Reklama

Krzywa RSV rośnie. To szczyt sezonu zachorowań

20/03/2026 11:30

Dane epidemiologiczne potwierdzają sezonowość zakażeń. Foto. Canva

Spis treści

Sezon jeszcze się nie skończył
Zmienna dominacja typów wirusa
Różnice między grupami wiekowymi
Szeroka profilaktyka jako fundament ochrony

Obecnie znajdujemy się w najwyższym punkcie zachorowań na zakażenia RSV. Dane z ostatnich tygodni wskazują na wyraźny wzrost liczby przypadków. Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych podkreślają, że w obliczu zmieniających się wariantów wirusa szczególnego znaczenia nabiera profilaktyka szczepienna.

W ciągu trzech ostatnich sezonów epidemicznych widoczna jest wyraźna zmienność dominujących typów wirusa, co wpływa zarówno na przebieg sezonu infekcyjnego, jak i na planowanie działań profilaktycznych.

Zobacz także:

RSV znów przyspiesza. Dane pokazują wzrost zakażeń, gdy grypa wyhamowuje

Sezon jeszcze się nie skończył

RSV należy do głównych wirusów wywołujących zakażenia dolnych dróg oddechowych na świecie. Choć najczęściej kojarzony jest z ciężkimi infekcjami u niemowląt i małych dzieci, coraz częściej wskazuje się także na jego znaczenie dla osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi.

Reklama

Dane epidemiologiczne potwierdzają sezonowość zakażeń – najwięcej przypadków występuje zimą i wczesną wiosną. To właśnie wtedy system ochrony zdrowia doświadcza największego obciążenia.

- Obecnie znajdujemy się w kluczowym momencie sezonu – przed jego kulminacją. To ostatni dzwonek, by zbudować ochronę osób najbardziej narażonych na ciężki przebieg zakażenia i rozwój groźnych powikłań – podkreśla prof. dr n. med. Ernest Kuchar.

Zmienna dominacja typów wirusa

Badania naukowców z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH–PIB oraz Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu wskazują na istotne zmiany w dominacji wariantów RSV w Polsce.

Reklama

Wirus występuje w dwóch głównych podgrupach antygenowych: RSV-A i RSV-B. Ich udział w kolejnych sezonach wyglądał następująco:

2022/2023 – obie podgrupy występowały na podobnym poziomie,
2023/2024 – dominacja RSV-A,
2024/2025 – przewaga RSV-B.

Choć naprzemienność ta jest znanym zjawiskiem epidemiologicznym, po pandemii COVID-19 jej dynamika mogła ulec zaburzeniu.

- Dominująca podgrupa RSV w jednym regionie nie musi dominować w innym. Dlatego, aby lepiej rozumieć epidemiologię RSV w Polsce, nie powinniśmy – jak dotychczas – opierać się wyłącznie na danych z innych krajów, lecz rozwijać i wykorzystywać własne dane krajowe – komentuje prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Rzymski.

Reklama

Różnice między grupami wiekowymi

Badania pokazują również zależności związane z wiekiem pacjentów:

RSV-A częściej zakaża młodsze dzieci,
RSV-B częściej występuje u dorosłych, w tym u osób powyżej 60. roku życia.

Może to wynikać z różnic w odporności populacyjnej lub wcześniejszej ekspozycji na konkretne warianty wirusa.

- To istotna zmiana w myśleniu o wirusie. W starzejącym się społeczeństwie ciężkie infekcje RSV u seniorów mogą oznaczać hospitalizację, zaostrzenie chorób przewlekłych i długą rekonwalescencję – wskazuje prof. dr n. med. Tomasz Targowski.

Reklama

Dodatkowo odsetek współzakażeń obiema podgrupami wzrósł z około 5% do nawet 15–16% w kolejnych sezonach, co sugeruje ich jednoczesną intensywną cyrkulację. Współzakażenia RSV z innymi wirusami oddechowymi, takimi jak grypa czy SARS-CoV-2, pozostają stosunkowo rzadkie.

Szeroka profilaktyka jako fundament ochrony

Eksperci podkreślają, że w obliczu rosnącej liczby zakażeń i zmienności wirusa kluczowe jest upowszechnienie szczepień w grupach ryzyka.

Obecny sezon przyniósł ważną zmianę systemową – zniesienie bariery finansowej dla wybranych pacjentów. Refundacja szczepień przeciw RSV dla osób 60+ zwiększyła dostępność profilaktyki i realnie poszerzyła możliwości ochrony najbardziej narażonych.

Reklama

Istotną rolę odgrywają również szczepienia kobiet w ciąży, które zapewniają ochronę noworodkom w pierwszych miesiącach życia – okresie najwyższego ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia.

- W sytuacji, gdy obserwujemy zmienność w dominacji poszczególnych podgrup wirusa oraz znajdujemy się w szczycie sezonu zachorowań, szczególnie ważne jest pełne wykorzystanie dostępnych narzędzi profilaktycznych. Ochrona powinna obejmować możliwie szeroką grupę osób – seniorów, pacjentów z chorobami przewlekłymi, a także najmłodszych poprzez szczepienia kobiet w ciąży, które zapewniają noworodkom ochronę w pierwszych miesiącach życia – dodaje prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Rzymski.