Wydatkowanie pieniędzy z Funduszu Medycznego idzie z oporami

Minister zdrowia z dużą dozą powściągliwości wydatkuje pieniądze z Funduszu Medycznego. Owszem, kilkunastu tysiącom pacjentów sfinansowano drogie leki czy leczenie za granicą, ale szpitale nie dostały jeszcze środków przez dwa lata funkcjonowania tego mechanizmu.

Fundusz Medyczny był wielką nadzieją dla pacjentów. Oto z niego strumieniami miały płynąć pieniądze na innowacyjne terapie, na które NFZ nie ma środków, czy na modernizację szpitali. Te cele miał finansować rząd z budżetu Państwa. Transfer tych pieniędzy odbywa się z dużym poślizgiem. Fakt, że nałożyło się to na czas trwania pandemii COVID-19 i izolacji, ale od wprowadzenia tych rozwiązań mija już prawie trzy lata.

W 2020 roku Fundusz Medyczny miał być zasilony kwotą 2 mld zł. Taka kwota z budżetu Państwa została przekazana dla Telewizji Publicznej co wywołało oburzenie opinii publicznej.  W odpowiedzi na to prezydent Andrzej Duda, ubiegający się trzy lata temu o reelekcję, obiecał zorganizowanej podobnej kwoty na cele zdrowotne. Z jego inicjatywy uchwalona została właśnie ustawa o Funduszu Medyczny. W 2020 roku, czyli pierwszym roku jego funkcjonowania, rząd przekazał na konto Funduszu, prowadzone przez Bank Gospodarstwa Krajowego, kwotę 200 mln zł. W  kolejnych latach miał tam wpłynąć po 4,2 mld zł. Co oznacza, że łącznie na koniec 2022 r. przez konto Funduszu Medycznego powinno przepłynąć prawie 8,5 mld zł.

Na razie sfinansowano leczenie dzieciom

Czy tak się stało i ile z tej kwoty rząd wydał na terapie lekowe dla pacjentów i modernizację szpitali? Polityka Zdrowotna zapytała Ministerstwo Zdrowia o to jak wygląda wydatkowanie środków zgromadzonych w Funduszu Medycznym, ale nie uzyskała odpowiedzi.  To co wiadomo na dziś o stanie finansów dane, jakie przekazał posłom Marcin Martyniak, wiceminister zdrowia w interpelacji poselskiej na koniec 2022 r.,

• Na koniec zatem ubiegłego roku w ramach Funduszu Medycznego, łącznie sfinansowano świadczenia o wartości ponad 1 mld zł dla ponad 3,5 mln dzieci, w tym:

• Sfinansowano realizację świadczeń  za granicą w wysokości ok. 142 mln zł dla 13 tys. pacjentów
• Sfinansowano zakup produktów w ramach Ratunkowego Dostępu do Technologii Medycznych na 197 mln zł dla 3 tys. pacjentów.
• Sfinansowano innowacyjne technologie lekowe za 6 mln zł

Pieniądze niewykorzystane w danym roku nie przepadają, bo przechodzą z roku na rok na konto Funduszu.  Jak zaznacza wiceminister Martyniak w odpowiedzi na interpelację poselską, łączna planowana alokacja środków na Fundusz Medyczny na lata 2021-2029 wynosi blisko 41 mld zł.

Ale to nie jest pocieszająca wiadomość, bo jak podkreślają specjaliści - pieniądze na kontach nie leczą tylko w wielu wypadkach leżą. Na szpitale i na profilaktykę rząd ich jeszcze nie wydatkował. Dopiero niedawno zakończyły się postępowania konkursowe na rozbudowę podmiotów leczniczych, ale do tych jeszcze środki nie popłynęły.

Modernizacja szpitali miała zaś być też jednym z priorytetów. Fundusz Medyczny jest bowiem  podzielony na cztery podkategorie:

1. Subfundusz Infrastruktury strategicznej: na stronie internetowej MZ jest podane, że na ten cel jest zaplanowane 10 mld zł do wydania do końca 2029 r.
2. Subfundusz Modernizacji Podmiotów Leczniczych. Na stronie internetowej widniej informacja, że trwają prace nad opracowaniem dokumentacji do pierwszych naborów.
3. Subfundusz Rozwoju Profilaktyki. Nie wiadomo czy  coś już z niego zostało wydane, skoro na stronie MZ widnieje informacja, że w lutym 2023 kończą się nabory w konkursie dla gmin.
4. Subfundusz Terapeutyczno-Innowacyjny, z którego płyną właśnie środki na innowacyjne terapie lekowe i leczenie dzieci.

Na rozbudowę szpitali  zaś zaplanowano pieniądze w Subfunduszu Modernizacji Podmiotów Leczniczych. Wiceminister Martynika w odpowiedzi na interpelację, podkreślił jednak, że niewydatkowane pieniądze nie są na stałe przypisane do poszczególnych subfunduszy i wraz z zakończeniem danego roku stanowią one łączną pulę środków FM przeniesionych na rok kolejny.

Ministerstwo Zdrowia wyłoniło już beneficjentów tego dofinansowania. To 14 szpitali pediatrycznych, z którymi podpisywane są właśnie umowy.

Dla szpitali powiatowych nie ma nic

Nie wszyscy są jednak zadowoleni z takiego rozwoju wypadków. -Chcę z przykrością stwierdzić, że wśród 14 projektów, które otrzymają dofinansowanie, nie ma szpitali powiatowych. Dotyczy to zupełnie innego świata. W tej chwili nie ma środków na modernizację placówek w małych miastach. Wtedy, kiedy był ogłoszony konkurs w Funduszu Medycznym, prosiliśmy o to, żeby obniżyć barierę minimum 50 mln zł na realizację projektu. Bariera, limit 50 mln natychmiast wyeliminował mniejsze szpitale z możliwości aplikowania o środki. Stąd prośba o to, żeby znaleźć takie środki- mówił Marek Wójcik, ekspert Związku Miast Polskich ds. Legislacji, podczas jednej z ostatnich Sejmowych Komisji Zdrowia.

Jakub Kraszewski, dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, które podpisuje z MZ umowę na rozbudowę szpitala pediatrycznego, nieco inaczej widzi sytuację

-Rozumiem, że każdy rodzic chciałby mieć blisko siebie szpital pediatryczny, gdyż wówczas czuje się bezpiecznie. Nie może być jednak tak, że Państwo będzie inwestowało w szpitale powiatowe, w których obłożenie łóżek na pediatrii wynosi 30 proc. W naszym szpitalu obłożenie wynosi 105 proc. – wskazuje dyrektor Kraszewski. Zarządzany przez niego szpital dostanie z Funduszu Medycznego 300 mln zł na rozbudowę.

Zarządzający szpitalami powiatowymi podnoszą z kolei często, że chętnie łóżka pediatryczne zaczną przekształcać w łóżka opieki długoterminowej. Tylko nie mają zachęt finansowych do tego ze strony rządu. Chcą też przejść z leczenia dzieci na oddziałach do trybu jednodniowego. Bo lepiej jest dla dziecka jest wtedy, kiedy będzie mogło być leczone w procedurze jednodniowej, kiedy nie musi zostawać w szpitalu na noc.

Wiele podmiotów chce też się zająć profilaktyką. Na ten cel jednak minister zdrowia nie uruchomił jeszcze środków z Funduszu Medycznego.