Niechciany tatuaż. Czy da się go usunąć bez śladu?

Tatuowanie ciała jest modne, robi to coraz więcej młodych osób. Niektórzy jednak po pewnym czasie chcą tatuaż zmienić lub go usunąć. O tym, czy to się da zrobić, Polityka Zdrowotna rozmawia z dermatolożką dr n. med. Barbarą Cyrańską-Walkiewicz?

Mało mam już znajomych bez tatuażu. Niektórzy robią sobie wciąż nowe, inni zakrywają te stare nowymi, np. imię żony, z którą wzięło się rozwód staje się bujną plątaniną roślin. A co z tymi, którzy po latach po prostu chcą się pozbyć tatuażu. Czy mogą to zrobić?

Dr Barbara Cyrańska-Walkiewicz: Jedyna droga do usunięcia tatuażu jest poprzez terapię laserową. Tego się nie wycina, nie robi się pilingów, jakiegokolwiek złuszczenia naskórka, bo barwnik zawarty w tatuażu zdecydowanie gorzej reaguje na wszystkie inne formy niż energia lasera, którą barwnik pochłania. Podobnie jak zawarta w naszych włosach melanina, także barwnik. Tylko za pomocą lasera mamy szanse usunąć tatuaż.

Szanse? To nie jest pewne?

To, jak będzie wyglądała terapia usuwania tatuażu, zależy od dwóch czynników: użytego koloru i głębokości implantacji. Najlepiej usuwa się tatuaże czarne. Te, które są kolorowe, np. czerwone, niebieskie, zielone, białe, zdecydowanie gorzej reagują na tą energię lasera, na tę długość fali. Im głębiej jest implantowany tatuaż, im głębiej jest wpuszczony barwnik, tym więcej razy trzeba powtórzyć zabieg. Zależy to też od tego, jaki to jest barwnik. Mamy czasem do czynienia z barwnikami, które nie mają certyfikatów bezpieczeństwa i one mogą reagować inaczej niż byśmy chcieli.

Ile zabiegów trzeba wykonać?

Mówimy tu o terapii, ponieważ to nigdy nie jest jednorazowy zabieg. Jeżeli tatuaż jest  położony płytko, to przeważnie są to 3-4 zabiegi. Jeżeli głęboko, to tych zabiegów może być kilkanaście. Cały czas zakładając, że mamy do czynienia z tymi najbardziej nowoczesnymi technologiami. Zatem, jeśli np. tatuaż wygląda na rozmyty, wyblakły, to są dwie możliwości:  pacjent chce go rozmyć, by na to miejsce położyć kolejny albo jest w trakcie terapii usuwania. Jak często wykonuje się zabiegi laserowe usuwania tatuażu? Cały proces jest długotrwały, bo między kolejnymi zabiegami musi minąć 6-8 tygodni.

Czy to bolesne?

Dosyć, ale mniej niż zrobienie wzoru na skórze. Odczucia zależą od indywidualnej wrażliwości pacjenta, ale też od głębokości, z której usuwamy tatuaż. Te zabiegi potrafią być bardzo bolesne. Zależy to też od miejsca, gdzie znajduje się tatuaż. Tam, gdzie mamy większe unerwienie, jest to po prostu bardziej dotkliwe. Trzecia rzecz: oczywiście są to zabiegi kosztowne, a czwarta - to obszar skóry, z której usuwamy barwnik. Jeżeli przychodzi osoba, która ma całe plecy pokryte tatuażem, to rzadko taki zabieg wykonuje się na całej powierzchni. Jest to urazowe i organizm zdecydowanie gorzej sobie radzi z oddaniem tego barwnika.

Na czym polega cały ten proces?

Rozbijamy barwnik laserem, cząstki trafiają do tkanek, a tam fagocyty go pochłaniają, trawią i usuwają z organizmu. Zatem tutaj elementów usuwania tatuaży, na które składa się końcowy efekt jego pozbycia, bądź częściej takiego rozmycia, żeby nałożyć następny, jest więcej. Jeszcze proszę wziąć pod uwagę, że to są głównie młodzi ludzie, bardzo często aktywni fizycznie mężczyźni i kobiety, które eksponują swoje ciała. Oni są często bardzo opaleni, a wtedy póki jest opalenizna, zabiegu laserowego nie można zrobić. Również stosowanie samoopalaczy przed zabiegiem jest wykluczone. Zatem czas na usunięcie tatuażu w ciągu roku jest ograniczony. Konieczność powtarzania tych zabiegów sprawia, że cały proces jest czasem rozciągnięty na lata.  powtarza konieczność powtarzalności tych procedur powoduje, że to przechodzi po prostu lata.

Ile takich zabiegów przeciętnie trzeba zrobić?

Minimum trzy. jeżeli tatuaż jest płytko położony. Miałam pacjentkę, u której tatuaż w kształcie drutu kolczastego na ramieniu udało się usunąć już po trzech zabiegach. U innej pacjentki delfina, który z wiekiem zmienił wielkość z powodu rozciągnięcia się skóry też po trzech razach usunęliśmy. Nie było po nich śladu, ale to były stare tatuaże, dawno temu robione. Był też u mnie chłopak, którego tatuaż nie był wykonany w profesjonalnym studiu tatuażu, ale kolega mu go wydziergał na ramieniu. Tu praca była trudniejsza. Koniecznych było chyba 15-17 zabiegów, bo barwnik był bardzo głęboko, w dodatku nie było wiadomo, co to za barwnik.

Tatuaże najczęściej wykonują młodzi ludzie, którzy nie zdają sobie sprawy z tego, jak z wiekiem będzie wyglądać ich skóra.

U kobiet te zmiany zachodzą wcześniej, stąd potem decyzje o usunięciu tatuaży. Wystarczy, że kobieta przytyje, np. w czasie ciąży, skóra się rozciągnie. Te tatuaże dramatycznie się zmieniają. Jest wiele pań, które sobie robią wzory kwiatów czy motyli od pośladków w górę, w okolicy krzyżowej. A ta okolica w czasie ciąży bardzo się zmienia. Często są tam rozstępy.  Nie mówię już o brzuchu, czy spojeniu łonowym. Po latach czasem nawet właścicielki tatuaży w tych miejscach nie rozpoznają pierwotnego wzoru. Usuwanie tatuaży z takich miejsc jest szczególnie bolesne, zwłaszcza jeśli jeszcze jest tam np. blizna po cesarskim cięciu. Wtedy trzeba znieczulać podskórnie lidokainą, bo samo smarowanie kremem znieczulającym nie wystarczy. Czasem lepiej mocniej przemyśleć miejsce, w którym robi się tatuaż, szczególnie, gdy robi się go np. na piersiach, czy brzuchu jak ma się 16-18 lat.

Czy są takie rejony ciała, skąd trudniej się usuwa tatuaż?

Te, gdzie związane to jest z naszym ukrwieniem i tam, gdzie jest bardzo mała ilość tkanki  tłuszczowej podskórnej. Ta, jest duże ryzyko wystąpienia powikłań. Boleśnie jest też w okolicach mostka, duże ryzyko jest na piszczelach, tam, gdzie jest tak cienko, źle się usuwa z okolicy nad spojeniem łonowym, czyli od pępka w dół. Natomiast w panów kłopoty są, gdy usuwa się tatuaż z okolic klatki piersiowej i sutków.  Dużych obszarów nie możemy robić na raz, by nie było uogólnionej reakcji organizmu na podanie leku znieczulającego.  

Niektórzy ludzie robią sobie tatuaż na bliźnie, żeby ją ukryć. Czy z takiego miejsca też można usunąć wzór?

Tak, ale jest to bolesne. Najtrudniej jest tam, gdzie jest zgięcie.  Tam ta blizna „chodzi” i nie dość, że tatuaż się deformuje po jakimś czasie, to jeszcze trudno go stamtąd usunąć, bo to bardzo boli.

Czy taki zabieg niesie ze sobą jakieś niebezpieczeństwo?

Jeżeli zabieg jest wykonany nieprawidłowo, źle dobrano urządzenie i parametry, bo liczy się i długość fali, i energia, i czas impulsu, to można poparzyć skórę i spowodować bliznę, odbarwienie skóry. Mamy w niej przecież barwnik. Gdy go usuwamy, a źle dobierze się parametry, to możemy też usunąć barwnik ze skóry. Dochodzi wtedy do odbarwienia. Mogą się zdarzyć przebarwienia pozapalne. Dlatego naprawdę jest bardzo ważne, gdzie się wykonuje tatuaż i gdzie się go usuwa.

Czy po takim zabiegu należy skórę w jakiś specjalny sposób pielęgnować?

Tak samo, jakbyśmy postępowali w przypadku poparzenia. Pomagają w tym różne produkty, jedne są z jonami srebra, inne działają antybakteryjnie. Trzeba je dość długo stosować. Konieczna jest ochrona skóry przed słońcem. Nie można chodzić do sauny, na basen, brać długich kąpieli w wannie. I tak co najmniej cztery tygodnie. Nie można dopuścić do otarć, czyli np. nie można nosić bransoletek, zegarka, jeśli to może ocierać skórę. Jeżeli to są bardzo duże obszary, w ogóle trzeba unikać dużego wysiłku, fizycznego przegrzania organizmu.

Czy makijaż permanentny usuwa się w taki sam sposób?

Tak, robi się to takim typem urządzeń. Najlepiej też usuwa się czarny barwnik. Z makijażem jest o tyle trudniej, że czasem te barwniki przybierają kolor zielony i wtedy ciężko go usunąć. Jeżeli to są brwi, trzeba uważać, by nie usunąć barwnika z włosa.  W przypadku ust, próba wywabienia koloru jest niezwykle bolesna. Trzeba te usta ostrzyknąć znieczuleniem, bo sam krem nie wystarcza.

Czy są osoby, które nie mogą się poddać takiemu zabiegowi?

Kobiety w ciąży i w okresie karmienia piersią, osoby leczone aktywnie z powodu nowotworów. Nie można usuwać tatuażu w trakcie aktywnej infekcji i jeśli są jakiekolwiek zmiany skórne, np. trądzik.

Gdybym była klientem, na co powinnam zwrócić uwagę, idąc na zabieg usunięcia tatuażu?

Radziłabym zapytać, jak długo specjalista pracuje na danym urządzeniu. Bo to jest tak, że na tym, na czym się pracuje, trzeba zdobyć doświadczenie. Jeśli lekarz ma odpowiednie przeszkolenie i pracuje na danym typie lasera wiele miesięcy, to można mu zaufać.