Lepsza ochrona przed mobbingiem. Ministerstwo Pracy opracowało nowy projekt

Uproszczenie definicji mobbingu i uznanie, że jego podstawową cechą ma być uporczywe nękanie pracownika – to najważniejsze założenie projektu ustawy powstałego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Proponowana definicja zjawiska zakłada uniezależnienie stwierdzenia istnienia mobbingu od intencjonalności działania sprawcy lub wystąpienia określonego skutku, a także wyklucza zachowania incydentalne i jednorazowe. Projekt czeka teraz na wpisanie do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Raport „Mobbing w polskich firmach. Druga edycja – 2023 vs. 2022” przygotowany przez UCE Research i platformę ePsycholodzy.pl wskazuje, że w w 2023 roku znaczna liczba Polaków zetknęła się z przejawami mobbingu. Badanie przeprowadzono na grupie ponad tysiąca pracowników. Badacze porównali te wyniki z danymi sprzed roku i zauważyli niewielki wzrost zachowań noszących znamiona mobbingu z 40 proc. do 41,4 proc.

Mobbing negatywnie wpływa na zdrowie zarówno psychiczne, jak i fizyczne, ponieważ powoduje przewlekły stres, który ma destrukcyjny wpływ na organizm. Ciągła presja i nękanie mogą prowadzić do poczucia bezradności, niskiej samooceny, a w konsekwencji do depresji. Długotrwały mobbing może pozostawić trwałe ślady w psychice, podobnie jak inne formy traumy i prowadzić do rozwoju stresu pourazowego. Jest przyczyną wypalenia zawodowego i rzutuje na poczucie dobrostanu także poza pracą. Mobbing przyczynia się do skracania życia. Przewlekły stres podnosi ryzyko nadciśnienia i problemów z układem krążenia, a także wrzodów czy zespołu jelita drażliwego. Obniża odporność, co w konsekwencji nie tylko zwiększa podatność na infekcje, ale także zwiększa ryzyko powstania nowotworów. Osoby mobbingowane często wycofują się z relacji międzyludzkich, co pogłębia problemy psychiczne.

W ministerstwie tym powstał więc projekt ustawy, która ma doprecyzować przepisy, dostosować definicję mobbingu do współczesnych realiów, a w efekcie – lepiej chronić ofiary mobbingu.

- Złożyliśmy wniosek o wpisanie projektu do wykazu prac legislacyjnych rządu - informuje resort rodziny.

- W aktualnej definicji mobbingu jest kilka elementów, które muszą wystąpić łącznie, aby dane zachowanie mogło zostać uznane za mobbing. W efekcie ofiarom bardzo trudno jest dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Co więcej, definicja mobbingu nie była zmieniana od przeszło 20 lat i niekoniecznie przystaje do dzisiejszych realiów - wyjaśnia ministerstwo. -Potrzebujemy jasnej i zrozumiałej definicji, a także lepszego rozumienia prawa zarówno przez pracowników, jak i pracodawców. Konieczne jest także ujednolicenie orzecznictwa, czyli większa spójność w działaniach sądów w sprawach dotyczących mobbingu.

Zgodnie z projektem podstawową cechą mobbingu ma być uporczywe nękanie pracownika. Proponowana definicja zjawiska zakłada uniezależnienie stwierdzenia istnienia mobbingu od intencjonalności działania sprawcy lub wystąpienia określonego skutku, a także wyklucza zachowania incydentalne i jednorazowe. Projekt zakłada także: konieczność określenia zasad przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w regulaminie pracy, nałożenie na pracodawcę obowiązku stosowania działań prewencyjnych, wykrywania i reagowania na mobbing oraz wspieranie ofiar mobbingu, Ministerstwo widzi jednocześnie konieczność zmiany odpowiedzialności za mobbing. Postuluje w projekcie zatem zwolnienie z odpowiedzialności cywilnoprawnej pracodawcy, jeżeli mobbing nie pochodził od przełożonego pracownika i zostały wdrożone odpowiednie działania prewencyjne. Resort postuluje także ustanowienie minimalnego progu wysokości zadośćuczynienia za stosowanie mobbingu wynoszącego sześć miesięcznych wynagrodzeń.

- Sprawcy muszą być surowo karani, a ofiary otoczone ochroną - mówiła podczas listopadowego współKongresu Kultury w Warszawie ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.