Nowe kompetencje w portfolio pielęgniarskim

Od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 roku Polska ponownie przewodniczy Radzie Unii Europejskiej. W ramach priorytetów prezydencji, we współpracy z WHO i Komisją Europejską, uruchomiono inicjatywę European Nursing Action. W obliczu rosnącego zapotrzebowania na specjalistyczną opiekę medyczną konieczne jest poszerzenie kompetencji pielęgniarek, co poprawi efektywność systemu ochrony zdrowia i jakość leczenia pacjentów. Badania wskazują, że skuteczność zakładania cewników PICC przez pielęgniarki wynosi 90-99% i jest porównywalna z wynikami uzyskiwanymi przez lekarzy, zależnie od doświadczenia personelu i warunków proceduralnych.

European Nursing Action jest międzynarodową inicjatywą, która odpowiada na problem niedoboru personelu pielęgniarskiego w Unii Europejskiej i państwach stowarzyszonych. Projekt ten zakłada nie tylko zwiększenie liczby pielęgniarek, ale również poszerzanie ich kompetencji zawodowych. Dzięki wdrożeniu zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej personel pielęgniarski będzie mógł odpowiedzieć na dynamiczne zmiany oraz podnieść jakość świadczonych usług w systemie ochrony zdrowia.

- W całej Unii Europejskiej odnotowuje się niedobór około 1.5 miliona pielęgniarek i położnych. Wiele pielęgniarek zmaga się z intensywnym stresem w pracy, co skutkuje problemami zdrowotnymi zarówno na płaszczyźnie psychicznej, jak i fizycznej. Dodatkowo, w ponad połowie krajów UE obserwuje się przedwczesne odejście z zawodu oraz malejące zainteresowanie wyborem kariery w pielęgniarstwie – podkreśla Mariola Łodzińska – Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Coraz większy nacisk kładzie się na interdyscyplinarne podejście do procedur medycznych, zwłaszcza w obszarze dostępu naczyniowego. Cewniki centralne zakładane obwodowo i cewniki pośrednie są często wprowadzane w Europie przez pielęgniarki wchodzące w skład zespołów dostępu naczyniowego. Funkcjonowanie wyspecjalizowanych zespołów pielęgniarskich zajmujących się uzyskiwaniem dostępu naczyniowego jest powszechne w krajach takich jak Węgry, Grecja, Czechy, Włochy, Hiszpania, Dania, Wielka Brytania, Francja i Portugalia.

Cewnik PICC wprowadzony i utrzymywany przez dedykowany zespół pielęgniarski jest opłacalną alternatywą dla pozostałych cewników do podawania terapii wymagającej dostępu centralnego w krótkich i długich okresach leczenia. Poszerzenie kompetencji pielęgniarek pozwali na bezpieczne przeprowadzenie tej procedury, zmniejszając koszty i oszczędzając czas personelu lekarskiego. Rozwiązanie znaczące zmniejszy koszty i zapewni organizację pracy wspierającą najlepsze praktyki w Europie.

- Rozszerzenie kompetencji personelu pielęgniarskiego w zakresie wprowadzania różnych typów dostępu naczyniowego i zarządzania tym procesem jest kluczowym krokiem w kierunku optymalizacji opieki zdrowotnej, zwiększenia dostępności procedur i obniżenia kosztów opieki. W wielu krajach Unii Europejskiej oraz w Stanach Zjednoczonych pielęgniarki są uprawnione do wykonywania różnych typów procedur po odpowiednim przeszkoleniu i certyfikacji przez lokalne towarzystwa naukowe – podsumowuje dr n. med i n. o zdr Maciej Latos - Prezes Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa Infuzyjnego.

Nowe rozwiązanie przynosi liczne korzyści, znacząco podnosząc komfort i jakość opieki zdrowotnej. Przede wszystkim obniżą koszty leczenia, co sprawia, że procedura staje się dostępna dla szerszego grona pacjentów. Dzięki skróceniu czasu oczekiwania oraz hospitalizacji możliwe jest szybsze rozpoczęcie terapii i powrót do codziennych aktywności.

Wprowadzenie podobnych rozwiązań w Polsce mogłoby znacząco usprawnić funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Umożliwienie pielęgniarkom wykonywania specjalistycznych procedur pozwoliłoby nie tylko na optymalizację kosztów ponoszonych przez placówki medyczne, ale także na poprawę jakości opieki nad pacjentami i bardziej efektywne wykorzystanie zasobów medycznych. Wprowadzenie tego rozwiązania w Polsce mogłoby znacząco usprawnić działanie systemu ochrony zdrowia, poprawić jakość opieki nad pacjentami oraz zoptymalizować koszty ponoszone przez placówki medyczne.

na podst. mat. pras. oprac. EB