Krzysztof Kopeć podsumowuje 2025 rok Krajowych Producentów Leków. Bezpieczeństwo lekowe Polski nadal zagrożone

Rok 2025 był dla krajowych producentów leków okresem wyjątkowo intensywnym, naznaczonym napięciami geopolitycznymi i debatą o bezpieczeństwie lekowym Polski i Europy. Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków, wskazuje, że mimo licznych deklaracji politycznych produkcja leków krytycznych wciąż pozostaje poza Europą.

Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków, ocenia rok 2025 jako czas wyjątkowych wyzwań dla branży farmaceutycznej. Trwający konflikt zbrojny za wschodnią granicą Polski, wojny handlowe oraz dynamiczne zmiany geopolityczne sprawiły, że bezpieczeństwo lekowe stało się jednym z kluczowych tematów debat publicznych.

Jak podkreśla, kwestie te były szeroko omawiane zarówno w USA, Parlamencie Europejskim, Sejmie RP, jak i podczas licznych konferencji eksperckich. Bezpieczeństwo lekowe znalazło się również wśród priorytetów polskiej prezydencji.

W marcu 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła założenia projektu rozporządzenia o lekach krytycznych, czyli takich, które mają ograniczoną alternatywę lub nie mają jej wcale, a ich brak może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla pacjentów.

Zaktualizowany w 2024 r. unijny wykaz leków krytycznych obejmuje ponad 270 substancji czynnych. Z kolei Polska Lista Leków Krytycznych zawiera 401 pozycji, z czego jedynie 82 są wytwarzane w Polsce. Zdaniem prezesa KPL to dowód na utrzymującą się zależność Europy od dostaw z Azji.

Aby unijne rozporządzenie o lekach krytycznych było skuteczne, konieczne jest - jak wskazuje Krzysztof Kopeć - uruchomienie dedykowanego funduszu, który realnie wesprze produkcję tych leków w Europie. Niezbędne jest również bardziej elastyczne podejście do pomocy publicznej oraz programów wsparcia regionalnego.

Obecnie produkcja leków krytycznych w Polsce i UE jest nierentowna, ponieważ ich cena jest wyższa niż koszt importu gotowych produktów z Azji, gdzie producenci korzystają z efektu skali, niższych kosztów pracy i wsparcia państwowego.

Prezes Krajowych Producentów Leków ostrzega, że potencjalna blokada dostaw leków z zagranicy mogłaby mieć dramatyczne skutki.

W jego ocenie rola państwa powinna polegać na tworzeniu mechanizmów wspierających produkcję leków krytycznych, a nie wyłącznie na wspieraniu innowacji kosztem podstawowego bezpieczeństwa zdrowotnego.

Zdaniem Krzysztofa Kopcia próby ograniczania wydatków NFZ na krajowe leki to działania krótkowzroczne i niebezpieczne.

Eliminowanie polskich farmaceutyków z listy darmowych leków dla seniorów - tylko dlatego, że są droższe od importowanych – oznacza jedynie pozorne oszczędności. Pacjenci, którzy przestaną się leczyć, trafią do szpitali i poradni, gdzie koszty terapii są znacznie wyższe.

Prezes KPL przypomina, że wpływ krajowych producentów leków na polską gospodarkę wynosi 26 mld zł rocznie, co stanowi 0,75% PKB, a do budżetu państwa trafia z tego tytułu 5 mld zł w podatkach i składkach.

Alternatywą dla obecnej polityki - jak wskazuje Kopeć - powinno być umożliwianie jak najszybszej konkurencji na rynku leków oraz wykorzystanie mechanizmów offsetowych.

Propozycja obejmuje negocjacje z beneficjentami programów lekowych, na które NFZ wydaje około 13 mld zł rocznie, w celu uruchamiania produkcji części leków w Polsce, np. w formule kontraktowej. Takie rozwiązanie zwiększyłoby wpływy do budżetu i bezpieczeństwo lekowe kraju.