Naukowcy ścigają się w wynalezieniu szczepionki na Alzheimera

Jak podaje Agencja Reuters – prace i pojawiające się przełomowe terapie na Alzheimera, które usuwają toksyczne białka z mózgu, ożywiły zainteresowanie szczepionkami. Trwają lub właśnie zostały zakończone badania kliniczne przynajmniej siedmiu szczepionek przeciwko Alzheimerowi.

Na świecie z chorobami otępiennymi żyje około 55 milionów ludzi. W Polsce szacuje się, choruje ponad 500 tys. osób, z czego aż 2/3 przypadków stanowi Alzheimer. Dodatkowo dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują, że liczba ta stale się zwiększa wraz ze wzrostem starzejącej się populacji. Szacuje się, że liczba osób starszych z Alzhaimerem na całym świecie podwaja się co pięć lat.

Choroba jest postępującym zaburzeniem neurologicznym, które charakteryzuje się utratą pamięci, zaburzeniami myślenia, trudnościami w komunikacji, dezorientacją oraz zmianami w zachowaniu.

Leczenie Alzheimera

Opcje leczenia choroby Alzheimera nadal są znacząco ograniczone. W naszym kraju tylko kilka leków (donepezil, galantamina i rywastygmina, memantyna) ma takie wskazania i działają na objawy, nie powstrzymując choroby. Nic więc dziwnego, że tak pożądane są leki i szczepionki o skuteczniejszym działaniu. Wiele z projektów badawczych, które pracują nad innowacjami – znajdują się w drugiej lub trzeciej fazie badań klinicznych.

W tym miejscu warto jeszcze dodać, że w ostatnich dwóch latach FDA zatwierdziło dwa leki wpisujące się w te potrzeby: adukanumab, opracowany przez firmę Biogen i lekanemab, firmy BioArctic, Eisai i Biogen.

Szczepionka na Alzheimera 

Jak wynika z analiz bazy danych clinicalTrials.gov celem szczepionki przeciwko Alzheimerowi jest nakierunkowanie układu odpornościowego, by ten sam usuwał z mózgu białka tau oraz beta-amyloidu (Aβ), których nagromadzenie i wysoki poziom związany jest z powstawaniem choroby.

Zainteresowanie szczepionkami przeciwko Alzheimerowi trwają już od 20 lat, kiedy to miała miejsce pierwsza nieudana próba badań klinicznych. Na szczęście naukowcy nie zrazili się tymi niepowodzeniami i dzięki temu dziś badania kliniczne są już w kolejnych fazach prowadzonych na ludziach.

Dr Reisa Sperling, naukowczyni w Mass General Brigham w Bostonie, w rozmowie dla Reuters stwierdziła, że szczepionki odegrają w tym temacie kluczową rolę i jest przekonana, że w końcu badacze doskonale zrozumieli, w jakim powinni zmierzać kierunku i realizują te działania skutecznie. Na ten moment dr Sperling kieruje badaniami, w których udział biorą osoby sprawne neurologicznie z wykrytym białkiem związanym z Alzheimerem. Kolejnym krokiem mają być badania wśród grupy osób bezobjawowych, u których we krwi wykryto toksyczne białka, niewidoczne jeszcze w badaniach obrazowych mózgu.

Wystarczy tu przytoczyć jedno z najnowszych doniesień naukowych, w których szczepionka przeciwko chorobie Alzheimera ABvac40 (Araclon Biotech) poprawiła wyniki oceny poznawczej o 40%, w porównaniu z grupą placebo, w badaniu klinicznym podwójnie zaślepionym z randomizacją, z udziałem 130 uczestników. Badanie jest obecnie w drugiej fazie. 

Oczywiście eksperci i specjaliści rynku farmakologicznego zaznaczają, że potrzeba jeszcze kilku lat i właściwie udokumentowanego potwierdzenia skuteczności (poprzez duże badania), by móc podawać takie szczepionki większej populacji. Niemniej są bardzo optymistyczni i dodają, że szczepionka podawana co kwartał lub dwa razy w roku wpisałaby się w tańsze możliwości leczenia choroby.

Źródła: Reuters

Czytaj też: