Naczelna Rada Aptekarska apeluje: apteka to nie punkt zwrotu butelek. Apteki zapowiadają walkę prawną

1 października 2025 r. w Polsce ma wejść w życie nowy system kaucyjny, obejmujący plastikowe butelki, puszki i w przyszłości także szkło. Choć jego celem jest zwiększenie recyklingu, to Naczelna Rada Aptekarska (NRA) stanowczo sprzeciwia się objęciu obowiązkiem uczestnictwa w systemie apteki ogólnodostępne. W specjalnym apelu, przyjętym jednogłośnie na posiedzeniu we Wrocławiu, farmaceuci podkreślają, że apteki to placówki ochrony zdrowia publicznego, a nie punkty zbiórki pustych opakowań.

W swoim oficjalnym stanowisku Naczelna Rada Aptekarska wezwała rząd, Sejm i ministra klimatu do pilnej zmiany przepisów i ustawowego wyłączenia aptek z obowiązków wynikających z systemu kaucyjnego.

Samorząd zawodowy farmaceutów podkreśla, że uczestnictwo aptek w systemie:

• narusza przepisy Prawa farmaceutycznego,

• generuje nieproporcjonalne koszty organizacyjne i finansowe,

  Reklama

• nie przynosi realnych efektów środowiskowych.

Według NRA objęcie aptek systemem kaucyjnym może ograniczyć dostępność niektórych produktów, szczególnie napojów prozdrowotnych, takich jak:

• elektrolity,

• napoje izotoniczne,

• wybrane suplementy diety w płynie.

Apteki nie mają infrastruktury do obsługi zwrotów butelek i puszek, a konieczność ich przyjmowania może wpłynąć na jakość obsługi pacjentów i zaburzyć podstawową funkcję tych placówek – świadczenie usług zdrowotnych.

W apelu NRA zwróciła się również do producentów napojów i suplementów, wzywając ich do:

• przeprojektowania opakowań,

• zmiany modeli dystrybucji,

• dostosowania produktów do specyfiki obrotu w aptekach.

Celem jest zapewnienie ciągłości dostaw i obrotu preparatami bez konieczności obciążania aptek obowiązkami wynikającymi z systemu kaucyjnego.

W odpowiedzi na obawy środowiska farmaceutycznego, wiceminister klimatu Anita Sowińska zapewniła, że:

Jednak NRA pozostaje sceptyczna – obawia się, że nieprecyzyjne przepisy mogą prowadzić do niejasnych obowiązków dla właścicieli aptek oraz problemów interpretacyjnych i prawnych.

Co obejmuje system?

• Butelki plastikowe do 3 litrów

• Puszki metalowe do 1 litra

• Od 1 stycznia 2026 r.: szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra

Ile wynosi kaucja?

• 50 groszy – za plastikowe butelki i puszki

• 1 złoty – za butelki szklane

Jak działa zwrot?

• Kaucję będzie można odzyskać bez paragonu,

• Niezwrócone kaucje zasilą budżet obsługi systemu,

• Punkty zbiórki będą w sklepach, galeriach, automatów na parkingach – ale czy także w aptekach?

  Reklama

W swoim oświadczeniu NRA wezwała farmaceutów i właścicieli aptek do wykorzystania wszystkich dostępnych środków prawnych, jeśli rząd nie wycofa się z planów objęcia aptek systemem kaucyjnym.

Farmaceuci są zgodni: system kaucyjny nie może działać kosztem placówek medycznych i zagraża nie tylko organizacji pracy aptek, ale również dostępowi pacjentów do leków i preparatów wspomagających zdrowie.