Leki przeciwbólowe tylko dla pełnoletnich? Posłowie zajmą się takim rozwiązaniem

„Wprowadzenie ograniczeń w sprzedaży leków przeciwbólowych osobom niepełnoletnim byłoby działaniem proporcjonalnym, prewencyjnym i zgodnym z interesem publicznym, a jednocześnie nie ograniczałoby dostępu do leczenia, gdyż leki te nadal mogłyby być nabywane przez dorosłych opiekunów” – argumentuje autor petycji skierowanej do Sejmu. I nie jest to jedyny taki głos w sprawie szerokiej dostępności leków OTC.

Kiedy Sejmowa Komisja Petycji zajmie się zaproponowanym rozwiązaniem i jakie jest w tej sprawie stanowisko Biura Analiz Sejmowych – nie wiadomo. Pewne jest natomiast, że posłowie pochylą się nad petycją (jej autor chce pozostać anonimowy), w której proponowane są poważne ograniczenia w dostępności leków.

Autor tej propozycji postuluje, aby do obowiązujących przepisów dodać jeden z dwóch zapisów. Może to być zdanie mówiące, że zakup leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych poza aptekami byłby możliwy wyłącznie przez osoby pełnoletnie.

W grę wchodzi także inne rozwiązanie prawne – jeszcze bardziej restrykcyjne. Przy zakupie byłby sprawdzany wiek klienta, a jednorazowo można by nabyć tylko jedno opakowanie leku. W grę wchodzi również wycofanie sprzedaży środków przeciwbólowych ze sklepów ogólnodostępnych na rzecz wyłącznej sprzedaży aptecznej.

Problem nie jest nowy i od dawna zwracają na niego uwagę lekarze. Wiele leków można kupić na stacjach paliw, przy kasach w sklepach, gdzie są eksponowane niczym słodycze.

Autor petycji ujawnia, że jest szkolnym pedagogiem i opisuje, że zauważa wśród dzieci i młodzieży wzrost zachowań autoagresywnych oraz suicydalnych.

Dodaje przy tym, że w przypadku młodych ludzi w kryzysie psychicznym impulsywność decyzji oraz łatwy dostęp do środków mogących wyrządzić krzywdę znacząco zwiększają ryzyko podjęcia próby samobójczej.

W 2025 roku Ministerstwo Zdrowia o łatwą dostępność leków OTC zapytali posłowie Jarosław Sachajko i Anna Gembicka. Wcześniej – jeszcze w 2024 roku – Najwyższa Izba Kontroli oceniała:

NIK podkreślała, że do takich produktów swobodny dostęp mają także nieletni, a wiele z tak sprzedawanych tabletek czy saszetek zawiera substancje, które powinien przepisywać lekarz.

W 2025 r. ówczesny wiceminister zdrowia Marek Kos zapowiadał zmiany w przepisach. Informował posłów, że resort podjął działania mające na celu wzmocnienie kompetencji Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, również w zakresie zwiększenia efektywności kontroli nad obrotem lekami OTC.

Z dostępnych analiz i raportów wynika, że Polacy uwielbiają leczyć się sami. Aż 87 proc. z nas regularnie kupuje leki bez recepty i suplementy diety. Według danych PMR Market Experts w 2024 roku wartość rynku tych produktów przekroczyła 21 mld zł.