W 2024 roku już 29,3 tys. przypadków boreliozy. To o 14% więcej niż rok wcześniej

W Polsce szybko rośnie liczba zachorowań na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu. Mimo że coraz więcej osób się szczepi, choroby odkleszczowe przestają być problemem tylko sezonowym. Eksperci ostrzegają, że przez zmiany klimatu kleszcze są aktywne cały rok – nawet zimą.

W 2024 roku w Polsce zdiagnozowano aż 29,3 tys. przypadków boreliozy – to o 4 tysiące więcej niż rok wcześniej. Liczba przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) również wzrosła – aż o 20 procent w porównaniu do 2023 roku. Co ciekawe, sezonowe zainteresowanie szczepieniami przeciwko KZM rośnie – wiosną i latem było ono o 87 proc. wyższe niż zimą. Mimo to zachorowań nie ubywa.

Kleszcze przestają być problemem tylko na lato. Zmiany klimatyczne i wyższe temperatury sprawiają, że ich aktywność wydłuża się, a zagrożenie istnieje nawet zimą. Jak mówi dr Konrad Michalski, lekarz rodzinny i dyrektor medyczny Jutro Medical, wielu Polaków nadal postrzega choroby odkleszczowe jako sezonowe – co jest błędne. Dodatkowo w Polsce pojawiają się nowe gatunki kleszczy, takie jak Hyalomma, dotąd spotykane głównie na południu Europy.

W przypadku boreliozy charakterystycznym objawem jest rumień wędrujący. Jeśli się pojawi, trzeba jak najszybciej udać się do lekarza rodzinnego, który może zlecić odpowiednie badania krwi i rozpocząć leczenie antybiotykiem. Diagnoza kleszczowego zapalenia mózgu bywa trudniejsza – objawy przypominają infekcję dróg oddechowych i mogą obejmować ból głowy, osłabienie, a w cięższych przypadkach nawet paraliż czy zaburzenia mowy.

Większość Polaków sądzi, że kleszcze atakują głównie w lesie czy na Mazurach. Tymczasem aż 90 proc. ukąszeń ma miejsce w okolicach domu – na spacerze, w ogrodzie czy parku. Dlatego tak ważna jest codzienna profilaktyka. Należy nosić długie rękawy, jasne ubrania, używać repelentów z DEET lub ikarydyną, a także unikać spania z psami, które mogą przynieść kleszcze do łóżka.

Nie każdy kleszcz przenosi choroby, ale warto obserwować miejsce ukąszenia przez 30 dni. Najważniejsze to jak najszybsze usunięcie pasożyta – im dłużej kleszcz siedzi w skórze, tym wyższe ryzyko zakażenia. Do 24 godzin jest ono bardzo niskie, po 48 godzinach – najwyższe.

Pomoc można uzyskać w przychodniach Jutro Medical, które współpracują z Narodowym Funduszem Zdrowia i działają w dziewięciu dużych miastach Polski. Pracują tam doświadczeni lekarze rodzinni, interniści i pediatrzy, oferując kompleksową opiekę zdrowotną – stacjonarnie, przez telefon i online. W 2024 roku z usług tej sieci korzystało już prawie 70 tys. pacjentów.