Noblista prof. Victor Ambros odwiedził WUM. Odkrywca mikroRNA podkreślił znaczenie badań podstawowych w medycynie

Prof. Victor Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny 2024 oraz odkrywca mikroRNA, odwiedził Warszawski Uniwersytet Medyczny (WUM). Noblista był gościem konferencji „Nauka. Pacjenci. Terapie”, poświęconej chorobom rzadkim i rozwojowi terapii RNA. Podczas wizyty mówił o znaczeniu badań podstawowych w biologii molekularnej oraz o współpracy naukowej z Polską.

Prof. Victor Ambros, jeden z najwybitniejszych współczesnych biologów molekularnych, odwiedził Warszawski Uniwersytet Medyczny (WUM). Noblista wziął udział w konferencji „Nauka. Pacjenci. Terapie.”, poświęconej chorobom rzadkim, terapiom RNA i medycynie precyzyjnej.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Fundację AGO Alliance Poland, która wspiera rozwój terapii dla pacjentów cierpiących na rzadki syndrom AGO. W konferencji uczestniczyli naukowcy, lekarze, organizacje pacjenckie oraz studenci i uczniowie szkół objętych programem patronackim uczelni.

Podczas wizyty noblista spotkał się również z rektorem Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Rafałem Krenke.

Victor Ambros otrzymał w 2024 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny wspólnie z prof. Garym Ruvkunem. Nagrodę przyznano za odkrycie mikroRNA – nowej klasy cząsteczek RNA regulujących ekspresję genów.

Odkrycia dokonano w 1993 roku podczas badań nad nicieniem Caenorhabditis elegans. Badania pokazały, że mikroRNA działa jak precyzyjny mechanizm regulacyjny, który decyduje o tym, które cząsteczki mRNA zostaną przekształcone w białka.

Dziś wiadomo, że mikroRNA odgrywa kluczową rolę w rozwoju wielu chorób, w tym:

- nowotworów

- chorób neurologicznych

- zaburzeń metabolicznych

Odkrycie stało się fundamentem rozwoju nowej generacji terapii RNA, takich jak ASO, siRNA i miRNA.

Podczas wykładu w Centrum Dydaktycznym WUM noblista podkreślił znaczenie badań podstawowych w nauce. Victor Ambros zaznaczył, że jest basic scientist, czyli naukowcem zajmującym się badaniami podstawowymi. Wskazał, że odkrycia prowadzone bez bezpośredniego celu klinicznego, często stają się podstawą przełomów w medycynie.

Wykład dotyczący historii odkrycia mikroRNA zgromadził studentów, naukowców i pracowników uczelni. Po prezentacji uczestnicy zadawali nobliście liczne pytania dotyczące biologii molekularnej oraz przyszłości terapii RNA.

Konferencja „Nauka. Pacjenci. Terapie.” koncentrowała się na problemie chorób rzadkich oraz rozwoju nowych metod leczenia. Rektor WUM prof. Rafał Krenke podkreślił podczas otwarcia wydarzenia znaczenie współpracy między naukowcami, lekarzami, pacjentami i systemem ochrony zdrowia.

Z kolei dr n. biol. Aldona Chmielewska, założycielka AGO Alliance Poland, wskazała, że badania prowadzone przez Victora Ambrosa pomagają lepiej zrozumieć mechanizmy rzadkich chorób genetycznych i wskazują możliwe kierunki rozwoju terapii opartych na RNA. Podczas paneli dyskusyjnych eksperci rozmawiali również o problemie dostępu pacjentów do nowoczesnych terapii.

Victor Ambros od kilku lat rozwija współpracę z polskim środowiskiem naukowym. Od 2025 roku pełni funkcję przewodniczącego Rady Naukowej Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych PAN (IMol PAN).

Instytut prowadzi badania nad molekularnymi mechanizmami działania komórek oraz nowymi strategiami terapeutycznymi.

Podczas konferencji wystąpił także dr Maciej Cieślak z IMol PAN, który przedstawił projekty badawcze dotyczące mechanizmów molekularnych chorób.

Victor Ambros urodził się w 1953 roku w Hanover w stanie New Hampshire (USA). Jest związany z UMass Chan Medical School w Worcester.

Jego ojciec, Longin Ambros, urodził się w 1923 roku w Dordziszkach na Wileńszczyźnie, które wówczas należały do Polski. Podczas II wojny światowej został wywieziony na roboty przymusowe do III Rzeszy, a po wojnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Choć w domu rodzinnym mówiono po angielsku, historia ojca i polskie korzenie pozostają ważną częścią rodzinnego dziedzictwa noblisty.

W marcu 2026 roku Victor Ambros złożył wniosek o przywrócenie polskiego obywatelstwa. Jak przyznał w rozmowach z dziennikarzami, jest to gest pamięci wobec swoich przodków. Podczas obecnej wizyty w Polsce rozmawiał o tej sprawie również z premierem Donaldem Tuskiem. Wcześniej, w 2025 roku, Victor Ambros otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Śląskiej.

Oprócz Nagrody Nobla 2024, Victor Ambros otrzymał również wiele prestiżowych wyróżnień naukowych, m.in.:

- Nagrodę Alberta Laskera (2008)

- Nagrodę Wolfa w dziedzinie medycyny (2014)

- Nagrodę Przełomu w Naukach Przyrodniczych (2015)

Jego odkrycia dotyczące mikroRNA należą dziś do fundamentów współczesnej biologii molekularnej i medycyny precyzyjnej.