Karta DiLO a rokowania w leczeniu raka

Szybka diagnoza i wdrożenie leczenia jest bardzo ważne przy chorobach onkologicznych, a tym bardziej przy nowotworach złośliwych. Na rozpoczęcie tego procesu pozwala karta DiLO. Nie zawsze jednak pacjent ma świadomość jej istnienia, a lekarz wiedzę, jak poprawnie kartę DiLO wypełnić i do czego upoważnia.

Karta DiLO, czyli inaczej Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, to element Pakietu Onkologicznego, wprowadzonego w 2015 roku. Nazywana jest również "zielona kartą". Uprawnia osobę, u której podejrzewa się nowotwór złośliwy (z wyjątkiem nowotworów skóry, nie wliczając w to czerniaka), do dostępu do szybkiej diagnostyki i leczenia. Karta DiLO dokumentuje również całą ścieżkę onkologiczną pacjenta.

Może być wydana przez praktycznie każdego lekarza - zarówno podstawowej opieki medycznej, jak i specjalistę pracującego w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, niezależnie od specjalizacji. Jedynym warunkiem jest to, aby medyk świadczył swoje usługi w ramach umowy z NFZ. 

Karty DiLO wystawiane są również w szpitalach. Nie ma jednak znaczenia, jaki podmiot ją wyda, a czas, w jakim zostanie wydana. Każda osoba, u której podejrzewa się nowotwór złośliwy, powinna jak najszybciej zgłosić się do lekarza po tę kartę. Szacuje się, że postępowanie onkologiczne w ramach szybkiej ścieżki rozpoczyna się o średnio 2 tygodnie szybciej niż kierując się bezpośrednio do onkologa, do którego nie potrzeba skierowania.

Lekarz wydaje kartę DiLO na podstawie autonomicznej decyzji. Może zlecić pacjentowi wykonanie badań podstawowych, a następnie na podstawie ich wyników kieruje do konkretnego specjalisty (zależnie od rodzaju nowotworu, który podejrzewa). Warto dodać, że lekarz, przy wydawaniu karty DiLO, może kierować się również badaniami wykonanymi prywatnie przez pacjenta. 

Jeśli lekarz skieruje pacjenta na badania, które wykonuje konkretna pracownia, np. endoskopii, wówczas jego koszt poniesie pracownia. Świadczenie zostanie rozliczone w ramach kontraktu zawartego pomiędzy pracownią a NFZ.

Po wystawieniu karty DiLO pacjent jest kierowany do konkretnego lekarza specjalisty na diagnozę wstępną. Służy ona potwierdzeniu lub odrzuceniu podejrzenia choroby nowotworowej. Lekarz ma na wydanie diagnozy wstępnej 28 dni. Jeżeli okaże się, że pacjent ma nowotwór, kierowany jest na diagnostykę pogłębioną, która powinna zająć maksymalnie 21 dni. Ustala się wówczas typ, stopień zaawansowania i lokalizację nowotworu.

Przekroczenie terminów odpowiednio 28 i 21 dni nie anuluje pacjentowi karty DiLO, ani nie odbiera możliwości dalszego postępowania w ramach szybkiej ścieżki onkologicznej. Wiadomo jednak, że w przypadku pacjentów onkologicznych z nowotworami złośliwymi liczy się czas. W takiej sytuacji chory ma prawo złożyć skargę do dyrektora placówki, która prowadziła pacjenta. 

Warto dodać, że nie każda poradnia specjalistyczna znajduje się w sieci realizującej pakiet onkologiczny. Dlatego też z kartą DiLO, która jest elementem tego pakietu, nie każdy specjalista będzie mógł przyjąć pacjenta i rozpocząć proces diagnozowania. Poradnie, które się tym zajmują są opatrzone tablicą z zielonym logo „Szybka Terapia Onkologiczna”. Ich wykaz można znaleźć na stronach oddziałów wojewódzkich NFZ. 

Przykładowo: wykaz placówek w Małopolsce

Natomiast, w przypadku potwierdzenia nowotworu złośliwego, kartę DiLO może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego udzielający świadczeń w ramach AOS i leczenia szpitalnego, także w przypadku braku umowy na realizację pakietu onkologicznego.

Po diagnozie pacjent otrzymuje skierowanie od lekarza na tzw. konsylium, w skład którego wchodzą medycy określonych specjalizacji, czyli m.in. onkolog, chirurg, radioterapeuta. Wybór miejsca leczenia zależy od chorego. 

Konsylium określa sposób leczenia oraz jego harmonogram indywidualnie dla każdego pacjenta. Wybiera również koordynatora, który powinien towarzyszyć choremu aż do zakończenia terapii. Taka osoba, według ustawy, powinna dostarczać pacjentowi informacji o przebiegu jego leczenia, a także wspierać go administracyjnie i organizacyjnie. W praktyce jest jednak inaczej.

Od dnia zgłoszenia do szpitala do rozpoczęcia leczenia chorego nie powinno minąć więcej niż 2 tygodnie. 

Po zakończeniu leczenia pacjent jest kierowany albo pod opiekę lekarza specjalisty, albo lekarza rodzinnego - zależnie od jego stanu zdrowia. Zasadniczo w tym momencie karta DiLO powinna zostać zamknięta. Jeśli po jej zamknięciu pojawi się wznowa lub przerzut, należy wydać nową kartę. 

Kartę DiLO lekarz wypełnia poprzez elektroniczny System Zarządzania Obiegiem Informacji (SZOI). Jest to jeden z systemów informatycznych NFZ. Medyk może założyć konto na portalu, jeśli wcześniej został zarejestrowany w systemie informatycznym odpowiedniego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Do wydawania kart DiLO istnieje osobna aplikacja w ramach SZOI, do której trzeba zalogować się, wybierając oddział wojewódzki NFZ, z którym świadczeniodawca ma podpisaną umowę na realizację świadczeń oraz wprowadzając login i hasło do portalu. Użytkownicy z województw dolnośląskiego, lubuskiego, łódzkiego, małopolskiego, opolskiego, podkarpackiego, pomorskiego i śląskiego muszą dodatkowo uzupełnić rubrykę "typ kontrahenta", wybierając z dwóch opcji: “lekarz” lub “świadczeniodawca”.

Karta DiLO składa się z 7 części. W zależności od tego, jaki medyk wystawia kartę DiLO, wchodzi on w systemie w zakładkę "Lista kart diagnostyki i leczenia onkologicznego", a następnie wybiera opcję "Wydanie karty DiLO". Uruchomi się wtedy kreator dodawania, który krok po kroku będzie prowadził lekarza przez proces rejestracji wydania karty.

Lekarz POZ, po wypełnieniu swojej części karty, drukuje ją i przekazuje pacjentowi. Karta jest własnością pacjenta, jednak musi on okazywać ją lekarzom na wszystkich kolejnych etapach diagnozy i leczenia. Medycy uzupełniają ją o tę część, która jest związana z ich etapem, drukują i przekazują pacjentowi. 

NFZ monitoruje liczbę wystawianych kart DiLO. Robi to za pomocą interaktywnej aplikacji, której dane odświeżane są co miesiąc. Informacje dotyczące kart DiLO zmieniają się z miesiąca na miesiąc, także wstecz. Wystawione karty, jeżeli nie przeszły do kolejnego etapu, mogą zostać anulowane. W miejsce anulowanej karty, pojawia się nowa, dlatego niewielkie różnice w danych mogą występować nawet w statystykach sprzed kilku miesięcy - czytamy na stronie ezdrowie.gov.pl.

Nowotwory złośliwe stanowią drugą przyczynę zgonów w Polsce. Przede wszystkim dotykają osoby w młodym i średnim wieku. W 2019 roku do Krajowego Rejestru Nowotworów wpłynęły informacje o niemal 171,2 tys. nowych zachorowań na nowotwory złośliwe i 100,3 tys. zgonów z ich powodu. W tym samym roku, po raz kolejny, liczba kobiet, które zmarły w wyniku raka płuca przekroczyła liczbę zgonów na raka piersi. 

Źródła: materiały własne/ NFZ/ Krajowy Rejestr Nowotworów

Polecamy także:

Jak leczyć pacjenta za granicą razem z NFZ - PORADNIK dla lekarzy i pacjentów cz.1

Wniosek o leczenie za granicą – najczęstsze błędy - PORADNIK dla lekarzy i pacjentów cz.2

NFZ "uwalnia" dane o kartach DILO

DiLO. Polska onkologia nadrabia zaległości