Na jakie zdrowotne scenariusze musi przygotować się Europa?

Eksperci pracujący w ramach projektu FRESHER wyznaczyli cztery kluczowe scenariusze, które stanowią jakościową i ilościową prognozę obciążenia populacji UE chorobami niezakaźnymi. W projekcie swój wkład mieli również polscy eksperci ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu.

 

Pierwsze wyniki prac międzynarodowej grupy ekspertów realizujących projekt FRESHER w ramach programu HORIZON 2020 (FoResight and Modelling for European HEalth Policy and Regulation) przedstawione zostały podczas II Kongresu „Wizja Zdrowia Diagnoza i Przyszłość. Foresight medyczny” przez dr hab. Tomasza Zdrojewskiego, przewodniczącego Komitetu Zdrowia Publicznego PAN. Kluczowym celem projektu było wypracowanie europejskiej perspektywy opisującej scenariusz rozwoju obciążeń zdrowotnych takich jak np. zawały, udary, cukrzyca, nowotwory, choroby płuc.

Cztery scenariusze dla Europy

W wyniku warsztatów prowadzonych metodą delficką (do podejmowania decyzji wykorzystuje się wiedzę, doświadczenie i opinie ekspertów z danej dziedziny, metoda ta jest wykorzystywana do określenia prawdopodobieństwa lub czasu zajścia przyszłych zdarzeń) eksperci opracowali cztery scenariusze, w których uwzględniono takie trendy jak m.in. zmiany demograficzne, urbanizację, zmiany klimatu i gospodarki niskowęglowej, żywność i rolnictwo, innowacje medyczne i zmiany technologiczne, rozwój (lub brak rozwoju) społeczeństwa obywatelskiego, a także modele ekonomiczne oraz nierówności społeczno-zdrowotne. Łącząc jakościowe i ilościowe prognozy obciążenia chorobami niezakaźnymi.Dodatkowo bazowano na zmiennych demograficznych, epidemiologicznych oraz oszacowanych czynników ryzyka pochodzących m.in. z raportu Global Burden of Disease 2015.

Eksperci nakreślając cztery scenariusze zmian, na które nałożono zmienne, wskazali, że do 2050 roku będziemy mogli podążać następującymi ścieżkami:

 Bogaci staną się zdrowsi – sytuacja będzie miała miejsce przy narastających nierównościach społeczno-ekonomicznych i zdrowotnych, gdy instytucja społeczeństwa obywatelskiego ulegnie osłabieniu, a w medycynie naprawczej nastąpi obniżenie efektywności kosztowej  Zdrowie w ruinie – sytuacja będzie miała miejsce gdy nastąpi spadek ogólnej stopy życiowej, a także pogorszeniu ulegną warunki środowiska naturalnego, do tego nastąpi osłabienie instytucji społeczeństwa obywatelskiego oraz obniżenie efektywności kosztowej w medycynie naprawczej.  Zagwarantujemy tobie zdrowie – ten scenariusz przewidziano, dla sytuacji w której nastąpi wzmocnienie roli państwa kosztem instytucji społeczeństwa obywatelskiego, obserwować będziemy nieduży spadek nierówności społeczno-ekonomicznych i zdrowotnych, ale jednocześnie nastąpi nieznaczna poprawa stopy życiowej i brakować będzie istotnych zmian w efektywności kosztowej w obszarze medycyny.  Razem w zdrowiu – taki rozwój sytuacji będzie miał miejsce w momencie, gdy nastąpi rozwój społeczeństwa obywatelskiego, przy jednoczesnym spadku nierówności społeczno-ekonomicznych. Scenariusz ten zakłada również polepszenie się stopy życiowej i warunków środowiska naturalnego oraz poprawę efektywności kosztowej w medycynie.

Dokąd zmierza Europa?

Nałożenie na przedstawione scenariusze dane oraz trendy wyraźnie wskazują, że europejskie społeczeństwa będą żyć dłużej, ale w nieco gorszym niż dotychczas zdrowiu. W ocenie ekspertów musimy liczyć się m.in. ze wzrostem liczby obywateli z cukrzycą, po przebytym udarze czy też ostrym zespole wieńcowym.

„Zmiany demograficzne będą miały fundamentalny wpływ na wzrost obciążeń chorobami przewlekłymi, a proces ten będzie nie tylko nieuchronny, ale również niezwykle dynamiczny do 2050 roku. Dynamikę tego trendu będą mogły osłabić jedynie działania z obszaru zdrowia publicznego, ale nie będą w stanie go odwrócił”- ocenił dr hab. Tomasz Zdrojewski. Dodał również, że przewidywany jest dalszy wzrost oczekiwanej długości życia kobiet i mężczyzn we wszystkich przyjętych przez ekspertów scenariuszach. Niestety różnice w ich zakresie pomiędzy poszczególnymi scenariuszami są niewielkie.

AM