Menopauza to nie tylko hormony. "Mózg kobiet naprawdę się zmienia" – naukowcy odkrywają przyczyny mgły mózgowej

Mgła mózgowa w czasie menopauzy – objawiająca się osłabioną koncentracją, zapominaniem i mentalnym zmęczeniem – może być skutkiem realnych zmian w strukturze mózgu kobiet. Najnowsze badania naukowców z Ponce Health Sciences University w Portoryko pokazują, że w okresie okołomenopauzalnym zmniejsza się ilość istoty szarej w obszarach odpowiedzialnych za pamięć i myślenie, a w istocie białej pojawiają się uszkodzenia wynikające z zaburzeń przepływu krwi. Co ważne, naukowcy podkreślają, że mózg ma zdolność regeneracji – z czasem może odbudować część utraconych struktur.

Mgła mózgowa w czasie menopauzy – nowe ustalenia naukowców

Jak donosi PAP, tzw. mgła mózgowa występująca w czasie menopauzy – objawiająca się osłabioną koncentracją, zapominaniem i zmęczeniem umysłowym – może mieć znacznie głębsze podłoże niż dotychczas sądzono. Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Ponce Health Sciences University w Portoryko wykazały, że w okresie menopauzy w mózgu kobiet zachodzą wyraźne zmiany strukturalne, wpływające na funkcje poznawcze.

Badacze odkryli, że u kobiet w wieku okołomenopauzalnym zmniejsza się ilość istoty szarej w rejonach odpowiedzialnych za pamięć i myślenie, a w istocie białej pojawiają się uszkodzenia wynikające z zaburzeń przepływu krwi. Te zmiany mogą tłumaczyć, dlaczego wiele kobiet w tym okresie doświadcza problemów z koncentracją i przetwarzaniem informacji.

Menopauzie, jak wykazała analiza zaprezentowana podczas dorocznej konferencji The Menopause Society w Orlando, zawsze towarzyszą mierzalne zmiany w strukturze mózgu. Badania obrazowe MRI pokazały, że dochodzi do zmniejszenia objętości istoty szarej w kluczowych dla pamięci i podejmowania decyzji obszarach – w korze czołowej, skroniowej i w hipokampie. To właśnie one odpowiadają za pamięć werbalną i wzrokowo-przestrzenną.

Dodatkowo naukowcy zauważyli zjawisko tzw. hiperintensywności istoty białej – jasnych punktów widocznych w rezonansie magnetycznym. Jak tłumaczą badacze, te zmiany są oznaką uszkodzeń tkanki i częściej występują u kobiet z wczesną menopauzą lub silnymi uderzeniami gorąca. Mogą one wiązać się z ograniczonym przepływem krwi w mózgu oraz większym ryzykiem zaburzeń neurologicznych – od obniżenia funkcji poznawczych, przez problemy z równowagą i nastrojem, aż po zwiększone ryzyko udaru czy demencji.

Jednym z ciekawszych odkryć zespołu z Portoryko jest obserwacja, że w okresie menopauzalnym wzrasta gęstość receptorów estrogenowych w niektórych obszarach mózgu. To może być mechanizm kompensacyjny – próba „nadrobienia” spadku poziomu hormonów płciowych. Jednak, jak zauważają badacze, „w niektórych przypadkach wzrost liczby receptorów również wiązał się ze słabszymi wynikami pamięciowymi”.

Choć opisane zmiany mogą brzmieć niepokojąco, istnieje także dobra wiadomość. Niektóre publikacje naukowe sugerują, że objętość istoty szarej częściowo odbudowuje się po menopauzie. To dowód na neuroplastyczność mózgu, czyli jego zdolność do adaptacji i regeneracji nawet po poważnych zmianach hormonalnych.

Zdaniem współautorki analizy, Angeliki Rodriguez, „wszystkie zebrane dowody podkreślają potrzebę dalszego badania związku między mózgiem a menopauzą, szczególnie w kontekście powiązań z objawami poznawczymi, emocjonalnymi i behawioralnymi, których kobiety doświadczają na tym etapie życia”.

To oznacza, że naukowcy coraz lepiej rozumieją, jak zmiany hormonalne wpływają na struktury mózgowe, i mogą w przyszłości opracować skuteczniejsze terapie łagodzące objawy menopauzy.

Choć „mgła mózgowa” to dla wielu kobiet uciążliwy i niepokojący objaw, nowe odkrycia dają nadzieję, że z czasem mózg potrafi się zregenerować – wracając do równowagi, a nawet poprawiając swoją wydajność po okresie największych zmian hormonalnych.

Źródło: PAP/MH