„Lex szarlatan” coraz bliżej. Sejmowa Komisja Zdrowia poparła projekt

Sejmowa Komisja Zdrowia dała zielone światło dla nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Projekt, powszechnie nazywany „lex szarlatan”, został poparty z poprawkami. Nowe przepisy mają na celu skuteczną walkę z niebezpiecznym znachorstwem oraz wyeliminowanie z rynku i internetu praktyk, które bezpośrednio zagrażają zdrowiu oraz życiu chorych.

Chodzi m.in. o alternatywne terapie jodem lub płynem Lugola, rzekome niszczenie komórek rakowych tzw. plazmoterapią, odczulanie biorezonansem czy próby leczenia ciężkich schorzeń niesprawdzonymi preparatami. Po wejściu ustawy w życie żaden podmiot nie będzie mógł udzielać świadczeń zdrowotnych bez oficjalnego wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą.

Jednym z istotnych tematów poruszonych w nowelizacji jest uregulowanie rynku ziołowego. Intencją ustawodawcy jest wyraźne oddzielenie legalnego, bezpiecznego i stosowanego od wieków ziołolecznictwa, które często wspiera tradycyjne leczenie, od groźnych praktyk znachorskich.

Podczas posiedzenia komisji Dorota Korycińska, prezeska Zarządu Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej oraz Stowarzyszenia Neurofibromatozy Polska, zwróciła uwagę na konieczność dokładnego zdefiniowania tego pojęcia. Przypomniała, że leki ziołowe są powszechnie dostępne w aptekach, jednak kluczowe jest odróżnienie ich od suplementów diety:

Głos w dyskusji zabrali również eksperci medyczni oraz przedstawiciele rządu, wskazując na dramatyczne skutki korzystania z usług pseudomedycznych. Psychiatra Maja Herman przytoczyła niepokojące dane z najnowszych analiz naukowej:

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka podkreśliła z kolei nadrzędny cel przygotowanych zmian legislacyjnych, tłumacząc, że nowa ustawa ma pomóc:

Rządowy projekt zakłada radykalne wzmocnienie pozycji Rzecznika Praw Pacjenta (RPP), dając mu narzędzia wzorowane na uprawnieniach prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).

• Ostrzeżenia publiczne: Rzecznik zyska prawo do natychmiastowego ostrzegania opinii publicznej, jeśli działania danej strony postępowania będą niosły zagrożenie dla pacjentów.

  Reklama

• Decyzje tymczasowe: RPP będzie mógł nakazać podmiotom niezwłoczne zaprzestanie określonych działań lub zaniechań jeszcze przed formalnym zakończeniem całego postępowania.

• Prawa prokuratorskie: Rzecznik otrzyma możliwość żądania wszczęcia postępowań oraz uczestnictwa w nich na prawach przysługujących prokuratorowi w sprawach cywilnych dotyczących praw pacjenta.

Walka z podziemiem znachorskim ma być wspierana surowymi restrykcjami finansowymi, które Ministerstwo Zdrowia przygotowało w porozumieniu z RPP. Za naruszanie zbiorowych praw pacjentów przewidziano kary sięgające aż 1 mln zł. Z kolei za brak współpracy z rzecznikiem grozić będzie sankcja do 100 tys. zł. Co ważne, kary te będą nakładane również w sytuacji, gdy podmiot zamknie swoją działalność tuż przed wydaniem oficjalnej decyzji.

„Lex szarlatan” od samego początku budzi ogromne emocje. Na etapie konsultacji społecznych najgłośniej protestowały stowarzyszenia zrzeszające zielarzy, akupunkturzystów, homeopatów oraz salony kosmetyczne. Swoje stanowiska przedstawiły także największe instytucje medyczne i gospodarcze w kraju, w tym Naczelna Rada Lekarska, Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, Polska Izba Ubezpieczeń, związki zawodowe czy fundacje pacjenckie. Łącznie do projektu zgłoszono niemal 5 tysięcy uwag.