Kuchenki gazowe pod lupą. U dzieci nawet dwukrotnie wyższe ryzyko białaczki

Gotowanie na gazie może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory – alarmują naukowcy ze Stanford University. W domach z niewystarczającą wentylacją rakotwórczy benzen rozprzestrzenia się po całym mieszkaniu, a najwyższe stężenia wykryto... w sypialniach. U dzieci ryzyko białaczki może być nawet blisko dwa razy wyższe niż u dorosłych.

Naukowcy ze Stanford University zbadali, jak emisje z kuchenek gazowych wpływają na jakość powietrza w domach i na zdrowie mieszkańców. Ich ustalenia są niepokojące – gaz uwalnia benzen, substancję uznawaną za silnie rakotwórczą, która rozprzestrzenia się po całym mieszkaniu. Zanieczyszczenia docierają nawet do sypialni – mimo że to najdalej położone pomieszczenie od kuchni.

Eksperymenty przeprowadzono przy użyciu modelu CONTAM, opracowanego przez amerykański instytut NIST (National Institute of Standards and Technology), który pozwala oszacować stężenia zanieczyszczeń w domach o różnym układzie i wielkości (od 64 do 264 m²). W przypadku intensywnego gotowania – przez ponad dwie godziny dziennie – i braku wentylacji, poziom benzenu przekraczał bezpieczne normy nawet w pomieszczeniach oddalonych od kuchni.

Największe narażenie odnotowano w małych mieszkaniach (ok. 83 m²), gdzie benzen skutecznie przemieszczał się z kuchni do innych pokoi.

Zgodnie z ustaleniami badaczy, dzieci są szczególnie narażone na działanie benzenu. W scenariuszach średniego i intensywnego użytkowania kuchenek gazowych, „ILTCR było 1,85 razy wyższe niż u dorosłych”. Oznacza to, że ryzyko zachorowania na nowotwory w ciągu życia może być u nich niemal dwukrotnie wyższe.

WHO przestrzega, że nawet minimalny kontakt z benzenem może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych: zmęczenia, zawrotów głowy, drżeń, utraty pamięci, bólów ciała, a także alergii i podrażnień skóry.

Badanie pokazuje, że odpowiednia wentylacja może znacząco ograniczyć ryzyko. Otwarcie okien przez cały dzień zmniejszało stężenie benzenu o 95–99 proc. przy intensywnym gotowaniu. Nawet przy umiarkowanym wietrzeniu – przez godzinę rano i wieczorem oraz dwie godziny w nocy – poziomy benzenu spadały nawet o 42 proc.

Z kolei zastosowanie skutecznych okapów kuchennych znacznie obniżało stężenie niebezpiecznych substancji.

Autorzy badania apelują o zwiększenie świadomości ryzyka związanego z gotowaniem na gazie. Proponują kilka środków zaradczych:

• przejście na kuchenki elektryczne lub indukcyjne,

• częste otwieranie okien podczas gotowania,

• korzystanie z wydajnych okapów.

Jeśli jednak stężenie benzenu w powietrzu na zewnątrz także jest wysokie, konieczne są działania systemowe. Jak zaznaczają badacze, „zanieczyszczenia związane ze spalaniem w pomieszczeniach powinny być traktowane jako priorytet w ochronie zdrowia publicznego – zwłaszcza w domach z ograniczoną wentylacją”.

Obecnie w USA kuchenek gazowych używa 47 milionów gospodarstw domowych. Na całym świecie – setki milionów.