkiej, np. w Czechach, z którymi się bezpośrednio porównujemy, jest on na poziomie 46 pkt. Powodem niskiego dostępu pacjentów do innowacyjnych terapii są ograniczenia refundacyjne i ograniczona liczba technologii finansowanych przez płatnika publicznego.

Trzeba poprawić dostęp do nowoczesnych leków

Aktualizowane dane potwierdzają konieczność podjęcia działań, by poprawić dostęp do nowych innowacyjnych leków w całym regionie. Konieczne jest zwiększenie liczby terapii refundowanych, wyeliminowanie kryteriów zawężających dostęp oraz skrócenie czasu między rejestracją leków a refundacją. Dziś średni czas oczekiwania na refundację leków stosowanych np. w SMA wynosi w krajach Grupy Wyszehradzkiej ponad 1,9 roku, w chorobie Parkinsona – średnio 6,3 roku, w cukrzycy 2,1 roku.