Komisja Zdrowia o nowelizacji ustawy o produktach biobójczych – łatwiejsze procedury i lepsza ochrona zdrowia publicznego

Nowelizacja ustawy o produktach biobójczych ma nie tylko dostosować polskie prawo do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ale także uprościć procedury administracyjne i zwiększyć przejrzystość informacji dotyczących wpływu tych produktów na środowisko. Jak podkreślił przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia, „projekt ustawy ma charakter deregulacyjny i służy uproszczeniu obowiązujących przepisów”.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o produktach biobójczych realizuje wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 23 listopada 2016 roku (sprawa C-442/14). Orzeczenie dotyczyło prawa do dostępu do informacji o środowisku, a konkretnie o emisjach do środowiska środków ochrony roślin i produktów biobójczych.

Dotychczas art. 30 ustawy przewidywał, że dokumentacja przedkładana w postępowaniu o wydanie pozwolenia na obrót produktem biobójczym mogła być udostępniana jedynie osobom wykazującym interes prawny. Nowelizacja znosi ten wymóg w przypadku informacji dotyczących środowiska, co ma zagwarantować szerszy dostęp społeczeństwa do danych o wpływie produktów biobójczych na naturę.

Projekt nowelizacji ustawy o produktach biobójczych ma również charakter deregulacyjny. Ministerstwo Zdrowia wskazało, że

Jedną z najważniejszych zmian jest odstąpienie od wymogu przedkładania treści oznakowania opakowania produktu biobójczego oraz karty charakterystyki. Obowiązek ten w przypadku karty charakterystyki zostanie zniesiony od 1 stycznia 2031 roku, po zakończeniu unijnego programu systematycznej oceny substancji czynnych. Zmiana ta pozwoli przedsiębiorcom szybciej dostosowywać etykiety do nowych wymogów prawa, np. wynikających z rozporządzenia CLP.

Rozporządzenie CLP (ang. Classification, Labelling and Packaging) to unijne przepisy Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008, które nakładają obowiązek klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji chemicznych i mieszanin stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska.

Ważnym elementem ustawy jest doprecyzowanie mechanizmów reagowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia publicznego. Pandemia COVID-19 pokazała, że dostęp do środków dezynfekcyjnych wymaga niekiedy nadzwyczajnych procedur. Projekt nowelizacji pozwala wnioskodawcom w takich przypadkach przedkładać dane z literatury fachowej, potwierdzające skuteczność produktu biobójczego, zamiast pełnej dokumentacji badań.

Jak podkreślono podczas posiedzenia Komisji Zdrowia:

Podczas prac Komisji Zdrowia zwrócono uwagę na szerszy kontekst regulacji, podnosząc problem umowy z Mercosur:

Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało jednak, że produkty biobójcze „nie są stosowane w rolnictwie i podlegają zupełnie innym regulacjom”, a więc kwestia importu żywności z krajów Mercosur nie dotyczy tej ustawy.

Przypomnijmy, że do państw tworzących Mercosur należą Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj, a od 2024 roku także Boliwia. Członkostwo Wenezueli zostało natomiast zawieszone. Z kolei status państw stowarzyszonych, które uczestniczą w strefie wolnego handlu, ale nie są częścią unii celnej, mają m.in. Chile, Peru, Ekwador, Kolumbia, Gujana i Surinam.