Polska zabiega o biuro WHO ds. AI i cyberbezpieczeństwa w zdrowiu

Podczas trwającego w Genewie Światowego Zgromadzenia Zdrowia Polska promuje kandydaturę do goszczenia biura, które Ministerstwo Zdrowia określa jako jedno z najbardziej przyszłościowych biur systemu Narodów Zjednoczonych w Europie. Chodzi o Biuro Geograficznie Rozproszonego WHO Regionu Europejskiego ds. Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa w zdrowiu (WHO EURO GDO AI & Cybersec). Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że jednostka miałaby wspierać bezpieczne, etyczne i odpowiedzialne wykorzystanie AI w ochronie zdrowia w regionie obejmującym 53 państwa.

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że Polska aktywnie uczestniczy w rozmowach prowadzonych podczas Światowego Zgromadzenia Zdrowia (WHA) i promuje kandydaturę do goszczenia wyspecjalizowanego biura WHO w obszarze sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa w zdrowiu.

Polska kandydatura dotyczy obszaru, który coraz wyraźniej wymaga ram systemowych: sztucznej inteligencji, danych, cyberbezpieczeństwa i jakości decyzji podejmowanych w systemach ochrony zdrowia.

Wykorzystanie nowych technologii, w tym AI, w ochronie zdrowia nie jest wyłącznie tematem technologicznym. Dotyczy także sposobu planowania, organizowania i nadzorowania opieki, jakości danych, odpowiedzialności za decyzje kliniczne, ochrony prywatności, przejrzystości algorytmów oraz bezpieczeństwa cyfrowego infrastruktury zdrowotnej.

WHO/Europe w raporcie „Artificial intelligence is reshaping health systems: state of readiness across the WHO European Region” wskazuje, że AI zmienia systemy zdrowia oraz sposób, w jaki opieka jest planowana, dostarczana i zarządzana. Raport analizuje m.in. strategie krajowe, modele zarządzania, ramy prawne i etyczne, gotowość kadr, zarządzanie danymi, udział sektora prywatnego oraz wykorzystanie aplikacji AI w ochronie zdrowia.

W opracowaniu dotyczącym państw UE WHO/Europe podkreśla, że po przyjęciu pierwszego kompleksowego aktu prawnego UE dotyczącego sztucznej inteligencji Europa jest obserwowana jako region, który może wyznaczać kierunek bezpiecznego wdrażania AI w zdrowiu. Dokument opisuje gotowość systemów ochrony zdrowia w UE w zakresie strategii, regulacji, danych, kadr i zastosowań klinicznych AI.

Dla Polski potencjalne biuro WHO oznaczałoby udział w obszarze, w którym standardy dopiero się kształtują. Chodzi nie tylko o wykorzystywanie narzędzi AI, ale także o zasady ich oceny, wdrażania i kontroli.

Połączenie sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa w zdrowiu jest istotne, ponieważ cyfrowa medycyna opiera się na danych. Dane kliniczne, obrazowe, laboratoryjne, administracyjne i populacyjne stają się podstawą analiz, modeli predykcyjnych, narzędzi wspierających decyzje oraz organizacji świadczeń.

Cyberbezpieczeństwo jest warunkiem ciągłości opieki i bezpieczeństwa pacjenta. Atak na system informatyczny szpitala może ograniczyć dostęp do dokumentacji, zaburzyć pracę diagnostyki, opóźnić leczenie albo wymusić przejście na procedury awaryjne. Wykorzystanie AI zwiększa znaczenie jakości danych, ich ochrony i zasad odpowiedzialności za wyniki generowane przez algorytmy.

Dlatego biuro WHO ds. AI i cyberbezpieczeństwa w zdrowiu miałoby znaczenie nie tylko dla administracji i ekspertów cyfrowych. Ten obszar dotyczyłby również lekarzy, pielęgniarek, diagnostów, farmaceutów, osób zarządzających placówkami, pacjentów oraz instytucji publicznych odpowiedzialnych za cyfrową infrastrukturę ochrony zdrowia.

Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że utworzenie takiego biura w Polsce oznaczałoby „wzmocnienie naszej roli w europejskiej i globalnej debacie o AI w zdrowiu”, „większy wpływ na standardy i kierunki działań WHO”, „rozwój kompetencji i transfer wiedzy” oraz „zwiększenie bezpieczeństwa cyfrowego ochrony zdrowia”.

Resort podsumowuje, że to strategiczna szansa dla Polski, by kształtować globalne standardy i rozwijać kompetencje w obszarze AI w zdrowiu w Europie.

Biuro WHO mogłoby wzmacniać pozycję Polski w dyskusji o tym, jak zapewnić, aby AI w zdrowiu była bezpieczna, etyczna, przejrzysta i użyteczna klinicznie. Oznaczałoby to pracę nad jakością danych, odpowiedzialnością za decyzje wspierane algorytmicznie, szkoleniem kadr, oceną technologii, cyberodpornością placówek i zaufaniem pacjentów.