Minister określi priorytety zdrowotne dla całej Polski

Rząd wdraża kolejny etap centralizacji systemu ochrony zdrowia. Map potrzeb zdrowotnych nie będą już tworzyli wojewodowie wraz z ekspertami z regionów, ale minister zdrowia centralnie. Rząd będzie tworzył też plan transformacji systemu zdrowotnego dla całej Polski.

Na ostatnim posiedzeniu rząd przyjął projekt noweli zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.  Zamiany jakie proponuje rząd są istotne dla funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, ale problemy związane z pandemią COVID-19 oraz planowaną przez ministra zdrowia centralizacją szpitali,  sprawiły, że dyskusja o nich nie zaistniały w przestrzeni publicznej. 

Tymczasem za pomocą planowanej nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, rząd chce zmienić zasady tworzenie map potrzeb zdrowotnych. Ma je dla całego kraju przygotowywać minister zdrowia a nie jak dotychczas wojewódzkie rady ds. potrzeb zdrowotnych działające przy wojewodach.

Już tylko minister stworzy mapę

Zgodnie bowiem z projektem ustawy minister zdrowia wydeleguje do tego zdania 15 pracowników zatrudnionych w ramach projektu „Mapy potrzeb zdrowotnych – Baza Analiz Systemowych i Wdrożeniowych” 

Zgodnie z zaproponowanymi przepisami ustawy, minister zdrowia będzie sporządzał mapę potrzeb zdrowotnych obejmującą:

Mapa będzie sporządzana na okres 7 lat. Jednocześnie zaproponowane przepisy wskazują, że co roku jednak minister ma co roku analizować demografię i epidemiologię ora stan wykorzystania personelu medycznego w regionach. 

Minister zdrowia ogłosi mapę w drodze obwieszczenia, do 30 czerwca roku poprzedzającego o jeden rok kalendarzowy pierwszy rok obowiązywania planów transformacji, z tym że pierwszą mapę sporządzi w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i będzie obowiązywała od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. Ważność obecnie obowiązujących map upływa wraz z połową 2021 r. 

Plan transformacji dla całego kraju

To nie koniec jedna zmian.Przyjęta przez rząd nowela ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zakłada że priorytety zdrowotne nie będą już ustalane dla regionów a zastąpi je nowy dokument o nazwie plan transformacji. Co oznacza, że minister zdrowia będzie sporządzał krajowy plan transformacji dla obszaru Rzeczypospolitej Polskiej oraz wojewódzki plan transformacji dla obszaru województwa, uwzględniających rekomendowane kierunki działań dla obszaru Rzeczypospolitej Polskiej i województw płynące z mapy potrzeb zdrowotnych.

Projektowane przepisy, jeśli wejdą w życie będą kolejnym etapem centralizacji systemu ochrony zdrowia. W 2021 Sejm uchwalił przepisy centralizujące zarządzanie wojewódzkimi oddziałami NFZ przez prezesa NFZ. Dlaczego zatem rząd chce odebrać regionom prawo do tworzenia map potrzeb zdrowotnych dla siebie? Minister zdrowia uzasadnia, że dotychczas tworzone priorytety dla regionalnej polityki zdrowotnej nie są wystarczającym i efektywnym narzędziem, ponieważ w przeszłości były pisane zbyt ogólnie, stanowiły raczej „listę życzeń” konsultantów wojewódzkich a ponadto wojewodowie nie mieli narzędzi do ich wdrażania .

 Samorządy mocno przeciwne

Nowy dokument – plan transformacji będzie określał problemy zdrowotne i wyzwania organizacji systemu opieki zdrowotnej wymagające podjęcia działań koordynowanych na poziomie ponadregionalnym lub odpowiednio na poziomie województwa, działania w obszarach, o których wyżej, wraz z harmonogramem

Zmiany w czambuł krytykują samorządowcy -Plan transformacji, to rozwiązania, które pogłębiają skalę nieprzejrzystości działania sytemu ochrony zdrowia w Polsce bo spowodują nieprzejrzyste zasady odpowiedzialności poszczególnych interesariuszy i zasad finansowania ich działalności- wskazuje Marek Wójcik, ekspert ds. ochrony zdrowia Związku Miast Polskich.

Bernardeta Skóbel ze Związku Powiatów Polskich zwraca uwagę jeszcze na jeden aspekt, zmienianej ustawy, który dodatkowo utrudnia samorządom realizację programów zdrowotnych w terenach- Podtrzymywania zapisów art. 48d ust.1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych z środków publicznych, pozbawiają jednostki samorządu terytorialnego możliwości łączenia środków własnych z środkami NFZ na realizację programów zdrowotnych nie dotyczących świadczeń gwarantowanych- wskazuje Bernardeta Skóbel.

Wspomniany przespis i zaplanowane przez rząd zmiany w zakresie map potrzeb zdrowotnych, dodatkowo mogą utrudnić prowadzenie polityki zdrowotnej samorządom, dostosowanej do potrzeb lokalnej ludności