Neuralgia półpaścowa to ból na lata. Lekarka: szczepionka może zmniejszyć ryzyko

Szczepionka przeciw półpaścowi może chronić przed neuralgią półpaścową, czyli jednym z najtrudniejszych do leczenia bólów przewlekłych. Jak podkreśla dr Magdalena Kocot–Kępska, to obecnie jedyny przypadek, gdy można mówić o „profilaktyce bólu”. Problem jest poważny, bo w Polsce na półpasiec choruje ok. 130 tys. osób rocznie, a powikłania mogą trwać latami.

Dr Magdalena Kocot–Kępska, prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu, wyjaśnia w rozmowie z PAP, że ból ostry pełni ważną funkcję ostrzegawczą. Informuje organizm o zagrożeniu i pomaga unikać niebezpiecznych sytuacji.

Z kolei ból przewlekły nie pełni już tej funkcji i jest uznawany za chorobę samą w sobie. Może prowadzić m.in. do depresji i znacznie utrudnia codzienne życie.

Każdy człowiek inaczej odczuwa ból. Jak wskazuje dr Magdalena Kocot–Kępska, wpływ mają m.in.:

• płeć i hormony,
• stres i stan psychiczny,
• zmęczenie i pogoda,
• uwarunkowania genetyczne.

Ekspertka zwraca uwagę, że ryzyko bólu przewlekłego rośnie u osób, które doświadczyły trudnych sytuacji życiowych. Chodzi m.in. o:

• przemoc fizyczną i emocjonalną,
• brak wsparcia w dzieciństwie,
• problemy psychiczne w rodzinie.

Obecnie jedynym bólem, któremu można częściowo zapobiec, jest neuralgia półpaścowa. Chroni przed nią szczepionka przeciw półpaścowi.

W Polsce na półpasiec choruje około 130 tys. osób rocznie, choć rzeczywista liczba może być wyższa.

Półpasiec objawia się wysypką z pęcherzykami, najczęściej po jednej stronie ciała. Choroba zwykle ustępuje po kilku tygodniach, ale u części pacjentów rozwija się neuralgia popółpaścowa.

To ból neuropatyczny – piekący, palący, przeszywający – który może trwać nawet całe życie. Najbardziej narażone są osoby po 65. roku życia.

Dane pokazują, że ryzyko powikłań rośnie wraz z wiekiem:

• nawet 50 proc. osób po 80. roku życia może rozwinąć neuralgię,
• ok. 30 proc. seniorów doświadcza tego powikłania,
• u młodszych dorosłych to 15–20 proc. przypadków.

Leczenie jest trudne i wymaga specjalistycznego podejścia. Stosuje się m.in.:

• leki przeciwpadaczkowe i przeciwdepresyjne,
• opioidy,
• plastry z lidokainą i kapsaicyną,
• blokady bólu i neuromodulację.

Co więcej, skuteczne zmniejszenie bólu udaje się tylko u części pacjentów.

Zgodnie z rekomendacjami, szczepienie przeciw półpaścowi zaleca się:

• wszystkim osobom po 50. roku życia,
• dorosłym z chorobami zwiększającymi ryzyko,
• pacjentom z obniżoną odpornością już od 18. roku życia.

Ekspertka podkreśla, że odporność z wiekiem spada, co zwiększa ryzyko zachorowania.

Obecnie refundacja obejmuje głównie osoby powyżej 65. roku życia z chorobami współistniejącymi. Część seniorów musi jednak zapłacić pełną cenę.

Dlatego eksperci apelują o szerszy dostęp do szczepień, które mogą ograniczyć koszty i cierpienie pacjentów.