Konferencja: "Zdrowie psychiczne polskich medyków i medyczek". Ekspertka: "My się chowamy i milczymy z obawy przed stygmą"

- My się chowamy i milczymy z obawy przed negatywną oceną, z obawy przed stygmą i z obawy przed wykluczeniem – podkreśliła.

- Stygmatyzacja jest to odrzucanie lub marginalizowanie ze względu na cechy fizyczne, psychiczne i społeczne, które odstają od norm społecznych. To znaczy, że najpierw musi istnieć jakaś ogólnoprzyjęta norma, a wszystko, co się w niej nie zawiera, nie mieści i odstaje od niej, już może być przyczyną stygmatyzacji. 

Reklama

- To jest codzienność. Ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, to lekarze, pielęgniarki i ratownicy są jednymi z najbardziej narażonych grup zawodowych, między innymi na wypalenie zawodowe, depresję, zaburzenia lękowe i PTSD, czyli zespół stresu pourazowego.

- Wskaźniki samobójstw wśród lekarzy i pielęgniarek są wyższe niż w populacji ogólnej. Także pandemia sprzed kilku lat, pandemia COVID-19, tylko przyspieszyła ten kryzys. Panowało wówczas przeciążenie systemu, praca ponad siły, trauma, śmierć współpracowników, bliskich, pacjentów i brak wsparcia. I to wszystko wywołało falę załamań, której skutki odczuwamy do dziś.

Reklama

- Medyk, który sięga po pomoc psychiatryczną, bywa odbierany jako słaby, jako ten, który być może wcale nie powinien pracować z pacjentami. Taki obraz często funkcjonuje w świadomości społecznej, ale co gorsza, także w samym środowisku medycznym.

Reklama

- Ty nie dajesz rady? To ty leczysz ludzi, a sam masz problemy? Sam jesteś lekarzem, a nie potrafisz sobie pomóc? Albo: pracujesz w ochronie zdrowia, a sam nie umiesz się wyleczyć?

- Już od czasu studiów od przyszłych medyków wymaga się perfekcjonizmu, przyjmowania ogromnej ilości wiedzy i informacji w stosunkowo krótkim czasie, przy jednoczesnym wykonywaniu i angażowaniu się w wiele praktycznych staży.

Reklama

- Oczekuje się szybkich i naprawdę bardzo trudnych decyzji. Bardzo często w tym zawodzie jest przecież dyżurowanie po kilkadziesiąt godzin z rzędu, gdzie przez cały czas pracy konieczna jest koncentracja i skupienie uwagi na najwyższym poziomie, a to wszystko przy deficycie snu i innych podstawowych potrzeb. I zero miejsca na błąd. Bo tutaj błąd może oznaczać ogromną stratę i kosztować czyjeś zdrowie, a nawet życie.

Reklama

- Mierzymy się także z presją środowiska, z negatywnym ocenianiem kolegów, którzy zrobili sobie przerwę, poszli się leczyć albo wybrali się na terapię. Obowiązuje mit medyka-bohatera, jest to mit o tym, że medyk zawsze musi być silny, opanowany i gotowy. Nawet gdy sam ledwo stoi na nogach.

- Wielu medyków nawet nie wie, gdzie i jak bezpiecznie może szukać pomocy, co także zostało wykazane w naszych badaniach.

Reklama

- Brak wsparcia emocjonalnego, bo nie ma bezpiecznej przestrzeni, gdzie można byłoby czasami powiedzieć o tym, że ma się po prostu dosyć.

- Z jednej strony od medyków wymaga się wysokiej empatii, bycia blisko ludzi, wielkiej troskliwości, rozumienia ich trudności. Z drugiej – zamrożenia, stawiania czoła śmierci i stratom bez mrugnięcia okiem. Wybitna empatia z jednej strony, a z drugiej strony guziczek ‘wyłącz uczucia’, kiedy tylko sytuacja tego wymaga. A przecież to tak nie działa. Medyk też człowiek, ludzki człowiek, ze swoimi doświadczeniami, swoimi zmartwieniami i całym wachlarzem emocji i uczuć.

Reklama

- Gdy medyk milczy, cierpi nie tylko on. Cierpią także jego pacjenci, jego bliscy i współpracownicy. Ponieważ doświadczane objawy mogą już nie dać się tłamsić i są coraz częściej widziane na zewnątrz. Objawy m.in. depresji, wypalenia zawodowego, zaburzeń lękowych przecież znacząco wpływają na funkcjonowanie człowieka. Chociażby osoby cierpiące na różne zaburzenia psychiczne mierzą się przecież ze spadkami, wahaniami nastroju, wrażliwością, pogorszonym funkcjonowaniem poznawczym, czyli m.in. pogorszoną pamięcią, obniżoną koncentracją uwagi, której tyle się przecież w tym zawodzie od nich wymaga.

Reklama

- Zdrowie psychiczne polskich medyków i medyczek to ważny apel o zmianę – nie tylko świadomości, ale całej kultury pracy w ochronie zdrowia. Nie wystarczy mówić, że medyk też człowiek – trzeba stworzyć warunki, w których ten człowiek może przeżywać, czuć i leczyć siebie – bez wstydu, bez kary, bez stygmatyzacji.